Luận án Tiến sĩ: Đảng lãnh đạo xã hội hóa y tế giai đoạn 1993-2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --------------------------------- Đào Văn Phương ĐẢNG LÃNH ĐẠO XÃ HỘI HÓA Y TẾ TỪ NĂM 1993 ĐẾN NĂM 2015 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI, 2018 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --------------------------------- Đào Văn Phương ĐẢNG LÃNH ĐẠO XÃ HỘI HÓA Y TẾ TỪ NĂM 1993 ĐẾN NĂM 2015 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam Mã số: 62 22 03 15 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. NGÔ ĐĂNG TRI XÁC NHẬN NCS ĐÃ CHỈNH SỬA THEO QUYẾT NGHỊ CỦA HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ LUẬN ÁN Người hướng dẫn khoa học Chủ tịch hội đồng đánh giá Luận án Tiến sĩ PGS. Ngô Đăng Tri PGS. Lê Văn Thịnh HÀ NỘI, 2018 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.

Ngô Đăng Tri. Tên đề tài không trùng với bất cứ nghiên cứu nào đã được công bố. Các số liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, đảm bảo tính khách quan. Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Tác giả Luận án Đào Văn Phương TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC. 1 DANH MỤC BẢNG, HÌNH. 3 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. Lý do chọn đề tài.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu. Đóng góp của luận án.

Bố cục của luận án. 8 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các công trình khoa học liên quan đến đề tài luận án. Các công trình nghiên cứu về xã hội hóa y tế nói chung.

Các công trình nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng đối với xã hội hóa y tế. Những kết quả có thể kế thừa và những vấn đề luận án tập trung giải quyết. Những kết quả có thể kế thừa. Những vấn đề luận án tập trung giải quyết.

28 Chƣơng 2: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG VỀ XÃ HỘI HÓA Y TẾ TỪ NĂM 1993 ĐẾN NĂM 2005. Những yếu tố tác động đến chủ trương XHH y tế và chủ trương của Đảng. Những yếu tố tác động đến chủ trương xã hội hóa y tế của Đảng. Chủ trương của Đảng về xã hội hóa y tế.

Sự chỉ đạo của Đảng. Về phát triển hệ thống y tế y tế tư nhân. Về phát triển hệ thống bảo hiểm y tế. Về chính sách thu một phần viện phí, thực hiện liên doanh liên kết và cung ứng dịch vụ theo nhu cầu ở các cơ sở y tế công lập.

Về vận động sự tham gia của cộng đồng, các tổ chức xã hội và các tổ chức quốc tế thực hiện xã hội hóa y tế. 56 Tiểu kết chương 2. 63 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 3: ĐẢNG LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH XÃ HỘI HÓA Y TẾ TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2015. Những yếu tố tác động đến chủ trương XHH y tế và chủ trương của Đảng.

Những yếu tố tác động đến chủ trương xã hội hóa y tế của Đảng. Chủ trương của Đảng. Sự chỉ đạo của Đảng. Về phát triển hệ thống y tế y tư nhân.

Về phát triển hệ thống bảo hiểm y tế. Về chính sách thu một phần viện phí, thực hiện liên doanh liên kết và cung ứng dịch vụ theo nhu cầu ở các cơ sở y tế công lập. Về vận động sự tham gia của cộng đồng, các tổ chức xã hội và các tổ chức quốc tế thực hiện xã hội hóa y tế. 100 Tiểu kết chương 3.

104 Chƣơng 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM. Nhận xét chung. Về hạn chế. Hoạch định chủ trương xã hội hóa y tế dựa trên cơ sở kiên trì thực hiện mục tiêu, quan điểm về chăm sóc sức khỏe nhân dân trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Phát huy tiềm năng trí tuệ và vật chất của nhân dân, huy động toàn xã hội tham gia sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ cộng đồng. Phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm cung ứng các dịch vụ y tế. Thực hiện xã hội hoá y tế gắn chặt với đổi mới thể chế, hoàn thiện mô hình tổ chức và quản lý y tế theo định hướng công bằng, hiệu quả và phát triển. Tiếp thu và vận dụng sáng tạo kinh nghiệm quốc tế về xã hội hóa y tế phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của đất nước thời kỳ đổi mới.

131 Tiểu kết chương 4. 136 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 139 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 140 PHỤ LỤC 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Số lượng cơ sở hành nghề y tư nhân .2: Số lượng bệnh viện tư nhân giai đoạn 2000 - 2005.3: Tỷ trọng các nguồn kinh phí trong tổng chi của bệnh viện .1: Loại hình hành nghề y tư nhân trên toàn quốc (2010) .2: So sánh nguồn nhân lực bệnh viện tư và bệnh viện công .3: Kết quả hoạt động của bệnh viện tư nhân năm 2008 - 2009 .4: Các nguồn thu chủ yếu của bệnh viện.

94 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Diện bao phủ của BHYT qua các năm .1: Tỷ lệ dân số được bao phủ BHYT, 2010 - 2015.2: Số lượt KCB bình quân thẻ/năm theo 6 nhóm, 2014 .3: Tỷ lệ hộ gia đình mắc chi phí y tế thảm họa và bị nghèo hóa do chi phí y tế 2008 - 2012. 89 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. BHXH Bảo hiểm xã hội 2. BHYT Bảo hiểm y tế 3.

CSSK Chăm sóc sức khỏe 4. CTMTQG Chương trình mục tiêu quốc gia 5. FFI Thực hành nội trú 6. KCB Khám chữa bệnh 7.

KHTC Kế hoạch - Tài chính 8. HIV/AIDS Vi rút gây suy giảm miễn dịch ở người/ Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải 9. HSSV Học sinh sinh viên 10. LDLK Liên doanh liên kết 11.

NSDLĐ Người sử dụng lao động 13. NSNN Ngân sách Nhà nước 14. VHLSS (Vietnam - Household Living Standards Survey) Bộ dữ liệu khảo sát mức sống hộ gia đình 15. YHCT Y học cổ truyền 17.

YTTN Y tế tư nhân 18. WB Ngân hàng thế giới 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn xã hội. Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là vấn đề luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam coi trọng trong suốt quá trình phát triển của đất nước.

Kể từ khi tiến hành đường lối đổi mới, cùng với việc đề ra các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, thì lĩnh vực y tế cũng được Đảng quan tâm đặc biệt. Tuy nhiên, do điều kiện điểm xuất phát quá độ lên chủ nghĩa xã hội của đất nước thấp, kinh tế - xã hội còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều hậu quả nặng nề do chiến tranh để lại đã tác động xấu đến sức khỏe nhân dân. Mặt trái của cơ chế thị trường tạo nên sức ép lớn đối với ngành y tế.

Sự phân hoá giàu nghèo, các tệ nạn xã hội xuất hiện ngày một nhiều và mang tính đa dạng, phức tạp, gây khó khăn cho việc thực hiện công bằng trong chăm sóc sức khoẻ. Bên cạnh đó, dân số Việt Nam gia tăng nhanh chóng dẫn đến những đòi hỏi khách quan về chăm sóc y tế. Sự phát triển của khoa học công nghệ trong lĩnh vực y học, cơ cấu bệnh tật có nhiều thay đổi dẫn đến chi phí khám, chữa bệnh ngày càng cao trong khi đất nước chưa ra khỏi khủng hoảng. Ngân sách Nhà nước đầu tư cho lĩnh vực y tế thấp, khu vực y tế nhà nước ngày càng tỏ rõ những bất cập trong việc đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân cả về số lượng, lẫn chất lượng.

Điều đó đặt ngành y tế nước nhà đứng trước những thử thách lớn, đòi hỏi phải có một giải pháp tổng thể nhằm tháo gỡ những khó khăn, xây dựng nền y học Việt Nam đủ sức phục vụ sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Để giải quyết những khó khăn, thử thách mà ngành y tế đang phải đối mặt trong những năm đầu của công cuộc đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam đã hoạch định chủ trương huy động sự tham gia và đóng góp của các thành phần kinh tế, ngành nghề, cá nhân, tổ chức xã hội vào công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Nói cách khác, đó là chủ trương xã hội hóa nền y tế. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Nghị quyết số 04-NQ/HNTW về những vấn đề cấp bách của sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân của Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành ngày 14/01/1993 lần đầu tiên đã nêu lên chủ trương xã hội hóa nền y tế Việt Nam.

Với quan điểm “Sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ là trách nhiệm của cộng đồng và mỗi người dân, là trách nhiệm của các cấp uỷ đảng và chính quyền, các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội, trong đó ngành y tế giữ vai trò nòng cốt”, thực hiện phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm" [120, tr.522], Nghị quyết số 04- NQ/HNTW đã đặt nền móng để Đảng tiếp tục bổ sung, phát triển chủ trương xã hội hóa y tế trong thời gian tiếp theo nhằm xây dựng nền y tế Việt Nam theo định hướng công bằng - hiệu quả - phát triển. Lĩnh vực y tế là một trong những lĩnh vực luôn dành được sự quan tâm rất lớn từ xã hội cũng như các nhà nghiên cứu, vì nó liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của con người. Xã hội hóa y tế cũng vậy. Đã có rất nhiều nhà khoa học dày công nghiên cứu về chủ đề này trên các khía cạnh khác nhau.

Tuy nhiên, các nghiên cứu còn tương đối nhỏ lẻ, rời rạc.