Luận án Tiến sĩ Đặng Đức Hoàn: NT-proBNP dự báo suy tim, tử vong sau NMCT cấp

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƢỢC LÂM SÀNG 108 ******* ĐẶNG ĐỨC HOÀN NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ NT-proBNP TRONG DỰ BÁO SUY TIM VÀ TIÊN LƢỢNG TỬ VONG Ở BỆNH NHÂN NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP ĐƢỢC CAN THIỆP ĐỘNG MẠCH VÀNH QUA DA Chuy n ng nh : Gây m Hồi sức M số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC CÁN BỘ HƢỚNG DẪN: 1. MAI XUÂN HIÊN 2. LÊ THỊ VIỆT HOA HÀ NỘI - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây l công trình nghi n cứu của ri ng tôi. Các số liệu, kết quả n u trong luận án l trung thực v chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ một công trình n o khác.

Tác giả luận án Đặng Đức Hoàn ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Phòng Sau đại học, Bộ môn Gây mê hồi sức – Viện Nghiên cứu Khoa học Y dược Lâm sàng 108 đã dành cho tôi sự giúp đỡ tận tình, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Với lòng biết ơn và kính trọng, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành nhất tới các Thầy hướng dẫn khoa học: Phó giáo sư - Tiến sỹ Mai Xuân Hiên – Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Hồi sức Cấp cứu, Học viện Quân Y, người Thầy đã tận tình hướng dẫn, cho tôi nhiều kiến thức và ý kiến đóng góp khoa học quý báu trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Phó giáo sư - Tiến sỹ Lê Thị Việt Hoa - Chủ nhiệm Bộ môn Gây mê Hồi sức-Viện Nghiên cứu Khoa học Y dược Lâm sàng 108, người Thầy đã tận tình hướng dẫn, cho tôi nhiều kiến thức và ý kiến đóng góp khoa học quý báu trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới các Thầy, Cô trong bộ môn Hồi sức-Viện Nghiên cứu Khoa học Y dược Lâm sàng 108 đã tận tình giúp đỡ và đóng góp nhiều ý kiến khoa học quý báu giúp tôi hoàn thành luận án này.

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc và tập thể nhân viên Khoa Cấp cứu và Tim mạch Can thiệp, Phòng Kế hoạch tổng hợp - Bộ phận Lưu trữ bệnh án của Bệnh viện Tim Hà Nội, đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả các bạn bè, đồng nghiệp và người thân đã giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình làm luận án. iii Tình thương yêu, sự chia sẻ và giúp đỡ về mọi mặt của cha mẹ, anh chị em trong gia đình, vợ và các con yêu quý luôn là nguồn động viên, khích lệ lớn lao, giúp tôi hoàn thành luận án này. Cuối cùng tôi đặc biệt cảm ơn tới các bệnh nhân đã tin tưởng và cộng tác với tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu này.

Hà Nội, ngày … tháng …. năm 2018 Đặng Đức Hoàn iv MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iv Danh mục các chữ viết tắt.

vii Danh mục bảng. ix Danh mục các biểu đồ. xii Danh mục các hình. xiii Danh mục các sơ đồ.

xiv ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Biến chứng suy tim sau nhồi máu cơ tim. Cơ chế phóng thích nồng độ NT-proBNP huyết thanh.

Động học của BNP (NT-proBNP) trong NMCT cấp. Sự thanh thải nồng độ NT-proBNP huyết thanh. Định lƣợng nồng độ NT-proBNP huyết thanh. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ VAI TRÒ NT-proBNP TRONG NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP VÀ HỘI CHỨNG VÀNH CẤP.

Nghi n cứu vai trò của NT-proBNP trong chẩn đoán suy tim sau nhồi máu cơ tim. Các nghi n cứu về vai trò của NT-proBNP trong đánh giá hiệu quả điều trị c a n thiệ p đ ộ ng mạ c h v n h q ua d a. Các nghi n cứu về vai trò của NT-proBNP trong ti n lƣợng biến cố tim mạch. 31 v CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. Ti u chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Ti u chuẩn loại trừ. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Thiết kế nghi n cứu. Phƣơng tiện nghi n cứu. Nội dung nghi n cứu v các chỉ ti u đánh giá:. Các bƣớc tiến h nh nghi n cứu.

Các ti u chuẩn, định nghĩa áp dụng trong nghi n cứu. Xử lý số liệu. Đạo đức nghi n cứu. 55 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. Đặc điểm cá nhân. Đặc điểm về tiền sử v yếu tố nguy cơ. Đặc điểm về lâm s ng v cận lâm s ng.

ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ NT-proBNP VÀ MỐI TƢƠNG QUAN VỚI. 68 MỘT SỐ CHỈ SỐ LS, CLS Ở BN NMCT CẤP ĐƢỢC CAN THIỆP ĐMV QUA DA. Thay đổi nồng độ NT-proBNP trƣớc v sau can thiệp ĐMV ở bệnh nhân NMCT cấp. Giá trị NT-proBNP trƣớc can thiệp ĐMV ở BN NMCT cấp theo các dấu hiệu lâm s ng v cận lâm s ng.

Giá trị NT-proBNP sau can thiệp ĐMV ở BN NMCT cấp theo một số dấu hiệu lâm s ng. KHẢO SÁT KHẢ NĂNG DỰ BÁO SUY TIM VÀ TIÊN LƢỢNG. Khảo sát khả năng dự báo suy tim của NT-proBNP. 79 vi CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN.

ĐẶC ĐIỂM CỦA BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU. Đặc điểm về tuổi, giới v các yếu tố nguy cơ tim mạch. Đặc điểm lâm s ng v cận lâm s ng khi v o viện. ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ NT-proBNP VÀ MỐI TƢƠNG QUAN VỚI MỘT SỐ CHỈ SỐ LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG Ở BN NMCT CẤP ĐƢỢC CAN THIỆP ĐMV QUA DA.

Thay đổi nồng độ NT-proBNP trƣớc v sau can thiệp ĐMV ở BN NMCT cấp theo tuổi v giới. Thay đổi nồng độ NT-proBNP trƣớc v sau can thiệp ĐMV ở BN NMCT cấp theo phân suất tống máu thất trái. Nồng độ NT-proBNP lúc v o viện v một số dấu hiệu lâm s ng chính.Nồng độ NT-proBNP lúc v o viện v một số dấu hiệu cận lâm sàng. Nồng độ NT-proBNP sau can thiệp v phân loại dòng chảy TIMI.

KHẢO SÁT KHẢ NĂNG DỰ BÁO SUY TIM VÀ TIÊN LƢỢNG TỬ VONG CỦA NT-proBNP Ở BN NMCT CẤP ĐƢỢC CAN THIỆP ĐMV QUA DA. Khảo sát ngƣỡng nồng độ NT-proBNP dự báo suy tim. Khảo sát ngƣỡng nồng độ NT-proBNP dự báo tử vong. 117 DANH MỤC CÁC BÀI BÁO ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ AHA American Heart Association Hội tim mạch Hoa kỳ ACC American College of Cardiology BN Bệnh nhân BNP Brain natriuretic peptide BMI Body Mass Index – Chỉ số khối cơ thể BMV Bệnh mạch v nh CKMB Creatinin Kinase Myoglobin CLS Cận lâm s ng ĐM Động mạch ĐMC Động mạch chủ ĐMV Động mạch v nh ĐTĐ Đái tháo đƣờng ĐTNKÔĐ Đau thắt ngực không ổn định EF Ejection Fraction-Phân suất tống máu ESC European Society of Cardiology Hội tim mạch Châu Âu GTTĐ Giá trị ti n đoán HCVC Hội chứng v nh cấp HATĐ Huyết áp tối đa HATT Huyết áp tối thiểu hs-CRP high sensitivity C Reactive Protein LS Lâm sàng NMCT Nhồi máu cơ tim NT-proBNP N-terminal pro-brain natriuretic peptide viii RL Rối loạn SPECT Single-photon emission computed tomography TCYTTG Tổ chức Y tế Thế giới THA Tăng huyết áp TBMMN Tai biến mạch máu n o TIMI Thrombosis In Myocardial Infarction TM Tĩnh mạch TMP TIMI Myocardial Perfusion (Thang điểm đánh giá tƣới máu cơ tim sau can thiệp) TnI Troponin I TnT Troponin T WMI Wall Movement Index-Chỉ số vận động vùng YNTK Ý nghĩa thống k ix DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.

Đặc điểm của BNP và NT-proBNP. Tƣơng quan giữa NT-proBNP v độ lọc cầu thận. Các phƣơng pháp định lƣợng NT-proBNP. Giá trị nồng độ NT-proBNP huyết thanh ở ngƣời khỏe mạnh theo tuổi và giới.

Tỉ lệ biến cố trong vòng 1 năm theo nồng độ NT-proBNP ở BN phân suất tống máu ≥ 50%. Mô hình đa biến ti n lƣợng tử vong ở bệnh nhân HCVC. Giá trị của NT-proBNP trong ti n lƣợng tử vong. Phân loại dòng chảy chất cản quang trong ĐMV.

Tuổi v giới của BN nghi n cứu. Đặc điểm về tiền sử. Đặc điểm về yếu tố nguy cơ. Đặc điểm v o viện .5 Đặc điểm lâm s ng theo nhóm BN có ST chênh và ST không chênh.

Phân độ NYHA theo nhóm BN có ST ch nh v ST không chênh. Phân độ Killip theo nhóm BN có ST ch nh v ST không chênh .8 Thời gian từ khi đau ngực đến khi v o viện (giờ) theo nhóm BN có ST chênh và ST không chênh. Phân suất tống máu thất trái (%) tr n si u âm tim lúc v o viện theo nhóm BN có ST chênh và ST không chênh. Giảm vận động th nh tim tr n si u âm tim lúc v o viện theo nhóm BN có ST chênh và ST không chênh.

Một số chỉ số cận lâm s ng chính khi v o viện theo nhóm BN có ST chênh và ST không chênh. Chỉ số tim-lồng ngực tr n X-quang theo nhóm BN có ST chênh và ST không chênh. Số stent đặt theo nhóm BN có ST ch nh v ST không ch nh. Thang điểm TIMI sau can thiệp theo nhóm BN có ST ch nh và ST không chênh.

Biến chứng sau điều trị theo nhóm BN có ST ch nh và ST không chênh. Kết quả điều trị theo nhóm BN có ST ch nh v ST không chênh. Số ng y nằm viện theo nhóm BN có ST ch nh v ST không chênh. Giá trị nồng độ NT-proBNP (pg/mL) trƣớc v sau can thiệp ĐMV.

Thay đổi nồng độ NT-proBNP theo nhóm tuổi. Thay đổi nồng độ NT-proBNP theo giới. Thay đổi nồng độ NT-proBNP theo nhóm BN có ST chênh và ST không chênh. Nồng độ NT-proBNP v phân suất tống máu thất trái EF trƣớc can thiệp.

Nồng độ NT-proBNP v phân suất tống máu thất trái EF sau can thiệp. Thay đổi nồng độ NT-proBNP trƣớc v sau can thiệp theo kết quả điều trị. Nồng độ NT-proBNP v dấu hiệu lâm s ng lúc v o viện. Thay đổi nồng độ NT-proBNP theo thời gian từ khi đau ngực đến khi v o viện.

Thay đổi nồng độ NT-proBNP theo phân độ NYHA lúc v o viện. Thay đổi nồng độ NT-proBNP theo phân độ Killip lúc v o viện .