Luận án TS Mai Phi Long: Cytokin & điều trị trứng cá vừa-nặng bằng Isotretinoin Azithromycin

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 ----------------------------------------- MAI PHI LONG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ CYTOKIN HUYẾT THANH VÀ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ BỆNH TRỨNG CÁ THÔNG THƯỜNG MỨC ĐỘ VỪA VÀ NẶNG BẰNG ISOTRETINOIN KẾT HỢP AZITHROMYCIN LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 MAI PHI LONG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ CYTOKIN HUYẾT THANH VÀ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ BỆNH TRỨNG CÁ THÔNG THƯỜNG MỨC ĐỘ VỪA VÀ NẶNG BẰNG ISOTRETINOIN KẾT HỢP AZITHROMYCIN Ngành/Chuyên ngành: Nội khoa/Da liễu Mã số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Đặng Văn Em HÀ NỘI - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: 1. Đây là luận án do tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của 2 Thầy: - PGS. Châu Văn Trở - PGS.

Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày 30 tháng 01 năm 2024 Tác giả Mai Phi Long LỜI CÁM ƠN Để hoàn thành luận án, trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến hai Thầy hướng dẫn khoa học: PGS.

Châu Văn Trở và PGS.TS Đặng Văn Em đã định hướng cho tôi từ những ngày đầu tiên lựa chọn đề tài nghiên cứu, đồng thời luôn đồng hành hướng dẫn, giúp đỡ cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi cũng xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn chân thành tới: Ban Giám Đốc, Phòng Sau Đại học, Bộ môn-Khoa Da liễu dị ứng của Viện Nghiên cứu khoa học Y Dược lâm sàng 108 đã tiếp nhận và tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu. Ban Giám Hiệu, Ban Chủ nhiệm Bộ môn Da liễu, trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã tạo điều kiện cho tôi được học tập, nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu khoa học Y Dược lâm sàng 108. Ban Giám Đốc và quý đồng nghiệp tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM đã tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình thu thập mẫu nghiên cứu tại bệnh viện.

Trung tâm Y Sinh học Phân Tử, Đại học Y Dược TP.HCM đã tận tình giúp đỡ tôi trong qua trình thực hiện các xét nghiệm miễn dịch. Tôi bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất tới các bệnh nhân trứng cá đã đồng ý tham gia nghiên cứu để tôi thực hiện được nghiên cứu này. Cuối cùng, tôi cảm ơn chân thành đến gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn đồng hành, động viên và tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án. Hà Nội, ngày 30 tháng 01 năm 2024 Mai Phi Long MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CÁM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH ẢNH DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ……………………………………………………………………………Trang ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………….

TỔNG QUAN TÀI LIỆU……………………………. Bệnh trứng cá thông thường……………………. Dịch tễ học…………………………………………. Cơ chế bệnh sinh bệnh trứng cá thông thường…………………….

Đặc điểm lâm sàng bệnh trứng cá thông thường…………………. Điều trị bệnh trứng cá thông thường……………………………. Vai trò của cytokin trong bệnh trứng cá thông thường ………………. Vai trò của cytokin với tế bào biểu mô sừng…………………….

Vai trò của cytokin với tế bào bã…………………………………24 1. Vai trò của cytokin trong đáp ứng miễn dịch thu được……………25 1. Isotretinoin và azithromycin trong điều trị bệnh trứng cá……………. Điều trị bệnh trứng cá thông thường bằng isotretinoin ………….

Điều trị bệnh trứng cá thông thường bằng azithromycin…………. Một số nghiên cứu về cytokin và điều trị bệnh trứng cá thông thường bằng isotretinoin kết hợp azithromycin trên thế giới và Việt Nam…………31 1. Trên thế giới……………………………………………………. Tại Việt Nam…………………………………………………….

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU…………. Đối tượng nghiên cứu…………………………………………………36 2. Tiêu chuẩn chẩn đoán……………………………………………. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân………………………………………37 2.

Tiêu chuẩn loại trừ ……………………………………. Vật liệu và trang thiết bị nghiên cứu…………………………………. Hóa chất dùng xét nghiệm ……. Trang thiết bị…….

Phương pháp nghiên cứu……. Thiết kế nghiên cứu……. Cỡ mẫu nghiên cứu và cách chọn mẫu……. Các bước tiến hành nghiên cứu…….

Các chỉ số, biến số trong nghiên cứu……. Các kỹ thuật ứng dụng trong nghiên cứu……. Xử lý số liệu……. Địa điểm và thời gian nghiên cứu…….

Thời gian nghiên cứu……. Đạo đức nghiên cứu……. Hạn chế của đề tài……. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU…….

Định lượng nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết thanh của aaaabệnh nhân TCTT mức vừa-nặng trước và sau điều trị…………………53 3. Đặc điểm đối tượng của nhóm bệnh nhân và nhóm người aaaaakhỏe ………………………………………………………………53 3. Kết quả định lượng nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết aaaaathanh của bệnh nhân TCTT mức độ vừa và nặng trước điều trị…. Kết quả định lượng nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết aaaaathanh của bệnh nhân TCTT mức độ vừa và nặng sau điều trị…….

Kết quả điều trị bệnh TCTT mức độ vừa-nặng bằng isotretinoin kết hợp aaaaazithromycin…………………………………………………………. Đặc điểm đối tượng của nhóm nghiên cứu và nhóm đối aaaaachứng……………………………………………………. Kết quả điều trị của nhóm nghiên cứu…………………………. Kết quả điều trị của nhóm đối chứng………………………….

So sánh kết quả điều trị của hai nhóm……………………. Định lượng nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết thanh của aaaabệnh nhân TCTT mức vừa-nặng trước và sau điều trị…………………89 4. Đặc điểm đối tượng của nhóm bệnh nhân và nhóm người aaaaakhỏe ………………………………………………………………89 4. Kết quả định lượng nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết aaaaathanh của bệnh nhân TCTT mức vừa và nặng trước điều trị………92 4.

Kết quả định lượng nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết aaaaathanh của bệnh nhân TCTT mức vừa và nặng sau điều trị…………98 4. Kết quả điều trị bệnh TCTT mức độ vừa và nặng bằng isotretinoin kết aaaahợp azithromycin……………………………………………………101 4. Đặc điểm đối tượng của nhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng…. Kết quả điều trị của nhóm nghiên cứu……………………….

Kết quả điều trị của nhóm đối chứng………………………. So sánh kết quả điều trị của hai nhóm………………………….116 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG ……………………………………………………………………………Trang Bảng 2. Các chỉ số, biến số trong nghiên cứu……………. Phân loại tình trạng dinh dưỡng………………….

Thang điểm đánh giá tổng thể bệnh trứng cá GAGS………. Đặc điểm đối tượng của nhóm bệnh nhân và nhóm người khỏe. Phân bố theo chỉ số khối cơ thể…………………………. Phân bố theo tuổi khởi phát………………………….

Phân bố theo thời gian bệnh……………………………. Tiền sử gia đình gặp trong bệnh trứng cá thông thường…………. Phân bố phả hệ gặp tiền sử gia đình…………… ………………. Triệu chứng cơ năng………………………….

Phân loại theo GAGS……………………. Mối liên quan giữa GAGS và giới tính…………………………. Mối liên quan giữa GAGS và chỉ số khối cơ thể…………………58 Bảng 3. Mối liên quan giữa GAGS và tuổi khởi phát…………………….

Mối liên quan giữa GAGS và thời gian bệnh……………………. Mối liên quan giữa GAGS và tiền sử gia đình……………………60 Bảng 3. So sánh nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết thanh của aaaaaaaaaahai nhóm……………. Mối liên quan giữa nống độ cytokin và tuổi đời…………………61 Bảng 3.

Mối liên quan giữa nồng độ cytokin và giới tính……………. Mối liên quan giữa nồng độ cytokin và BMI……………. Mối liên quan giữa nồng độ cytokin và tuổi khởi phát…………. Mối liên quan giữa nồng độ cytokin và thời gian bệnh………….

Mối liên quan giữa nồng độ cytokin và tiền sử gia đình…………64 Bảng 3. Mối liên quan giữa nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết aaaaaaaaaathanh và mức độ bệnh……………………………………………. So sánh nồng độ cytokin huyết thanh của bệnh nhân TCTT mức aaaaaaaaaađộ vừa-nặng trước, sau điều trị và nhóm người khỏe……………. Mối liên quan giữa nồng độ cytokin huyết thanh và mức độ cải aaaaaaaaaathiện bệnh……………………………………………………….

So sánh nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết thanh của aaaaaaaaaanhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng……………………………. So sánh nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết thanh của aaaaaaaaaabệnh nhân ở nhóm nghiên cứu trước và sau điều trị………………69 Bảng 3. So sánh nồng độ IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, IL-17 huyết thanh của aaaaaaaaaabệnh nhân ở nhóm đối chứng trước và sau điều trị………………69 Bảng 3. Đặc điểm đối tượng của nhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng….

Kết quả theo GAGS với thời gian điều trị của NNC……………. Mối liên quan giữa chỉ số GAGS với liều isotretinoin …………. Mối liên quan giữa kết quả sau 16 tuần điều trị của NNC với giới aaaaaaaaaatính ………………………………………………………………72 Bảng 3. Mối liên quan giữa kết quả sau 16 tuần điều trị của NNC với thời aaaaaaaaaagian bệnh ……………………………………………………….

Mối liên quan giữa mức độ cải thiện bệnh và mức độ bệnh của nhóm aaaaaaaaaanghiên cứu………………………………………………………. Tác dụng không mong muốn trên xét nghiệm của NNC…………. Tỉ lệ tái phát ở NNC……………………………………. Kết quả theo GAGS với thời gian điều trị của NNC…………….

Mối liên quan giữa chỉ số GAGS với liều isotretinoin …. Mối liên quan giữa kết quả sau 16 tuần điều trị của NĐC với giới aaaaaaaaaatính …………………………………………………………. Mối liên quan giữa kết quả sau 16 tuần điều trị của NĐC với thời aaaaaaaaaagian bệnh. Mối liên quan giữa mức độ cải thiện bệnh và mức độ bệnh của nhóm aaaaaaaaaađối chứng……………………………………………………….

Tác dụng không mong muốn trên xét nghiệm của NĐC…………. Tỉ lệ tái phát ở NĐC……………………………………………. So sánh kết quả điều trị của hai nhóm mức độ cải thiện bệnh……. So sánh kết quả điều trị của hai nhóm ở liều isotretinoin 10mg….

So sánh kết quả điều trị của hai nhóm ở liều isotretinoin 20mg…. So sánh kết quả điều trị của hai nhóm theo mức độ bệnh và thời aaaaaaaaaagian điều trị………………………………………………………85 Bảng 3. So sánh xét nghiệm của hai nhóm trước điều trị…………………. So sánh xét nghiệm của hai nhóm sau điều trị…………………….

So sánh mức độ hài lòng của bệnh nhân ở hai nhóm…………. So sánh tỉ lệ tái phát của hai nhóm…………………………….88 DANH MỤC BIỂU ĐỒ ……………………………………………………………………………Trang Biểu đồ 3. Các yếu tố làm nặng bệnh trứng cá……………………. Tiền sử điều trị bệnh trứng cá…………………….

Kết quả điều trị của NNC theo mức độ cải thiện bệnh…………71 Biểu đồ 3. Kết quả điều trị của NNC theo mức bệnh……………………. Tác dụng không mong muốn trên lâm sàng của NNC…………. Mức độ hài lòng của bệnh nhân ở NNC…………….

Kết quả điều trị của NĐC theo mức độ cải thiện bệnh…………77 Biểu đồ 3. Kết quả điều trị của NĐC theo mức độ bệnh…………………. Tác dụng không mong muốn trên lâm sàng của NĐC…………. Mức độ hài lòng của bệnh nhân ở NĐC……………………….

So sánh kết quả điều trị của hai nhóm theo GAGS……………. So sánh tác dụng không mong muốn trên lâm sàng của 2 nhóm.86 DANH MỤC HÌNH ẢNH ……………………………………………………………………………Trang Hình 2. Hệ thống Varioskan Lux xét nghiệm cytokin…………………….40 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết Chữ viết đầy đủ Tiếng Việt tắt ALT Alanine Amino Tranferase Men gan AMP Antimicrobial peptide Peptide kháng khuẩn AST Aspartate transaminase Men gan BPO Benzoyl peroxide C.