Luận án TS Nguyễn Ngọc Diệp: Hình thái & bất thường NST phôi IVF sau sinh thiết

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGUYỄN NGỌC DIỆP NGHIÊN CỨU HÌNH THÁI PHÔI SAU SINH THIẾT VÀ BẤT THƯỜNG NHIỄM SẮC THỂ CỦA PHÔI THỤ TINH TRONG ỐNG NGHIỆM LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGUYỄN NGỌC DIỆP NGHIÊN CỨU HÌNH THÁI PHÔI SAU SINH THIẾT VÀ BẤT THƯỜNG NHIỄM SẮC THỂ CỦA PHÔI THỤ TINH TRONG ỐNG NGHIỆM Ngành: Khoa học Y sinh Mã số: 9720101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Quản Hoàng Lâm HÀ NỘI - 2023 LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Quân y, Phòng Sau đại học Học viện Quân y, Ban Giám đốc Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội, Học viện Quân y đã cho phép và tạo điều kiện rất nhiều cho tôi có cơ hội được học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Trần Văn Khoa, PGS.

Quản Hoàng Lâm, những người thầy đã hết lòng dìu dắt, hướng dẫn, chỉ bảo, động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, để tôi có thể hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, các thầy cô trong hội đồng các cấp đã tạo điền kiện giúp đỡ, đã góp ý cho tôi rất nhiều kinh nghiệm quý báu, giúp tôi sửa chữa và hoàn thiện luận án của mình tốt hơn. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới tập thể các thầy cô trong đề tài cấp nhà nước “Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật giải trình tự gen thế hệ mới trong sàng lọc rối loạn nhiễm sắc thể trước chuyển phôi”, xin gửi lời cảm ơn chân thành tới tập thể các thầy cô, anh chị giảng viên trong Bộ môn Mô phôi thai học, cảm ơn tập thể cán bộ, nhân viên Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội đã luôn đồng hành, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi có thể thuận lợi thu thập số liệu, hoàn thành luận án. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn thật nhiều tới đại gia đình, bạn bè đã luôn là chỗ dựa vững chắc về mọi mặt, giúp tôi có thể yên tâm công tác và học tập nghiên cứu.

Hà Nội, ngày 26 tháng 12 năm 2023 Tác giả Nguyễn Ngọc Diệp LỜI CAM ĐOAN Tôi là Nguyễn Ngọc Diệp, nghiên cứu sinh khoá 2018, chuyên ngành Khoa học Y sinh tại Học viện Quân y. Tôi xin cam đoan: - Đây là luận án tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Trần Văn Khoa và PGS. Quản Hoàng Lâm.

- Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố. - Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực, đã được xác nhận và chấp thuận của Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội, Học viện Quân y. Hà Nội, tháng 12 năm 2023 Tác giả Nguyễn Ngọc Diệp MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VÀ CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC HÌNH DANH MỤC ẢNH ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

Khái quát chung về thụ tinh trong ống nghiệm kết hợp sàng lọc di truyền trước làm tổ. Khái quát chung về thụ tinh trong ống nghiệm. Xét nghiệm sàng lọc di truyền trước làm tổ. Chỉ định của kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm kết hợp sàng lọc di truyền trước làm tổ.

Kỹ thuật sinh thiết phôi trong thụ tinh ống nghiệm kết hợp sàng lọc di truyền trước làm tổ. Sinh thiết phôi giai đoạn phôi phân cắt. Sinh thiết phôi nang. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của kỹ thuật sinh thiết lên phôi nang.

Ảnh hưởng của kỹ thuật sinh thiết lên sức sống, tiềm năng làm tổ và phát triển của phôi nang. Ảnh hưởng của thời điểm đục lỗ màng trong suốt trong quy trình sinh thiết phôi lên sức sống, tiềm năng làm tổ và phát triển của phôi nang. Các nghiên cứu về hình thái của phôi nang sinh thiết. Các phương pháp đánh giá hình thái phôi nang.

Đánh giá mức độ nở lại của phôi nang sau sinh thiết và sau rã đông. Nghiên cứu hình thái phôi sau sinh thiết và thời điểm trữ đông. Nghiên cứu hình thái phôi sinh thiết sau rã đông và thời điểm chuyển phôi. Tỉ lệ bất thường nhiễm sắc thể phôi.

Tỉ lệ bất thường nhiễm sắc thể của phôi giai đoạn phân cắt. Tỉ lệ bất thường nhiễm sắc thể của phôi nang. Một số yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ bất thường nhiễm sắc thể của phôi. Mối liên quan giữa hình thái và tỉ lệ bất thường nhiễm sắc thể phôi.

Mối liên quan giữa hình thái phôi với tỉ lệ làm tổ và tỉ lệ có thai lâm sàng. Mối liên quan giữa hình thái và bất thường NST phôi nang. 36 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu.

Tiêu chuẩn lựa chọn:. Tiêu chuẩn loại trừ:. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Quy trình tiến hành, thu thập số liệu. Các chỉ tiêu nghiên cứu. Các chỉ tiêu lâm sàng, cận lâm sàng trên bệnh nhân nghiên cứu.

Các chỉ tiêu về hình thái, cấu trúc phôi nang. Các chỉ số đánh giá sức sống của phôi sinh thiết. Các chỉ số đánh giá bất thường nhiễm sắc thể của phôi nang. Các chỉ số đánh giá mối liên quan giữa hình thái và bất thường NST phôi nang.

Xử lý số liệu. Xử lý số liệu. Biện pháp khống chế sai số. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu.

63 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm của bệnh nhân nghiên cứu. Hình thái, cấu trúc phôi nang trước sinh thiết, sau sinh thiết và sau rã đông. Hình thái, cấu trúc của phôi nang trước sinh thiết và sau sinh thiết 3 giờ.

Hình thái, cấu trúc phôi nang sau rã đông 4 giờ. Tỉ lệ bất thường nhiễm sắc thể của phôi thụ tinh trong ống nghiệm và mối liên quan với hình thái phôi. Tỉ lệ bất thường NST của phôi thụ tinh trong ống nghiệm. Mối liên quan giữa hình thái phôi với bất thường nhiễm sắc thể.

87 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm của bệnh nhân nghiên cứu. Nguyên nhân vô sinh trên đối tượng bệnh nhân hiếm muộn có chỉ định làm IVF-PGT-A. Tiền sử thai sản liên quan.

Dự trữ buồng trứng và mối tương quan của nó với tuổi mẹ và số lượng noãn trưởng thành. Hình thái, cấu trúc phôi nang trước sinh thiết, sau sinh thiết 3 giờ và sau rã đông 4 giờ. Hình thái, cấu trúc của phôi nang trước sinh thiết. Mức độ nở lại, đường kính phôi, độ dày màng trong suốt của phôi sau sinh thiết 3 giờ.

Mức độ nở lại, đường kính phôi và độ dày màng trong suốt của phôi sau rã đông 4 giờ. Tỉ lệ bất thường nhiễm sắc thể của phôi thụ tinh trong ống nghiệm và mối liên quan với hình thái phôi. Tỉ lệ bất thường NST của phôi thụ tinh trong ống nghiệm. Mối liên quan giữa chất lượng hình thái phôi với bất thường NST.

130 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI, LUẬN ÁN .Error! Bookmark not defined. TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VÀ CHỮ VIẾT TẮT Phần chữ Phần viết đầy đủ tiếng Anh Phần viết đầy đủ tiếng Việt viết tắt aCGH Array Comparative Genomic Lai so sánh hệ gen bằng Hybridization array AFC Antral follicle count Số lượng nang trứng thứ cấp AMH Anti-Mullerian Hormone Hormone đánh giá dự trữ buồng trứng CGH Comparative Genomic Lai so sánh hệ gen Hybridization CS Cộng sự DNA Deoxyribonucleic Acid Axit deoxyribonucleic DS Diluent Solution vial Dung dịch pha loãng E2 Estradiol Hormone Estradiol EdB Expanded Blastocyst Phôi nang đã dãn rộng hoàn toàn EEB Early Expanding Blastocyst Phôi nang đang dãn rộng ErB Early Blastocyts Phôi nang giai đoạn sớm ES Equilibration Solution Dung dịch cân bằng ESHRE European Society of Human Hiệp hội Sinh sản và Phôi Reproduction and Embryology học châu Âu FISH Fluorescence In Situ Lai huỳnh quang tại chỗ Hybridization FSH Follicle Stimulating Hormon Hormone kích thích nang noãn GnRH Gonadotropin Releasing hormon Hormone giải phóng gonadotropin GnRHa Gonadotropin Releasing Đồng vận của hormone giải Hormon agonist phóng gonadotropin Phần chữ Phần viết đầy đủ tiếng Anh Phần viết đầy đủ tiếng Việt viết tắt hCG Human Chorionic Gonadotropin Gonadotropin từ nhau thai người hMG Human Menopausal Gonadotropin Gonadotropin thu được từ nước tiểu của phụ nữ mãn kinh ICM Inner Cell Mass Khối tế bào nụ phôi ICSI Intracytoplasmic Sperm Injection Tiêm tinh trùng bào tương noãn IUI Intrauterine Insemination Kỹ thuật bơm tinh trùng vào buồng tử cung IVF In Vitro Fertilization Thụ tinh trong ống nghiệm LH Luteinizing Hormone Hormone tạo hoàng thể MEB Middle Expanded Blastocyst Phôi nang dãn rộng trung bình MESA Microsurgical Epididymal Kỹ thuật thu tinh trùng từ Sperm Aspiration mào tinh bằng vi phẫu NMTC Niêm mạc tử cung NST Nhiễm sắc thể NGS Next-Generation Sequencing Giải trình tự gen thế hệ mới P4 Progesterone Hormone Progesterone PESA Percutaneous Epididymal Sperm Kỹ thuật chọc hút tinh trùng Aspiration từ mào tinh qua da PGS Preimplantation Genetic Sàng lọc di truyền trước làm Screening tổ PGT Preimplantation Genetic Testing Xét nghiệm di truyền trước làm tổ PGT-A Preimplantation Genetic Testing Xét nghiệm di truyền về bất for Aneuploidy thường lệch bội nhiễm sắc Phần chữ Phần viết đầy đủ tiếng Anh Phần viết đầy đủ tiếng Việt viết tắt thể trước làm tổ PRL Prolactin Hormone Prolactin qPCR Quantitative Polymerase Chain Phản ứng chuỗi định lượng Reaction rFSH Recombinant Follicle Stimulating Hormone kích thích nang Hormon noãn dạng tái tổ hợp TB Tế bào TE Trophectoderm Đám tế bào lá nuôi TESA Testicular Sperm Aspiration Chọc hút thu tinh trùng từ tinh hoàn TS Thawing Solution Dung dịch rã đông VS Vitrification Solution vial Dung dịch thuỷ tinh hoá WHO World Health Organization Tổ chức Y tế Thế giới WS Washing Solution Dung dịch rửa ZP Zona Pellucida Màng trong suốt DANH MỤC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 1. Phân loại hình thái phôi nang theo tác giả Schoolcraft W. Đồng thuận Istanbul 2011 đánh giá phân loại phôi nang.

Đánh giá hình thái phôi nang dựa trên tiêu chuẩn đánh giá theo Đồng thuận Istanbul 2011. Hóa chất sinh học phân tử chính sử dụng trong nghiên cứu. Thiết bị sinh học phân tử chính sử dụng trong nghiên cứu. Nguyên nhân vô sinh trên nhóm bệnh nhân làm IVF-PGT-A.

Tiền sử thai sản có liên quan. Nồng độ AMH, AFC, số noãn trưởng thành, số noãn thụ tinh, số phôi ngày 3, số phôi nang thu được ở mỗi nhóm. Chất lượng khối ICM và TE ở ba nhóm tuổi .