Nghiên cứu thực trạng nguồn lực và tình hình cấp cứu sơ sinh tại các bệnh viện tỉnh Cà Mau 2017-2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ PHẠM MINH PHA NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG NGUỒN LỰC VÀ TÌNH HÌNH CẤP CỨU SƠ SINH TẠI CÁC BỆNH VIỆN TRONG TỈNH CÀ MAU NĂM 2017 - 2018 LUẬN ÁN CHUYÊN KHOA CẤP II CẦN THƠ - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ PHẠM MINH PHA NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG NGUỒN LỰC VÀ TÌNH HÌNH CẤP CỨU SƠ SINH TẠI CÁC BỆNH VIỆN TRONG TỈNH CÀ MAU NĂM 2017 – 2018 Chuyên ngành: Y tế công cộng Mã số: 62.CK LUẬN ÁN CHUYÊN KHOA CẤP II Người hướng dẫn khoa học: TS. BS DƯƠNG PHÚC LAM CẦN THƠ - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án này là chính xác, trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ một nghiên cứu nào khác trước đây. Tác giả luận án Phạm Minh Pha LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu cùng quý Thầy, Cô Trường Đại học Y dược Cần Thơ, những người đã truyền đạt cho tôi những kiến thức, kinh nghiệm vô cùng có ích trong thời gian theo học khóa chuyên khoa II – Y tế công cộng tại trường niên khóa 2016-2018.

Đặc biệt tôi xin bày tỏa lòng biết ơn sâu sắc TS.BS Dương Phúc Lam, Trường Đại học Y dược Cần Thơ là người đã dạy và hướng dẫn tôi trong quá trình hoàn thành luận án này. Tôi xin thành kính tri ân cố PGS.TS Nguyễn văn Qui, nguyên Trưởng phòng đào tạo sau đại học Trường Đại học Y dược Cần Thơ là người đã dày công hướng dẫn tôi hoàn thành đề cương luận án này. Tôi xin bài tỏa lòng biết ơn đến Phòng đào tạo sau đại học Trường Đại học Y dược Cần Thơ, các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thu thập thông tin dữ liệu. Cám ơn gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp luôn sát cánh bên tôi và khuyến khích tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực hiện luận án tốt nghiệp lớp chuyên khoa II – Y tế công cộng khóa 2016-2018.

Xin chân thành cám ơn! Cần Thơ, tháng 10 năm 2018 Phạm Minh Pha MỤC LỤC Mục lục Danh mục chữ viết tắt Danh mục bảng Danh mục biểu đồ ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Lịch sử và sự phát triển ngành cấp cứu………………………………. Nguồn lực của công tác cấp cứu tại bệnh viện.

Tình hình nguồn lực cấp cứu sơ sinh ở nước ta. Nguồn lực cho cấp cứu sơ sinh. Đại cương về mô hình bệnh tật và tử vong. Mô hình bệnh tật và tử vong trẻ em:.

Các công trình nghiên cứu liên quan cấp cứu sơ sinh:. 20 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Tiêu chuẩn chọn. Tiêu chuẩn loại trừ. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu.

Kiểm soát sai lệch. Phân tích và xử lý số liệu. Đạo đức nghiên cứu. 37 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Thông tin chung về các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau năm 2017. Thực trạng nguồn lực cấp cứu sơ sinh tại các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau năm 2017- 2018. Tình hình bệnh cấp cứu sơ sinh tại các bệnh viện tỉnh Cà Mau năm 2017 - 2018. Tình hình tử vong cấp cứu sơ sinh tại các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau năm 2017-2018.

60 Chương 4: BÀN LUẬN. Thông tin chung về các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau năm 2017. Thực trạng nguồn lực cấp cứu sơ sinh tại các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau năm 2017. Tình hình bệnh cấp cứu sơ sinh tại các bệnh viện tỉnh Cà Mau năm 2017 - 2018.

Tình hình tử vong cấp cứu sơ sinh tại các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau năm 2017 - 2018. 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Tiếng việt ALTMTT Áp lực tĩnh mạch trung tâm BS Bác sĩ BV Bệnh viện BVĐK Bệnh viện đa khoa BYT Bộ Y tế CC, HSTC, CĐ Cấp cứu, Hồi sức tích cực, Chống độc CCSS Cấp cứu sơ sinh CS SKSS Chăm sóc sức khỏe sinh sản CSSDGB Công suất sử dụng giường bệnh CV Chuyển viện ĐD Điều dưỡng ĐNSS Đơn nguyên sơ sinh HS Hộ sinh KTV Kỹ thuật viên TS Tổng số TTB Trang thiết bị Tiếng Anh CVP (áp lực tĩnh mạch trung tâm) Central venous pressure CPAP Continuous Positive Airway Pressure HCT (dung tích hồng cầu) Hematocrit ICD 10 (phân loại quốc tế bệnh tật thứ 10) International Classification diseases tenth revisio MICS Multiple Idicator Cluster Surveys WHO (Tổ chức Y Tế Thế Giới) World Health Organization DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 1. Trang thiết bị / thuốc cấp cứu cho chuyển viện. Mô hình tử vong trẻ em tại bệnh viện đa khoa tỉnh.

Bệnh cấp cứu phổ biến nhất ở trẻ sơ sinh. Đặc điểm chung của các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau năm 2017. Tổ chức ca, kíp trực cấp cứu. Buồng bệnh khoa Cấp cứu- Hồi sức tích cực- Chống độc.

Trang thiết bị cấp cứu. Trang thiết bị y tế, phương tiện phục vụ người bệnh. Phương tiện chẩn đoán theo dõi phục vụ người bệnh tại giường. Tỷ lệ danh mục thuốc thiết yếu các bệnh viện tuyến huyện.

Khả năng thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu. Tỷ lệ kỹ thuật chuyên sâu thực hiện tại các bệnh viện. Tỷ lệ bệnh viện có đơn nguyên sơ sinh, góc sơ sinh phòng sanh và phòng mổ. Tỷ lệ thực hiện nội dung đơn nguyên sơ sinh tại các bệnh viện.

Phương tiện vận chuyển người bệnh. Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh của các bệnh viện. Tỷ lệ bệnh sơ sinh nội trú của các bệnh viện. Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh nội trú của các bệnh viện.

Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh của tuyến trước chuyển đến các bệnh viện. Mô hình bệnh cấp cứu sơ sinh theo 21 chương bệnh của ICD-10 53 Bảng 3. Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh theo nhóm tuổi. Năm bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất.

Năm bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất tuyến huyện. Năm bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất tuyến tỉnh. Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất nhóm đủ tháng tuyến huyện. Năm bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất nhóm đủ tháng tuyến tỉnh.

Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất nhóm thiếu tháng tuyến huyện…………. Năm bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất nhóm thiếu tháng tuyến tỉnh. Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất nhóm già tháng tuyến huyện. Năm bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất nhóm già tháng tuyến tỉnh.

Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh chuyển viện. Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh chuyển viện của tuyến huyện. Tỷ lệ tử vong cấp cứu sơ sinh theo tuyến điều trị. Tỷ lệ tử vong cấp cứu sơ sinh theo thời gian điều trị tại các bệnh viện.

Tỷ lệ tử vong cấp cứu sơ sinh theo nhóm tuổi. Năm bệnh cấp cứu sơ sinh tử vong nhiều nhất. 61 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Tỷ lệ đào tạo nguồn nhân lực trực.

Tỷ lệ phương cấp cứu chuyên sâu. Tỷ lệ bệnh viện có đủ thuốc cấp cứu theo danh mục. Tỷ lệ danh mục thuốc thiết yếu ở bệnh viện tuyến tỉnh. Tỷ lệ thực hiện danh mục kỹ thuật theo phân tuyến.

Tỷ lệ các nguồn lực đơn nguyên sơ sinh. Tỷ lệ thực hiện nguồn lực chuyển viện cấp cứu sơ sinh .Tỷ lệ bệnh cấp cứu sơ sinh phổ biến nhất nhóm già tháng tuyến huyện. Tỷ lệ các bệnh cấp cứu sơ sinh chuyển viện tuyến tỉnh. 59 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Trong những năm qua, được sự quan tâm chỉ đạo và đầu tư của Đảng và Nhà nước, công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng.

Các chỉ số về sức khỏe bà mẹ, trẻ em Việt Nam đạt được là khá tốt so với nhiều quốc gia có mức thu nhập bình quân trên đầu người tương tự. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh vẫn còn cao theo điều tra của MISC 2015 tỉ lệ tử vong sơ sinh chiếm 82% tử vong trẻ em dưới 01 tuổi. Việt Nam nằm trong số 42 nước có số trẻ em tử vong cao nhất thế giới với số lượng ước tính 28.000 trẻ dưới 5 tuổi tử vong hàng năm, đây chính là một thách thức lớn trong công tác chăm sóc sức khỏe trẻ em [19], [22], [23]. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên là do việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc trước, trong và sau khi sinh của người dân cũng như chất lượng dịch vụ vẫn còn nhiều hạn chế, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đặc biệt ở các bệnh viện tuyến huyện chưa đáp ứng được nhu cầu chăm sóc điều trị cấp cứu sơ sinh.

Nhân lực chuyên ngành nhi khoa sơ sinh còn rất thiếu, nhất là tại tuyến huyện, tỷ lệ bác sĩ đa khoa làm công tác nhi khoa sơ sinh khá lớn. Năng lực chuyên môn của cán bộ y tế, đặc biệt là y tế cơ sở còn nhiều hạn chế trong việc phân loại, phát hiện nguy cơ, theo dõi, tiên lượng, xử trí cấp cứu và hồi sức sơ sinh [16]. Nhằm làm giảm tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh nước ta, Bộ Y tế có Chỉ thị 01/2015/CT-BYT ngày 09/01/2015 về việc tăng cường chăm sóc sức khoẻ bà mẹ và trẻ sơ sinh nhằm giảm tử vong mẹ, tử vong sơ sinh. Bộ Y tế đã phê duyệt “Kế hoạch hành động quốc gia về chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em giai đoạn 2015 - 2020” với mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 giảm tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 20,40‰; tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 1 tuổi xuống dưới 14‰; tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh xuống dưới 10‰ [19], [22].

2 Công tác cấp cứu người bệnh có vai trò quyết định trong việc cứu sống người bệnh, làm giảm tỷ lệ tử vong người bệnh tại tất cả các tuyến y tế. Cấp cứu sơ sinh càng có vai trò quan trọng hơn do chiếm tỷ lệ đáng kể trong các bệnh cấp cứu. Đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, các nguồn lực cho yêu cầu chăm sóc sức khỏe còn hạn chế.