Luận án tiến sĩ nghiên cứu hiệu quả giảm đau sau mổ phổi của gây tê cạnh cột sốn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 TRAN THÀNH TRUNG NGHIÊN CỨU HIEU QUA GIAM DAU SAU MO PHOI CUA GAY TE CANH COT SONG NGỰC LIÊN TỤC DƯỚI HƯỚNG DÃN SIEU AM BANG HON HOP BUPIVACAIN - FENTANYL LUẬN ÁN TIÉN SĨ Y HỌC HÀ NỘI-NĂM 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 TRAN THANH TRUNG NGHIÊN CỨU HIEU QUA GIAM DAU SAU MO PHOI CUA GAY TE CẠNH CỘT SÓNG NGỰC LIÊN TỤC DƯỚI HƯỚNG DÃN SIEU AM BANG HON HOP BUPIVACAIN - FENTANYL Chuyên ngành: Gây mê hồi sức Mã số: 62.22 LUẬN ÁN TIỀN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. HÀ NỘI-NĂM 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Trần Thành Trung LOICAMON Sau thời gian học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận án này, tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới: - PGS.

Trịnh Văn Đồng, Phó Trưởng khoa GMHS Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức, Phó Chủ nhiệm Bộ môn GMHS trường Đại học Y Hà Nội, người Thầy hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ dẫn, động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc thực hiện dé tai và hoàn thành luận án của mình. Đặng Văn Khoa, Giám đốc Bệnh viện 74 Trung ương là người Thầy hướng dẫn khoa học đã dành rất nhiều công sức chỉ dẫn tận tình, giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Lê Thị Việt Hoa, Chủ nhiệm khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Chủ nhiệm Bộ môn GMHS, viện nghiên cứu Y Dược lâm sàng 108, một người Thầy mẫu mực đã quan tâm, hướng dẫn, động viên giúp đỡ đề tôi hoàn thành bản luận án này. Nguyễn Minh Lý, Chủ nhiệm khoa GMHS Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Phó Chủ nhiệm Bộ môn GMHS viện nghiên cứu Y Dược lâm sàng 108, người Thầy đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận án.

- Xin trân trọng cảm ơn các Thầy, các Cô trong Bộ môn GMHS viện nghiên cứu Y Dược lâm sàng 108 đã tận tình chỉ dẫn và cho tôi những ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận án này. - Xin trân trọng cảm ơn các Thầy, các Cô trong Hội đồng chấm luận án đã đóng góp ý kiến quý báu đề tôi hoàn thiện luận án này. Xin tran trong cảm ơn tới: - Ban Giám đốc, Phòng Đào tạo sau đại học Viện nghiên cứu Y Dược lâm sảng I0§ đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này. - Tập thể cán bộ nhân viên khoa Gây mê Hồi sức, khoa Ngoại và các khoa, phòng liên quan của Bệnh viện 74 Trung ương đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án.

- Cuối cùng, xin trân trọng biết ơn gia đình, vợ, con và bạn bẻ đã luôn động viên khích lệ, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp tôi trong cuộc sống cũng như trong học tập và nghiên cứu khoa học. HàNội,ngày tháng năm 2019 Trần Thành Trung MỤC LỤC Trang LOICAM DOAN LOICAM ON MUC LUC DANH MUC CHU VIET TAT TRONG LUAN AN DANH MUC CAC BANG DANH MUC CAC BIEU DO DANH MỤC CÁC HÌNH, ẢNH 20A1. Đại cương về phẫu thuật phôi.- +-©52¿ St vi SE tt tre 3 1. Sơ lược về giải phẫu ứng dụng.

22 St S* SE EExctserkecxee 3 1. Các đường mở ngực trong phẫu thuật phổi. Các phương pháp phẫu thuật phổi. Sự chỉ phối cảm giác của các khoanh tủy.

Đau sau phẫu thuật phổi. Định nghĩa đau. Mức độ và thời gian đau sau phẫu thuật phôi. Cơ chế bệnh sinh của đau sau phẫu thuật phôi.

Ảnh hưởng của đau sau phẫu thuật phổi. Đánh giá mức độ đau sau mô. Các phương pháp giảm đau sau phẫu thuật phổi. Giảm đau toàn thân.

Giảm đau VÙng. ---- cá: cà St se nhe 1. Giảm đau do bệnh nhân tự điều khiển (PCA) 1. Các kỹ thuật không dùng thuốc.

Phương pháp gây tê cạnh cột sống ngực 1. Sơ lược lỊCH SỬ.- -- cĂ- Ăn Ỳ SỲ nh vS 1 HY TS HE HH TH ng ngư trên 17 1. Giải phẫu khoang cạnh cột sống ngực. Thuốc sử đụng trong nghiên cứu.

----- -«c- 2 set xe sex seere 20 1. Các phương pháp tìm vào khoang cạnh cột sống ngực. Chi định, chống chỉ định của gây tê cạnh cột sống ngực. Tác dụng không mong muốn của gây tê cạnh cột sống ngực.

Thăm đò chức năng hô hấp trong phẫu thuật phối. Tình hình thăm dò chức năng thông khí phổi. Thay đôi chức năng thông khí sau mồ phổi. Ảnh hưởng của đau lên chức năng thông khí phổi.

Các nghiên cứu về gây tê cạnh cột sống ngực liên tục để giảm đau sau phẫu thuật phối. ¿s55 5SE SE seerrereereerrresrrererre 3 Ï 1. Trên thế giới. Phân tích, đánh giá các nghiên cứu và những vấn đề tồn tại.

ĐÓI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Tiêu chuẩn loại trừ.

Tiêu chuẩn đưa ra khỏi nghiên cứu. 2: sex tt xxcrrkerrkesee 38 2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu.--- 2: ©sec+ cex sẻ tvtetetrxckerre 38 2. Phương pháp nghiên CỨU.

St SE se re, 39 2. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu và chia nhóm nghiên cứu. Các dụng cụ, phương tiện và thuốc sử dụng trong nghiên cứu.

Phương pháp tiễn hành. e2 +52 E2 SEEE SE SE xxx ckrkeree 43 se 49 52 2. Các chỉ số cần đánh giá trong nghiên cứu. Một số định nghĩa và tiêu chuẩn sử đụng trong nghiên cứu.

Một số tai biến và hướng xử trí.- ¿+ +t set SE 1E crrrke 56 2. Phan tich va xtrly $6 WU oes cece cesses veesssesse ses ssstessesestessssassssessveessees 57 2. Vấn đề đạo đức trong nghiên CUtU eo. ees escsssessseeses sess cesses tesseesneen 58 CHƯƠNG 3.

KÉT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu. Các đặc điểm về phẫu thuật.

c5 Sc22Se c3 nhe Hường say 64 3. Các đặc điểm về phương pháp gây tê cạnh cột sống ngực. Hiệu quả giảm đau của gây tê cạnh cột sống ngực liên tục dưới hướng dẫn siêu âm so với ngoài màng cứng. Thời gian chờ tác dung gid đau.-- cà 5c 2555 set vs sex 68 3.

Thuốc sử dụng và phạm vi lan tỏa thuốc tê. Mức độ đau sau mô ở hai nhóm.-:-:--- sec set rhrterkrkrrrerre 71 3. Đánh giá mức độ giảm đau ở hai nhóm. Tỉ lệ bệnh nhân và lượng morphin sử đụng thêm sau mỗ.

Đặc điểm về nồng độ glucose và cortisol máu. Độ an than, thời gian ngồi dậy sau mồ và thời gian trung tiện. Mức độ hài lòng của bệnh nhân về phương pháp giảm đau. Thay đôi về tuần hoàn, hô hấp và một số tác dụng không mong muốn.

Thay đổi về tuần hoàn tại các thời điểm sau mô. Thay đổi về hô hấp tại các thời điểm sau mô. Tác dụng không mong muốn. Đặc điểm chung.

cồcoS se Series. Các đặc điểm của đối tượng nghiên cứu 4. Các đặc điểm về phẫu thuật. Đặc điểm về phương pháp gây tê cạnh cột sống ngực 4.

Hiệu quả giảm đau của gây tê cạnh cột sống ngực liên tục dưới hướng dẫn siêu âm so với ngoài mảng cứng. Thời gian chờ tác dụng giảm đau. s5 St set sxy 101 4. Thuốc sử dụng giảm đau sau mồ và phạm vi lan tỏa thuốc tê.

Mức độ đau sau mô ở hai nhóm.-------- s22 +2 s25+zz2sS+z+css+2 104 4. Đặc điểm về nồng độ glucose và cortisol máu. T¡ lệ bệnh nhân và lượng morphin sử dụng thêm sau mô. Độ an than, thời gian ngồi dậy và thời gian trung tiện sau mỗ.

Mức độ hài lòng của bệnh nhân về phương pháp giảm đau. Thay đổi về tuần hoàn, hô hấp và một số tác dụng không mong muốn. Thay đôi về tuần hoàn.2 sec-e2ccccccccses=reeerrseerrexecsxe. Tác dụng không mong muốn.

124 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CUUDA CONG BO CO LIEN QUAN ĐỀN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHU LUC I. PHIEU THONG TIN CHO DOI TUGNG NGHIEN CUU VA CHAP THUAN THAM GIA NGHIEN CUU PHU LUC II. PHIẾU NGHIÊN CỨU PHU LUC II DANH SÁCH BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU DANH MUC CHU VIET TAT TRONG LUAN AN ACTH Adrenocorticotropic hormon (Hormon kich vo thượng than) ADH Antidiuretic hormon (Hormon chống bài niệu) ASA American Society of Anesthesoligist (Phan loại tình trạng lâm sàng theo hội Gây mê hồi sức Mỹ) BN: Bệnh nhân CCSN: Cạnh cột sống ngực CNHH Chức năng hô hấp CO>: Cacbon Dioxit (Khi cacbonic) FEV, Forced Expiratory Volume in one second (Thé tich thé 1a gắng sức trong giây đầu tiên) FVC Forced Vital Capacity (Dung tích sống thở mạnh) GH Growth hormon (Homon sinh trưởng) GMHS Gây mê hồi sức IASP: International Association for the Study of Pain (Hiệp hội Quốc tế nghiên cứu về đau) MAC Minimum alveolar concentration (Néng d6 phế nang tối thiểu) n Số bệnh nhân NMC: Ngoài màng cứng PCA: Patient Control Analgesia (Giảm đau do bệnh nhân tự điều khiển) PEF Peak Expiratory Flow (Luu luong dinh) PT: Phẫu thuật RLTK: Rối loạn thông khí SA: Siêu âm SpO;: SV VAS: VATS: Saturation of Peripheral Oxygen (D6 bao hoa oxy trong mau mao mach) So với Thoracic (Nguc) Train of four (Độ tồn dư dãn cơ) Visual Analog Scale (Thang điểm đồng dạng đánh giá mức độ đau) Video- Assisted Thoracoscopic Surgery (Phẫu thuật lồng ngực hỗ trợ bằng viđeo) DANH MỤC CÁC BÁNG Trang Bảng I. Các đường mở ngực trong phẫu thuật phối.

Liều dùng và nồng độ bupivacain trong gây tê CCSN. Tóm tắt các biến đồi của các hội chứng rối loạn thông khí. Giá trị bình thường của glucose và cortisol máu. Tuổi trung bình .- 25c sec 2xx x2 3E HE HE 111111 rre.

Chiều cao, cân nặng và chỉ số khối cơ thể. Nồng độ glucose và cortisol máu trước mô. Kết quả chức năng hô hấp trước mô. Kết quả khí máu trước mô.

22 s22 s555secse+sscccsscccc + Ø3 Bảng 3. Chiều dài vết mỔ. Liều lượng thuốc sử dụng trong gây mê. Thời gian gây mê, thời gian phẫu thuật,.

Khoảng cách da — mom ngang 0. eee eee teeee cee ceetseee ceeeee ceeeeees O06 Bảng 3. Khoảng cách đa — khoang cạnh cột sống ngực. Số lần chọc kim và số lần luồn catheter.

Thời gian chờ tác dụng giảm đau. Tổng liều bupivacain sử dụng .----c----<ec-----~ ÔÑ Bảng 3. Tổng liều fentanyl sử dụng cùng với bupivacin. Phạm vi lan tỏa thuốc tê.

Điểm VAS khi nằm yên (VASan) ở hai nhóm. Diém VAS khi vận động (VASa¿„) ở hai nhóm. Mức độ giảm đau tại thời điểm 24 giờ sau mô.