Luận án thái độ của phụ nữ trước hành vi bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình

------ Ti-rTTrìirãã rn t ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VÃN TRỊNH THỊ VÂN ANH THÁI ĐỘ CỦA PHỤ N ữ TRƯỚC HÀNH VI BẠO Lực ĐỐI VỚI PHỤ NỪ TRONG GIA ĐÌNH Chuyên ngành: TÂM LÝ HỢC MÃ SỐ: 5.02 LUẬN VẢN THẠC s ĩ KHOA HỌC TÂM LÝ Người hướng dẫn khoa học: PÍỈS. Lẻ Đức Piiúc HÀ NỘI - 2006 ằ - ■■. ■ — ị LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com X T /7 V ein ơ t ỉ Em xin chán thành cấm ơn Phó giáo sư, Tiến sĩ Lè Đức Phúc đã tận tình chỉ háo và hướng dân em tronịỉ suốt quá trình lủm Luận văn. Em cùng xin bày tỏ lờtiịi biết ơn sâu sắc tới các thầy rô ỊỊÌáo trong Khoa Tâm lý học - Trường Đ ại học K hoa học x ã hội và nhân văn - Đ ại học Quốc gio Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cm trong suốt nua trình học tập và làm Luận văn tốt nghiệp.xin chăn thành cảm ơn các ch ị phụ nữ, các đồng ch í cảnh sát khu vực phường N hân chính và phường K ìiutm g M ai thuộc quận Thanh Xuân, Thành phô Hà Nội; Các đồng chí trong tí ộ môn Khoa học Chính trị - X ã hội , Trường T rung học Cảnh sá t nhân dân ỉ đ ã giúp d ỡ tôi hoàn thành ban Luận văn này.

Hà Nội, 2006 Tác giá Trịnh Thị VAn Anh t LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỘT SỔ KÍ HIỆU VIẾT TẮT BL: Bạo lực BLPNGĐ: Bạo lực phụ nữ trong gia đình CH Cán bộ CĐ-ĐH Cao đẳng-Đại học CN cỏng nhân HPGĐ: Hạnh phúc gia đình HNGĐ: Hôn nhan gia đình LĐTD Lao động tự do LTQĐTD: Lây truyền qua đường tình dục KHHGĐ: Kế hoạch hoágitt đình PT Phổ thông TB: Trung bình TttHV Trình ctộ học vấn TNXH: Tộ nạn xã hội VH Van hoá LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang PHẨN MỞ ĐẨU 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Mục dích nghiên cứu 5 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 5 4.

Nhiệm vụ nghiên cứu 5 5. Ciiả thưvết khoa học 6 6. Phạm vi nghiên cứu 6 7. Phương pháp nghiôn cứu 6 CHƯƠNG 1.

Lịch sử nghiôn cứu vấn đé 8 1. Lịch sử nghiên cứu về thái độ 8 1. Lịch sử nghiôn cứu vẻ bạo lực phụ nữ gia đình 12 1. Các khái niệm cơ bản 16 1.

Chức năng và đặc điểm tâm lý của phụ nữ trong gia đình 29 1. Bạo lực với phụ nữ trong gia đình 34 1. Thang đo thái độ đối với bạo lực phụ nữ trong gia đình 41 CHƯƠNG 2. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN c ứ u 2.

Xác định mẫu nghiên cứu 46 2. Phụ nữ phường Nhân chính và phường Khương mai 46 2. Trung tâm tư vấn Hạnh phúc gia đình 47 2. N gh icn cứu lý luận 48 2.

Nghiên cứu thực tiễn 48 2. Tiến trình nghiên cứu 48 2. Cách quy ước điổm số cho bảng hỏi 51 CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN c ứ u 3 .Kết qua điều tra thực Irạng thái độ của phụ nữ 53 3.

Tương quan giữa các mặt biểu hiện của thái độ K9 3. Kết quá chung về thái độ của phụ nữ 92 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyên nhAn của thực trạng 94 3. Nguyôn nhân chủ quan 94 3.

Nguyôn nhân khách quan 95 3. Kết quả tác động tới một số trường hợp thông qua tư vấn 97 KẾT LUẬN 103 KIÊN NGHỊ 105 TÀI LIỆU THAM KHẢO 107 PHỤ LỤC 110 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN MỞ ĐẨU 1. Lý do chọn để tài Bạo lực đối với phụ nữ là một hiện tượng xảy ra ứ hầu khắp các nơi trên thế giới, trong mọi nền văn hoá, ở mọi đẳng cấp xã hội. Trong tất cả các dạng bạo lực đối với phụ nữ thì bạo lực gia đình có tính chất nhạy cảm hơn cả.

Đây là một hành vi vi phạm quyền con người. Nó gây đau khổ cho nhiều phụ nữ, ánh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển và là một cản trở lớn đối với sự tiến bộ của xã hội. Mức độ bạo lực là thước đo về sự bất bình đẳng xã hội và là một trong những chí số quan trọng về địa vị của người phụ nữ trong gia đình và xã Theo số liệu của nhiều nước, bạo lực trong gia đình chiếm một tỷ lệ tương đối cao trong tất cả các loại bạo lực chống lại phụ nữ. Các nghiên cứu định tính và định lượng từ 35 nước đã chứng minh rằng có khoảng từ 20% đến trên 50% phụ nữ ở các nước này đã bị chổng đánh đập (Hesei, Pitanguy và Germain, 1994).

Ở Mỹ, trên 6 triệu phụ nữ cho biết họ là nạn nhân của bạo lực trong gia đình (John, 1995). ở Peru có khoảng 70% tội phạm được báo cho cảnh sát là chồng đánh đập vợ (Whittaker, 1995). ở Nhật Ban, 59% trong số phụ nữ được phỏng vấn đã khai là bị chồng đánh đập (M. Là một quốc gia Hồi giáo, Malaixia đã ban hành luật phòng chống bạo lực phụ nữ trong gia đình (1994).

Tuy nhiên, cũng như ở nhiều nước, số lượng bạo lực phụ nữ chưa giảm và đa số nạn nhân không đến báo cáo canh sát. Tại Canada, tuy là một đất nước rất phát triển, song gia đình chưa hẳn đã là nơi thực sự an toàn cho phụ nữ và trỏ em. Có 25% phụ nữ bị bạo lực do chính người chồng hiện tại hay đã ly dị gây ra. Năm 1991, ở Canada có 85 nam giết vợ, nhưng ước tính chỉ có 30% số vụ vi phạm được báo cáo với cảnh sát.

Tổ chức Y tế thế giới(WHO) ước tính cứ 5 phụ nữ thì có ít nhất 1 người phải trải qua một dạng bạo lực giới nào đó trong đời họ và bạo lực giới là nguyên nhân thứ 10 gây ra lử vong của người phụ nữ ở độ tuổi từ 15 - 44. Sự gia tăng và mức độ nghiêm trọng của bạo lực đối với phụ nữ đã khiến nhiều tổ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ? chức quốc tế đang đấu tranh cho quyền lợi của phụ nữ quan tâm, lo lắng. Các tổ chức phụ nữ trên thế giới coi bạo lực đối với phụ nữ như một vấn đề ưu tiên, cán xem xét trong thập kỷ quốc tế phụ nữ được bắt đầu từ 1975. ở Việt Nam, bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình đang xảy ra khá phổ biến ở khắp các tính, thành trong cá nước.

Nó diễn ra ở mọi vùng, cả ở đô thị lẫn nông thôn và ở trong các gia đình thuộc mọi mức thu nhập khác nhau. Là một chủ đề rất nhạy cảm, liên quan đến những nỗi đau thầm kín trong cuộc sống ricng tư của người phụ nữ, bạo lực giới, đặc biệt là bạo lực trong gia đình dường như bị che giấu và chỉ mới được đề cập đến gần đây một cách công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng ở Việt Nam. Cũng như các nước khác trên thế giới, Việt Nam chưa có số liệu đầy đủ về bạo lực giới. Tuy nhiên, từ các nguồn số liệu khác nhau có thể nói ngược đãi phụ nữ có xu hướng tăng lên.

Người phụ nữ thuộc mọi tầng lớp xã hội đều có thể là nạn nhân của những dạng bạo lực khác nhau như: Thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế và xã hội trong những khoảng thời gian tương đối dài của cuộc sống hôn nhân của họ (Hội đồng dân số 2000). Theo thống kê của Toà án nhân dân tối cao thì hiện tượng này ngày càng gia tăng. Trước năm 1986, số vụ giết người là 1000 thì giết người do bạo lực trong gia đình chiếm 5 - 7%. Từ sau năm 1987, tình trạng này trở nên đáng lo ngại hơn.

Chí tính riêng năm 2001, trong số 11000 vụ giết người thì có tới 16% số vụ do bạo lực gia đình. Mặc dù không muốn, phụ nữ đã phải tìm đến ly hôn như một giải pháp trốn chạy. Số liệu toà án tối cao cho thấy tỷ lệ ly hôn do phụ nữ bị ngược đãi chiếm gần 60% trong tổng số vụ ly hôn và có xu hướng ngày càng tăng. Số liệu của một tung tâm tư vấn tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy chủ đề liên quan đến bạo lực trong gia đình chiếm khoang gần 30% các cuộc gọi đến tư vấn.

Tỷ lệ này ở đường dây tư vấn tâm lý tình cảm của Hà Nội chiếm khoảng 1/4 số các cuộc gọi đến (Hội đồng dân số, 2000). Hình thức bạo lực gia đình phổ biến nhất là bạo lực của chồng đối với vợ bao gồm các hành vi đánh đập, chửi mắng, cấm đoán, cưỡng ép quan hệ tình dục hoặc cưỡng ép đẻ thêm con. Kết quá nghiên cứu của Hội Licn hiệp phụ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 lữ Việt Nam đẩu năm 2001, tại Thái Bình, Lạng Sơn và Tiền Giang cho thấy ;ó tới hơn 40% phụ nữ trong mẫu khảo sát đã từng bị chồng đánh đập hay chửi nắng. Đặc biệ4 theo nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới do các chuyên gia ;ủa Viện Xã hội học tiến hành tháng 11/1999 thì tỷ lệ phần trăm những phụ nữ Tong mẫu đ ã t ừ n g chịu s ự ngược đ ã i trong 1 2 t h á n g trước t h ờ i điểm điều t r a chiếm hơn 80%.

Số phụ nữ bị chồng mắng chửi trong năm 1999 là gần 70%, bị chồng cấm đoán là gần 10%, bị chồng đánh là gần 15% và bị chồng cưỡng ép âm tình là gần 20% (Báo cáo của Vũ Mạnh Lợi "Ai có nguy cơ bị chổng ngược lãi ”, Hội thảo truyền thông, giáo dục phòng chống bạo lực đối với phụ nữ, Hà Vộ/ ngày 28/12/2000). Mới đây nhất, theo Tạp chí “Gia đình - Hạnh phúc - Lứa đôi” (số 23, năm 1005), chỉ tính từ tháng 06/2002 đến 05/2005 ở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đã xảy ra 185 trường hợp bị bạo lực trong gia đình. Trong đó có 185 nạn ihân bị bạo lực về tinh thần, 184 nạn nhân bị bạo lực về thể xác, 35 nạn nhân \Ị bạo lực về tình dục. Kẻ gây ra bạo lực là người chồng chiếm 90,3%.

Người ụ bạo lực nhiều nhất là nữ nông dân (37%). Có trường hợp chị Mai Thị Lý, 47 tiổi, bị chồng ngược đãi suốt 22 năm trời với 4 lần chồng đánh gẫy chân. Lần cuối tháng 07/2004, chồng đã nhốt chị trong nhà đánh đập liên tiếp, không cho ìn uống. Rất may, chị đã được bệnh viện cấp cứu kịp thời.