Luận án tiến sĩ: Xã hội hóa y tế ở Việt Nam - Lý luận, thực trạng và giải pháp

Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n huyªn ng nh !" #$ % sè &'()*(+,(+* -. ! Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: 1.TS Tr−¬ng ViÖt Dòng '+** L I CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên c u ñ c l p c a riêng tôi. Công trình này chưa t ng ñư c s" d$ng cho vi&c nh n h'c v( nào. S* li&u s" d$ng trong lu n án là chính xác, trung th.c và có ngu0n g*c rõ ràng.

Lu n án có th a k4 k4t qu6 nghiên c u c a m t s* nghiên c u khác dư7i d8ng trích d9n, ngu0n g*c trích d9n ñư c li&t kê trong m$c tài li&u tham kh6o. TÁC GI LU N ÁN ð ng Th L Xuân L I C M ƠN Ai ñó ñã nói: “M t ngư i ñư c coi là ñã s h u m t cu c ñ i thành công n u cu c ñ i ñó có ý nghĩa v!i ngư i khác”. Trong quá trình vi t lu*n án c+a mình, tôi ñã g-p nhi/u ngư i ñang s h u m t cu c ñ i thành công b i h1 th2c s2 có ý nghĩa v!i tôi. Trư!c h t, xin dành l i trân tr1ng c6m ơn t!i hai th8y giáo hư!ng d:n ñáng kính: PGS.TS Lê Huy ðCc và GS.TS Trương ViEt Dũng, các th8y không nh ng ñã dành cho tôi nh ng ý ki n ñóng góp quý báu v/ khoa h1c mà còn dành cho tôi nh ng ñ ng viên tinh th8n to l!n ñI tôi hoàn thành lu*n án này.

Xin chân thành c6m ơn các th8y cô giáo, các bKn ñLng nghiEp trong khoa K hoKch và phát triIn ñã luôn nhiEt tình +ng h và sNn sàng chia sO khó khăn trong công viEc gi6ng dKy v!i tôi ñI tôi có nhi/u th i gian dành cho lu*n án. Xin trân tr1ng c6m ơn các anh chQ làm viEc tKi B y t và B6o hiIm xã h i, nh ng ngư i ñã cho tôi nhi/u ý ki n quý báu v/ chuyên môn, cung cSp sT liEu ñI tôi hoàn thành lu*n án này. Xin ñư c c6m ơn lãnh ñKo và các anh chQ thu c viEn Sau ñKi h1cUTrư ng ðKi h1c Kinh t quTc dân. S2 h t mình và trách nhiEm c+a các anh chQ trong công viEc ñã tKo ñi/u kiEn thu*n l i cho tôi rSt nhi/u trong quá trình vi t lu*n án.

Xin dành l i bi t ơn sâu sVc t!i bT mW và các anh chQ em trong gia ñình ñã luôn dành cho tôi tình c6m yêu thương h t m2c, luôn ñ ng viên và +ng h ñI tôi thSy v ng tin, hoàn thành tTt lu*n án c+a mình. Xin c6m ơn ngư i bKn ñ i chân thành ñã luôn là chY d2a v ng chVc cho tôi, c6m ơn con trai yêu quý ñã luôn ngoan ñI mW ñư c t*p trung vào công viEc. C6m ơn cu c ñ i ñã cho tôi sCc kh[e, cho tôi cơ h i ñI tôi ñư c g-p g\, làm viEc và chia sO v!i nh ng con ngư i tuyEt v i ñó. LU N ÁN NÀY XIN DÀNH T NG CHA M KÍNH YÊU.

Ngư&i vi)t ð ng Th L Xuân M+C L+C Trang ph/ bìa L&i cam ñoan L&i c6m ơn Danh m/c các ch9 vi)t t:t Danh m/c b6ng Danh m/c các sơ ñ< Danh m/c các hình v= PH?N M@ ð?U. LÝ DO CH`N ðb TÀI. MfC TIÊU NGHIÊN CiU. ðkI TƯmNG VÀ PHnM VI NGHIÊN CiU.

CÂU HqI NGHIÊN CiU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CiU. TvNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CiU. NHzNG ðÓNG GÓP M|I C}A LU~N ÁN.

xxiii Chương 1: NHCNG VEN ðF LÝ LU N CƠ B N VF XÃ HJI HOÁ Y TK. TLNG QUAN NGHIÊN CNU VF THU T NGC XÃ HJI HOÁ VÀ XÃ HJI HOÁ Y TK. Theo nguLn gTc ngôn ng. Ý nghĩa c+a c‚m tƒ XHH trong các văn b6n pháp quy.

Ý nghĩa c+a c‚m tƒ XHH theo cách dùng tƒ c+a Các Mác và LêNin. K t lu*n v/ thu*t ng “Xã h i hóa y t ”. MJT SQ VEN ðF CƠ B N VF XÃ HJI HOÁ Y TK. ðTi tư ng th2c hiEn XHH y t.

Cơ s c+a viEc th2c hiEn XHH y t. Vai trò c+a XHH y t. CƠ S@ KHOA HTC CHO SU LUA CHTN CÁC PHƯƠNG THNC XÃ HJI HOÁ Y TK. ð-c thù c+a sCc khoO, dQch v‚ chăm sóc sCc khoO.

Lu*n cC k… thu*t v/ hoKt ñ ng c+a thQ trư ng chăm sóc sCc khoO. Lu*n cC v/ b6n chSt các m‚c tiêu xã h i: công b†ng và hiEu qu6. Kh6 năng th[a mãn các nguyên tVc c+a các phương thCc XHH y t hiEn nay. KINH NGHIXM QUQC TK VF CÁC PHƯƠNG THNC XHH Y TK.

Kinh nghiEm v/ y t tư nhân. Kinh nghiEm v/ b6o hiIm y t. Kinh nghiEm v/ thu m t ph8n viEn phí. Kinh nghiEm v/ cung Cng dQch v‚ theo yêu c8u và LDLK.

Bài h1c kinh nghiEm rút ra cho ViEt nam.52 CHƯƠNG 2: THUC TRZNG CÔNG TÁC XÃ HJI HOÁ Y TK @ VIXT NAM. KHÁI QUÁT VF NGÀNH Y TK VIXT NAM. Gi!i thiEu chung v/ hE thTng y t ViEt Nam. M t sT k t qu6 cơ b6n c+a y t ViEt Nam.

Công cu c c6i cách lĩnh v2c y t : Thành t2u và nh ng tLn tKi, thách thCc c+a y t ViEt Nam. CÁC PHƯƠNG THNC THUC HIXN XHH Y TK @ VIXT NAM HIXN NAY. Phương thCc thu m t ph8n viEn phí. Phương thCc liên doanh liên k t (LDLK) và cung Cng dQch v‚ theo yêu c8u.

Phương thCc b6o hiIm y t. Phương thCc phát triIn y t tư nhân. THUC TRZNG THUC HIXN CÁC PHƯƠNG THNC XHH Y TK HIXN NAY @ VIXT NAM. Th2c trKng v/ phương thCc thu m t ph8n viEn phí các bEnh viEn công.

Th2c trKng phát triIn hE thTng y t tư nhân. Th2c trKng liên doanh liên k t và cung Cng dQch v‚ theo yêu c8u. Th2c trKng b6o hiIm y t .130 Chương 3: MJT SQ GI I PHÁP NH^M HOÀN THIXN CHÍNH SÁCH XÃ HJI HOÁ Y TK @ VIXT NAM. MJT SQ QUAN ðI`M C?N QUÁN TRIXT KHI THUC HIXN XHH Y TK .1 Căn cC ñ/ xuSt các quan ñiIm.

Quan ñiIm c8n quán triEt khi th2c hiEn XHH y t. CĂN CN ðF XUET CÁC GI I PHÁP. CÁC GI I PHÁP THÚC ðcY XHH Y TK @ VIXT NAM. Tƒng bư!c triIn khai th2c hiEn BHYT toàn dân m t cách b/n v ng.

Phát triIn hE thTng y t tư nhân. Gi6i pháp v/ viEn phí. Qu6n lý ch-t ch• ñTi v!i các bEnh viEn th2c hiEn phương án liên k t và cung Cng dQch v‚ theo yêu c8u. ði/u kiEn th2c hiEn các gi6i pháp .175 NHCNG CÔNG TRÌNH ðà CÔNG BQ CeA TÁC GI CÓ LIÊN QUAN ðKN LU N ÁN .177 TÀI LIXU THAM KH O.188 DANH M+C CÁC CHC VIKT TgT BH B6o hiIm KCB Khám ch a bEnh BHYT B6o hiIm y t LDLK Liên doanh liên k t BHXH B6o hiIm xã h i NCðL Nghiên cCu ñQnh lư ng BOT Xây d2ng, v*n hành và chuyIn NCðT Nghiên cCu ñQnh tính giao (Build–Operate–Transfer) BTC B tài chính NMR Máy ño c ng hư ng tƒ (Nuclear magnetic resonance) BYT B yt NSNN Ngân sách nhà nư!c CP Chính ph+ PGS Phó giáo sư CSSK Chăm sóc sCc kh[e TS Ti n s… CSSKBð Chăm sóc sCc kh[e ban ñ8u TTLT Thông tư liên tQch CT Ch‚p cVt l!p TSCð Tài s6n cT ñQnh (Computed Tomography) DRG Nhóm bEnh có liên quan UNDP Chương trình phát triIn (DiagnosisURelated Group) liên h p quTc HDI Ch‘ sT phát triIn con ngư i VAC (United Vư nations development nUaoUchuLng (Human development index) HHCC Hàng hóa công c ng VLSS ði/u tra mCc sTng dân cư (ViEt Nam Living Standard Survey) HPI Ch‘ sT nghèo kh“ t“ng h p XHH Xã h i hóa (Human Poverty Index) HSSV H1c sinh, sinh viên XHCN Xã h i ch+ nghĩa DANH M+C CÁC B NG B6ng 0.1: So sánh nghiên cCu ñQnh tính và nghiên cCu ñQnh lư ng .1: Các khía cKnh XHH y t .2: Phân loKi mCc ñ cKnh tranh và kh6 năng ño lư ng, kiIm chCng c+a ñ8u vào.3: Phân loKi mCc ñ cKnh tranh và kh6 năng ño lư ng, kiIm chCng c+a ñ8u ra.4: Khái quát nh ng lĩnh v2c phù h p v!i khu v2c nhà nư!c và khu v2c tư nhân.5: Công b†ng trong lĩnh v2c y t .1: M t sT ch‘ tiêu CSSK cơ b6n .2: ThTng kê kinh t Uy t cơ b6n.3 : Các nguLn thu ch+ y u c+a bEnh viEn .4: So sánh mCc thu viEn phí quy ñQnh tKi Thông tư liên b sT 14/TTLB.5: ST lư ng bEnh nhân ñư c mi•n gi6m viEn phí tKi các bEnh viEn .6: Chi tiêu y t bình quân 1 ngư i có khám ch a bEnh trong 12 tháng qua chia theo 5 nhóm thu nh*p.7: ST lư ng cơ s hành ngh/ y tư nhân .8: So sánh nguLn nhân l2c BVTUBVC .9: M t sT ch‘ sT ph6n ánh hoKt ñ ng chuyên môn c+a các bEnh viEn tư .10: MCc ñ s– d‚ng các xét nghiEm c+a bEnh viEn tư và bEnh viEn công.11: Ư!c tính t˜ lE s– d‚ng m t sT ch™n ñoán hình 6nh tKi m t sT nư!c.12: ST lư t và chi tr6 BHYT c+a bEnh nhân ngoKi trú.13: ST ngày n†m viEn và chi tr6 BHYT c+a bEnh nhân n i trú.14: Cơ cSu chi BHYT theo tuy n k… thu*t .1: ðánh giá mCc ñ vi phKm –th[a mãn các nguyên tVc.2: ðánh giá v/ kh6 năng ñ6m b6o công b†ng c+a các hình thCc tài chính khác nhau.1: S2 c8n thi t c+a nghiên cCu .2: Tóm tVt cSu trúc nghiên cCu.1: Các y u tT tác ñ ng t!i tình trKng sCc khoO ngư i dân .1: Khung c+a hE thTng y t .2: MTi quan hE gi a các bên trong chu trình BHYT.3: Cây vSn ñ/ c+a BHYT toàn dân.131 DANH M+C CÁC HÌNH VÀ HJP Hình 1.1: Thông tin không ñTi xCng trên thQ trư ng b6o hiIm .2: NgoKi Cng tích c2c.3: MTi quan hE : C8nUc8uUmuTn.1: MCc tăng thu nh*p và chi y t 2008 so v!i 2002 (l8n).2: Cơ cSu nguLn ti/n túi h gia ñình trong t“ng nguLn chi y t , năm 2008 .3: T˜ lE chi y t tƒ nguLn ti/n túi so v!i nguLn khác.4: Xu hư!ng c+a sT lư ng và t˜ tr1ng kho6n chi t2 mua thuTc, t2 ñi/u trQ .5: DiEn bao ph+ c+a BHYT qua các năm .6: T˜ tr1ng ñóng góp vào t“ng nguLn thu phí BHYT năm 2006, tính theo nguLn gTc ti/n ñóng .7: Thu chi c+a BHYT ViEt Nam .1: Vòng lu™n qu™n: BEnh t*t và ñói nghèo: .1: Tác ñ ng c+a chi ti/n túi cho y t .2: HoKt ñ ng liên doanh, liên k t m t sT bEnh viEn.3: Máy “nhà nư!c“ và máy “liên doanh“.

LÝ DO CHTN ðF TÀI Phát tri;n s.