Luận án: Mạng lưới xã hội KCB người lao động nông thôn Thường Tín, Hà Nội

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH PHẠM GIA CƯỜNG M¹ng l­íi x· héi trong kh¸m ch÷a bÖnh Cña ng­êi trong ®é tuæi lao ®éng ë n«ng th«n HuyÖn th­êng tÝn, thµnh phè hµ néi LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: Xà HỘI HỌC Mã số: 62 31 03 01 Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Nguyễn Đình Tấn 2. Lê Văn Toàn HÀ NỘI – 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của GS.TS Nguyễn Đình Tấn và TS. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. Các số liệu và tài liệu tham khảo được trích dẫn theo quy định.

Tác giả Phạm Gia Cường MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 12 1. Những nghiên cứu về mạng lưới xã hội và mạng lưới xã hội trong chăm sóc sức khỏe trên thế giới 12 1. Những nghiên cứu về mạng lưới xã hội và mạng lưới xã hội trong chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam 22 1.

Những nghiên cứu về mối quan hệ xã hội ở nông thôn Việt Nam 32 CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU MẠNG LƯỚI XÃ HỘI TRONG KHÁM CHỮA BỆNH CỦA NGƯỜI TRONG ĐỘ TUỔI LAO ĐỘNG Ở NÔNG THÔN 37 2. Các lý thuyết tiếp cận vấn đề nghiên cứu 46 2. Quan điểm của Hồ Chí Minh, của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về chăm sóc sức khỏe 60 2.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 66 CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG MẠNG LƯỚI XÃ HỘI TRONG KHÁM CHỮA BỆNH CỦA NGƯỜI TRONG ĐỘ TUỔI LAO ĐỘNG Ở NÔNG THÔN: ĐẶC ĐIỂM, TÍNH CHẤT VÀ HỖ TRỢ XÃ HỘI 71 3. Đặc điểm và tính chất của mạng lưới xã hội trong khám chữa bệnh của người trong độ tuổi lao động ở nông thôn 71 3. Hỗ trợ của mạng lưới xã hội trong khám chữa bệnh 89 3.

Tiếp cận dịch vụ y tế của người trong độ tuổi lao động 96 CHƯƠNG 4. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MẠNG LƯỚI XÃ HỘI TRONG KHÁM CHỮA BỆNH, XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP 103 4. Những yếu tố ảnh hưởng đến mạng lưới xã hội trong khám chữa bệnh 103 4. Những yếu tố ảnh hưởng đến mạng lưới xã hội trong khám chữa bệnh của người trong độ tuổi lao động ở nông thôn 111 4.

Xu hướng biến đổi mạng lưới xã hội khám chữa bệnh của người trong độ tuổi lao động ở nông thôn 129 4. Những giải pháp thúc đẩy mạng lưới xã hội trong khám chữa bệnh của người trong độ tuổi lao động ở nông thôn 133 KẾT LUẬN 139 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 142 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 143 PHỤ LỤC 156 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Bảo hiểm y tế: BHYT Bệnh không lây nhiễm: BKLN Chăm sóc sức khỏe: CSSK Cơ cấu kinh tế: CCKT Độ tuổi lao động: ĐTLĐ Hỗ trợ xã hội: HTXH Khám chữa bệnh: KCB Mạng lưới xã hội: MLXH Quan hệ xã hội: QHXH DANH MỤC CÁC BẢNG Số thứ tự Tên bảng Trang Bảng 1: Phân bố cơ cấu mẫu phỏng vấn sâu 168 Bảng 2: Phân bố cơ cấu mẫu sau khi khảo sát 169 Bảng 3.1: Cơ cấu thành phần của mạng lưới xã hội trong khám chữa bệnh 71 Bảng 3.2: Cơ cấu thành phần của mạng lưới xã hội trong khám chữa bệnh theo cơ cấu kinh tế 72 Bảng 3.3: Các mối quan hệ trong mạng lưới khám chữa bệnh theo cơ cấu kinh tế 170 Bảng 3.4: Người chăm sóc chính cho người trong độ tuổi lao động theo cơ cấu kinh tế 170 Bảng 3.5: Niềm tin của người trong độ tuổi lao động vào mối quan hệ phân theo cơ cấu kinh tế 171 Bảng 3.6: Nội dung của các mối quan hệ trong mạng lưới xã hội theo cơ cấu kinh tế 171 Bảng 3.7: Nội dung của loại mạng lưới xã hội truyền thống 80 Bảng 3.8: Nội dung của loại mạng lưới xã hội hiện đại 81 Bảng 3.9: Nội dung của loại mạng lưới xã hội hỗn hợp 82 Bảng 3.10: Mức độ người trong độ tuổi lao động hỏi ý kiến mọi người trong mạng lưới xã hội về những công việc quan trọng 171 Bảng 3.11: Mức độ mọi người trong mạng lưới xã hội hỏi ý kiến người trong độ tuổi lao động về những công việc quan trọng 172 Bảng 3.12: Mức độ quan trọng của các mối quan hệ trong mạng lưới xã hội 172 Bảng 3.13: Mức độ quan trọng của mối quan hệ với thành viên gia đình theo cơ cấu kinh tế 172 Bảng 3.14: Mức độ quan trọng của mối quan hệ với họ hàng theo cơ cấu kinh tế 173 Bảng 3.15: Mức độ quan trọng của mối quan hệ với hàng xóm theo cơ cấu kinh tế 173 Bảng 3.16: Mức độ quan trọng của mối quan hệ với bạn bè theo cơ cấu kinh tế 173 Bảng 3.17: Mức độ quan trọng của mối quan hệ với đồng nghiệp theo cơ cấu kinh tế 174 Bảng 3.18: Mức độ quan trọng của mối quan hệ với nhân viên y tế theo cơ cấu kinh tế 174 Bảng 3.19: Mức độ quan trọng của mối quan hệ với người cùng hoàn cảnh ốm đau, bệnh tật theo cơ cấu kinh tế 174 Bảng 3.20: So sánh các mối quan hệ xã hội trong mạng lưới khám chữa bệnh 85 Bảng 3.21: Cách duy trì và mở rộng mối quan hệ xã hội của người trong độ tuổi lao động 175 Bảng 3.22: Cách duy trì và mở rộng các mối quan hệ chủ yếu 88 Bảng 3.23: Sự hỗ trợ của mạng lưới xã hội đối với người trong độ tuổi lao động 90 Bảng 3.24: Loại hỗ trợ của thành viên gia đình đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 175 Bảng 3.25: Loại hỗ trợ của họ hàng đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 175 Bảng 3.26: Loại hỗ trợ của hàng xóm đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 176 Bảng 3.27: Loại hỗ trợ của bạn bè đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 176 Bảng 3.28: Loại hỗ trợ của đồng nghiệp đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 176 Bảng 3.29: Loại hỗ trợ của chính quyền địa phương, cơ quan, tổ chức đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 177 Bảng 3.30: Loại hỗ trợ của nhân viên y tế đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 177 Bảng 3.31: Loại hỗ trợ của người cùng hoàn cảnh ốm đau, bệnh tật đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 177 Bảng 3.32: Mức độ hỗ trợ của mạng lưới xã hội đối với người trong độ tuổi lao động 178 Bảng 3.33: Mức độ hỗ trợ của thành viên gia đình trong mạng lưới xã hội đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 178 Bảng 3.34: Mức độ hỗ trợ của họ hàng trong mạng lưới xã hội đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 178 Bảng 3.35: Mức độ hỗ trợ của hàng xóm trong mạng lưới xã hội đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 179 Bảng 3.36: Mức độ hỗ trợ của bạn bè trong mạng lưới xã hội đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 179 Bảng 3.37: Mức độ hỗ trợ của đồng nghiệp trong mạng lưới xã hội đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 179 Bảng 3.38: Mức độ hỗ trợ của chính quyền địa phương, cơ quan, tổ chức đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 180 Bảng 3.39: Mức độ hỗ trợ của nhân viên y tế đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 180 Bảng 3.40: Mức độ hỗ trợ của người cùng hoàn cảnh ốm đau, bệnh tật đối với người trong độ tuổi lao động phân theo cơ cấu kinh tế 180 Bảng 3.41: Sử dụng cơ sở y tế trong khám chữa bệnh theo cơ cấu kinh tế 181 Bảng 3.42: Số lần khám chữa bệnh của người trong độ tuổi lao động 181 Bảng 3.43: Tiêu chí sử dụng dịch vụ y tế của người trong độ tuổi lao động 182 Bảng 3.44: Chất lượng dịch vụ y tế 182 Bảng 4.1: Các mối quan hệ phân theo giới tính 183 Bảng 4.2: Các mối quan hệ phân theo độ tuổi 183 Bảng 4.3: Các mối quan hệ phân theo trình độ học vấn 183 Bảng 4.4: Các mối quan hệ phân theo nghề nghiệp 184 Bảng 4.5: Các mối quan hệ phân theo tình trạng việc làm 184 Bảng 4.6: Các mối quan hệ phân theo tình trạng hôn nhân 184 Bảng 4.7: Các mối quan hệ phân theo mức sống 185 Bảng 4.8: Các mối quan hệ phân theo tham gia bảo hiểm y tế 185 Bảng 4.9: Các mối quan hệ phân theo loại ốm đau, bệnh tật 185 Bảng 4.10: Các mối quan hệ phân theo mức độ ốm đau, bệnh tật 186 Bảng 4.11: Các mối quan hệ phân theo khoảng thời gian ốm đau, bệnh tật 186 Bảng 4.12: Các mối quan hệ phân theo nhận thức dấu hiệu ốm đau, bệnh tật 186 Bảng 4.13: Những yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ với thành viên gia đình 187 Bảng 4.14: Những yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ với họ hàng 187 Bảng 4.15: Những yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ với nhân viên y tế 187 Bảng 4.16: Những yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ với người có cùng hoàn cảnh ốm đau, bệnh tật 188 Bảng 4.17: Những yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ với bạn bè 188 Bảng 4.18: Những yếu tố ảnh hưởng đến các mối quan hệ chủ yếu của mạng lưới xã hội trong khám chữa bệnh 128 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Số thứ tự Tên biểu đồ Trang Biểu đồ 3.1: Các mối quan hệ trong mạng lưới khám chữa bệnh theo cơ cấu kinh tế 73 Biểu đồ 3.2: Người chăm sóc chính cho người trong độ tuổi lao động theo cơ cấu kinh tế 76 Biểu đồ 3.3: Niềm tin của người trong độ tuổi lao động vào mối quan hệ phân theo cơ cấu kinh tế 77 Biểu đồ 3.4: Nội dung của các mối quan hệ trong mạng lưới xã hội theo cơ cấu kinh tế 79 Biểu đồ 3.5: Cách duy trì và mở rộng mối quan hệ xã hội của người trong độ tuổi lao động theo cơ cấu kinh tế 87 Biểu đồ 3.6: Sử dụng cơ sở y tế trong khám chữa bệnh theo cơ cấu kinh tế 97 Biểu đồ 3.7: Số lần khám chữa bệnh của người trong độ tuổi lao động trong 12 tháng 98 Biểu đồ 3.