Luận án: Thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số tại huyện Tây Giang, Quảng Nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI BRÍU THỊ NEM THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂY GIANG, TỈNH QUẢNG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG HÀ NỘI, năm 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI BRÍU THỊ NEM THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂY GIANG, TỈNH QUẢNG NAM Chuyên ngành : Chính sách công Mã số : 8 34 04 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐINH NHƯ HOÀI HÀ NỘI, năm 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này hoàn toàn là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi. Tôi cũng xin cam đoan rằng số liệu trích dẫn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về luận văn này.

Quảng Nam, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Bríu Thị Nem luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÁN BỘ, CÔNG CHỨC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ. Khái niệm, đặc trưng và vai trò thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số. Quy trình thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số.

Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số ở địa phương.24 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÁN BỘ, CÔNG CHỨC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở HUYỆN TÂY GIANG, TỈNH QUẢNG NAM. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình cơ cấu cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số của huyện Tây Giang. Tình hình thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số ở huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam từ năm 2011 đến 2019. Đánh giá chung về thực trạng thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số ở huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam từ năm 2011 đến 2019.47 CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CÁN BỘ, CÔNG CHỨC NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂY GIANG, TỈNH QUẢNG NAM GIAI ĐOẠN 2021-2026, TẦM NHÌN 2026-2031.

Một số quan điểm định hướng cho việc nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số ở huyện Tây Giang giai đoạn 2021-2026, tầm nhìn 2026-2031. Một số giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam.63 KẾT LUẬN………………………………………………………………………75 TÀI LIỆU THAM KHẢO luan an DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 DTTS Dân tộc thiểu số 2 CB,CC Cán bộ, công chức 3 CBCCVC Cán bộ công chức viên chức 4 CBCCCX Cán bộ công chức cấp xã 5 XHCN Xã hội chủ nghĩa 6 HĐND Hội đồng nhân dân 7 UBND Ủy ban nhân dân 8 THCS Trung học cơ sở 9 THPT Trung học phổ thông luan an DANH MphH phổ th Số hiệu Tên bảng Trang bảng Thống kê cơ cấu trình độ các mặt của cán bộ, công chức 2.1 người dân tộc thiểu số cấp huyện và cấp xã ở huyện Tây 34 Giang Thống kê số lượng cán bộ, công chức người dân tộc thiểu 2.2 số giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý ở cấp huyện và cấp xã ở 35 huyện Tây Giang năm 2019 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Chính sách phát triển cán bộ, công chức ở mọi giai đoạn cách mạng vốn là yếu tố nền tảng quan trọng, là một trong những nguyên nhân quyết định đến chất lượng và hiệu quả của đội ngũ cán bộ, công chức. Trong thời kỳ đổi mới, việc thực hiện chủ trương, chính sách về xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số được Đảng và Nhà nước ta không ngừng quan tâm trên cơ sở tình hình đặc điểm tộc người cụ thể của các địa phương, thực hiện các chế độ ưu tiên đối với đối tượng là người DTTS trong tuyển dụng (xét tuyển, thi tuyển), bố trí, phân công công tác đối với các đối tượng cử tuyển sau khi tốt nghiệp, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS… Đến nay đội ngũ cán bộ là người DTTS trong hệ thống chính trị ở cấp địa phương được phát triển cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng nhất định về yêu cầu và nhiệm vụ ở giai đoạn hiện nay.

Tuy vậy, chủ trương của Đảng về công tác dân tộc chưa được luật hóa đầy đủ để đi vào áp dụng thực tiễn của việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý cán bộ, công chức là người DTTS; nói cách khác, hành lang pháp lý ở lĩnh vực này còn chưa đầy đủ và cũng chưa đồng bộ, dẫn đến sự thiếu thống nhất trong các chính sách tuyển dụng, quản lý, sử dụng CBCCVC người DTTS ở một số địa phương. Hơn nữa, hiện nay trong chính sách phát triển cán bộ, công chức người DTTS còn nhiều bất cập, nhất là công tác đào tạo, bồi dưỡng đối với nhóm đối tượng đặc thù này còn thiếu hiệu quả, chuẩn đầu ra còn chung chung. Mặt khác, việc thực thi chính sách phát triển cán bộ, công chức người DTTS lại đang gặp phải vướng mắc là khung năng lực cụ thể cho cán bộ công chức theo vị trí việc làm hoặc theo chức danh ở nước ta đang xây dựng và chưa hoàn thiện. Công tác đánh giá thực hiện các chính sách này cũng chưa thường xuyên.

Ở các địa phương có 1 luan an đông đồng bào là người DTTS, thì tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức là người DTTS còn thấp… Đối với huyện Tây Giang (tỉnh Quảng Nam) là địa bàn miền núi biên giới có số dân đang sinh sống là 4.186 khẩu (năm 2018), có 16 thành phần dân tộc anh em cùng sinh sống trên địa bàn huyện với số đông là người DTTS, trong đó đại bộ phận là đồng bào dân tộc Cơtu chiếm hơn 92% dân số huyện Tây Giang. Đội ngũ cán bộ, công chức người DTTS trên địa bàn huyện Tây Giang hiện có: với cấp huyện chiếm khoảng 40% (58/145 người) và cấp xã chiếm khoảng 92,6% (225/243 người)… Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn nêu trên cùng với việc để triển khai có hiệu quả Quyết định 402/QĐ-TTg ngày 14 tháng 3 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Phát triển đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức người dân tộc thiểu số trong thời kỳ mới”, đòi hỏi cần có các nghiên cứu sâu và khảo sát tình hình thực tế lĩnh vực này là cấp thiết. Với lý do này, tác giả đăng ký lựa chọn đề tài nghiên cứu “Thực hiện chính sách phát triển đội ngũ cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam” để thực hiện luận văn thạc sỹ chuyên ngành Chính sách công. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn Liên quan đến chính sách và thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số là nhóm vấn đề được các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà hoạch định chính sách, nhà nghiên cứu khoa bàn luận nhiều, nhất là trong giai đoạn hiện nay.

Điển hình có thể nêu ra một số nghiên cứu sau: - Lê Hữu Nghĩa (2002), Một số vấn đề về xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp huyện người các dân tộc ở Tây Nguyên. Nghiên cứu này đã xác định vai trò, tầm quan trọng cũng như đánh giá khách quan về thực trạng của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện người các dân tộc ở Tây Nguyên trong giai đoạn mới hiện nay. Qua đó, đề xuất phương hướng và giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp huyện người các dân tộc ở Tây Nguyên. 2 luan an - Lê Mậu Lâm và cộng sự (2017), “Xây dựng đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số”.

Nhóm tác giả đã chỉ ra một trong các nguyên nhân hạn chế của đội ngũ cán bộ DTTS là do công tác đào tạo chưa gắn với nhu cầu sử dụng. Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; nội dung, chương trình và phương thức đào tạo, bồi dưỡng chưa thật sự phù hợp. Căn cứ vào thực trạng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý người DTTS ở nhiều tỉnh miền núi, bài viết này cũng chỉ ra rằng, nếu không được tăng cường về số lượng, nâng cao về chất lượng, thì đội ngũ này không những không đủ năng lực thực thi nhiệm vụ mà còn có thể trở thành lực cản đối với quá trình phát triển kinh tế, xã hội cũng như sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bài viết đã nêu ra vấn đề cấp bách và lâu dài, phải xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, trình độ, sâu sát và thấu hiểu đời sống nhân dân.

Trong đó, ưu tiên cán bộ các cấp người DTTS, nhất là ở cấp cơ sở. - Điêu- Kré (2017), “Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở các tỉnh Tây Nguyên”, bài viết này nhấn mạnh việc cần ban hành một số chính sách thu hút cán bộ, công chức về công tác tại địa phương, như: Coi trọng về đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc cho cán bộ người kinh được; Đưa vào giảng dạy ở địa phương các thứ tiếng DTTS cho cán bộ người kinh; Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở là người DTTS, ngoài việc truyền đạt kiến thức chung, cần tạo điều kiện cho họ phát triển năng lực tổ chức thực tiễn… - Tôn Thị Ngọc Hạnh (2017), Hoàn thiện chính sách phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường Trung học phổ thông khu vực Tây Nguyên, Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục, Đại học Thái Nguyên. Công trình này tiếp cận ở góc nhìn quản lý giáo dục và chính sách công để nghiên cứu thực trạng chính sách phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường trung học phổ thông công lập khu vực Tây Nguyên hiện nay, chỉ ra: mặt mạnh và mặt yếu, thời cơ và thách thức; các tác động của hệ thống chính sách đến sự phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường trung học phổ thông khu vực Tây Nguyên. Qua đó, công trình đề xuất các giải 3 luan an pháp để hoàn thiện chính sách phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường trung học phổ thông khu vực Tây Nguyên.