Luận án: Truyện ngắn, tiểu thuyết Nguyễn Ngọc Tư trong văn mạch Nam Bộ - Trần Thị Vân Dung

BÞ GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HàC S¯ PH¾M HÀ NÞI ****** TRÄN THÞ VÂN DUNG TRUYÆN NGÂN VÀ TIÂU THUY¾T NGUYÄN NGàC T¯ TRONG VN M¾CH NAM BÞ LUÀN ÁN TI¾N SĨ Hà Nßi, tháng 01 nm 2024 BÞ GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HàC S¯ PH¾M HÀ NÞI ****** TRUYÆN NGÂN VÀ TIÂU THUY¾T NGUYÄN NGàC T¯ TRONG VN M¾CH NAM BÞ Ngành: Vn hác ViÇt Nam Mã sß: 9.21 LUÀN ÁN TI¾N SĨ Ng°ãi h°áng d¿n khoa hác: 1. NguyÅn Thß Minh Th°¢ng Hà Nßi, tháng 01 nm 2024 LâI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa hác cāa cá nhân tôi. Các kết quÁ nghiên cứu và sá liãu nêu trong lu¿n án là trung thực, có nguồn gác minh b¿ch, chính xác. Những kết lu¿n khoa hác cāa lu¿n án ch°a từng đ°āc công bá trong các công trình khoa hác nào khác.

Tác giả luận án TrÅn Thß Vân Dung MĀC LĀC Mä ĐÄU. Lý do chán đề tài. Mÿc đích và nhiãm vÿ nghiên cứu. Mÿc đích nghiên cứu.

Nhiãm vÿ nghiên cứu. Đái t°āng và ph¿m vi nghiên cứu. Đái t°āng nghiên cứu. Ph¿m vi nghiên cứu.

Ph°¡ng pháp nghiên cứu. 6 CH¯¡NG 1, TâNG QUAN VÂN ĐÀ NGHIÊN CĄU. Tổng quan về văn m¿ch Nam bß. Khái niãm <văn m¿ch Nam bß=.

Sự hình thành và phát trißn cāa văn m¿ch Nam bß. Không gian đßa – văn hoá Nam bß. Đßi ngũ tác giÁ cāa văn m¿ch Nam bß. Những giai đo¿n phát trißn cāa văn m¿ch Nam bß.

Lßch sử nghiên cứu văn hác Nam bß. Nghiên cứu về văn hác dân gian Nam bß. Nghiên cứu về các giai đo¿n phát trißn cāa văn hác viết Nam bß. Nghiên cứu về các tác giÁ tiêu bißu cāa văn m¿ch Nam bß.

Tổng quan về Nguyán Ngác T°. Sự nghiãp sáng tác cāa Nguyán Ngác T°. Lßch sử nghiên cứu truyãn ngÁn và tißu thuyết Nguyán Ngác T°. Những công trình nghiên cứu về dÃu Ãn Nam Bß trong sáng tác cāa Nguyán Ngác T°.

Những kế thừa và cách tân trong sáng tác cāa Nguyán Ngác T°. 31 TIÂU K¾T CH¯¡NG 1. QUAN NIÆM NGHÆ THUÀT CĂA NGUYÄN NGàC T¯ TRONG VN M¾CH NAM BÞ. Quan niãm về đ¿o lý.

Quan niãm má đ°ßng cāa Nguyán Đình Chißu- từ tinh th¿n đ¿o lý đến chā nghĩa yêu n°ác. Quan niãm đ¿o lý thức thßi cāa Hồ Bißu Chánh. Quan niãm đ¿o lý phát trißn cāa Bình Nguyên Lßc, S¡n Nam và Trang Thế Hy. Quan niãm đ¿o lý má rßng cāa Nguyán Ngác T°.

Quan niãm về hiãn thực và con ng°ßi trong văn ch°¡ng. Quan niãm cāa Hồ Bißu Chánh về con ng°ßi. Quan niãm cāa Bình Nguyên Lßc, S¡n Nam, Trang Thế Hy về mái quan hã giữa hiãn thực và con ng°ßi. Quan niãm mái mẻ cāa Nguyán Ngác T° về sự phÁn ánh hiãn thực và con ng°ßi.

Quan niãm về nghề văn và nhà văn. Quan niãm cāa Nguyán Đình Chißu về sứ mãnh văn ch°¡ng. Quan niãm cāa Bình Nguyên Lßc, S¡n Nam, Trang Thế Hy về vai trò cāa văn hác và trách nhiãm cāa ng°ßi c¿m bút. Quan niãm cāa Nguyán Ngác T° về văn ch°¡ng và nghiãp c¿m bút.

51 TIÂU K¾T CH¯¡NG 2. NÞI DUNG TRUYÆN NGÂN VÀ TIÂU THUY¾T CĂA NGUYÄN NGàC T¯ TRONG VN M¾CH NAM BÞ. Hã tháng đề tài trong truyãn ngÁn và tißu thuyết cāa Nguyán Ngác T° 55 3. Sự tiếp nái cāa Nguyán Ngác T° vái những đề tài truyền tháng.

Đề tài chiến tranh. Đề tài về những ph¿n ng°ßi trong cußc sáng đßi th°ßng. Đề tài thiên nhiên. Sự khai phá cāa Nguyán Ngác T° vái những đề tài mái.

Đề tài nữ quyền và tính dÿc. Đề tài ng°ßi đồng tính. Con ng°ßi Nam bß trong truyãn ngÁn và tißu thuyết cāa Nguyán Ngác T°. Con ng°ßi trong mái quan hã vái thiên nhiên.

Con ng°ßi và thiên nhiên trong văn m¿ch Nam bß. Con ng°ßi và thiên nhiên trong sáng tác cāa Nguyán Ngác T°. Con ng°ßi trong mái quan hã vái các giá trß văn hóa. Con ng°ßi và mái quan hã vái các giá trß văn hoá trong văn m¿ch Nam bß.

Con ng°ßi và mái quan hã vái các giá trß văn hoá trong sáng tác cāa Nguyán Ngác T°. Con ng°ßi trong mái quan hã vái những bi kßch. Con ng°ßi bi kßch trong văn m¿ch Nam bß. Con ng°ßi bi kßch trong sáng tác cāa Nguyán Ngác T°.

94 TIÂU K¾T CH¯¡NG 3. NGHÆ THUÀT TRUYÆN NGÂN VÀ TIÂU THUY¾T CĂA NGUYÄN NGàC T¯ TRONG VN M¾CH NAM BÞ. Kết cÃu truyãn ngÁn và tißu thuyết cāa Nguyán Ngác T°. Kết cÃu tuyến tính.

Kết cÃu vòng tròn. Kết cÃu phức hāp, đa tuyến. Kết cÃu lÁp ghép, phân mÁnh. Nghã thu¿t xây dựng nhân v¿t trong truyãn ngÁn và tißu thuyết cāa Nguyán Ngác T°.

Nghã thu¿t miêu tÁ ngo¿i hình nhân v¿t. Nghã thu¿t miêu tÁ tâm lý nhân v¿t. Nghã thu¿t tr¿n thu¿t trong truyãn ngÁn và tißu thuyết cāa Nguyán Ngác T°. Ngôn ngữ tr¿n thu¿t đ¿m chÃt Nam bß.

Tổ chức đißm nhìn tr¿n thu¿t linh ho¿t, biến hoá. Giáng điãu tr¿n thu¿t đa d¿ng, phong phú. Giáng trữ tình buồn bã. Giáng bông l¡n hài h°ács.

Giáng triết lu¿n điềm tĩnh. 131 TIÂU K¾T CH¯¡NG 4. 134 TÀI LIÆU THAM KHÀO. 137 DANH MĀC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN Đ¾N LUÀN ÁN.

Lý do chán đÁ tài 1. Văn hác Nam bß là mßt bß ph¿n quan tráng cāa văn hác dân tßc. TrÁi qua h¡n ba trăm năm lßch sử, văn hác Nam bß đã hình thành, phát trißn vái diãn m¿o và bÁn sÁc riêng, kết tinh đ°āc nhiều thành tựu. Những đặc đißm riêng về thổ nh°ÿng, lßch sử, giao l°u, tiếp biến văn hóa,.

đã khiến nền văn hác cāa <vùng đÃt mái= này dù vẫn nằm trong cÃu trúc chung cāa văn hác dân tßc, nh°ng vẫn mang đ¿m sÁc thái vùng miền không thß trßn lẫn. Văn hác Nam bß là n¡i kết tÿ tinh hoa cāa ngôn ngữ Nam bß, n¡i l°u giữ tâm hồn và những giá trß văn hoá cāa con ng°ßi ph°¡ng Nam. Dòng chÁy văn hác này đ°āc kh¡i nguồn từ những sáng tác dân gian, trÁi từ thßi trung đ¿i vái những tên tuổi tiêu bißu nh° Nguyán Đình Chißu, Phan Văn Trß, Bùi Hữu Nghĩa, Nguyán Văn L¿c,…, bền bỉ tiếp nái vái Tr°¡ng Vĩnh Ký, Nguyán Tráng QuÁn, Huỳnh Tßnh Cāa, Tr¿n Chánh Chiếu, Tr°¡ng Duy ToÁn, Hồ Bißu Chánh, Nguyán Chánh SÁt, Lê Hoằng M°u,. giai đo¿n giao thßi, Đoàn Gißi, S¡n Nam, Bình Nguyên Lßc, Trang Thế Hy… cāa thßi kì hiãn đ¿i, và vẫn không ngừng phát trißn vái thế hã những nhà văn trẻ nh° Tr¿n Thu Hằng, Nguyán Ngác T°… Trong diãn m¿o đa sÁc cāa văn hác Nam bß, có mßt dòng m¿ch kết đáng và đ°āc bồi lÁng từ những thế hã nhà văn gác Nam bß, sinh tr°áng á Nam bß, sáng và viết về đÃt và ng°ßi Nam bß.

Chúng tôi gái đó là <văn m¿ch Nam Bß=. tác cāa há có t¿m Ánh h°áng m¿nh mẽ đến toàn bß văn hác miền Nam, trá thành những cßt mác và đißn ph¿m, kiến t¿o nên mßt dòng m¿ch riêng trong nhiều m¿ch chÁy cāa văn hác miền Nam, Văn m¿ch Nam Bß đ°āc duy trì và phát trißn từ những tác giÁ nổi b¿t, tiêu bißu sinh tr°áng t¿i miền Nam và t¿p trung toàn bß sự nghiãp sáng tác cāa mình đß tái dựng hiãn thực và con ng°ßi ph°¡ng Nam. Há có khÁ năng kiến t¿o và đặt nền móng cho những trào l°u 2 sáng tác mái, những quan niãm nghã thu¿t mang tính má đ°ßng, những mẫu nhân v¿t đißn hình, những cách viết khai phá… Há chính là <thế hã vàng= cāa văn ch°¡ng ph°¡ng Nam. Là mßt ng°ßi con sinh ra và lán lên trên mÁnh đÃt Nam Bß, Nguyán Ngác T° không chỉ hÃp thÿ và kế thừa di sÁn đặc sÁc cāa văn m¿ch Nam Bß mà còn không ngừng nỗ lực v°āt thoát và phát trißn đß trá thành mßt <đißn ph¿m= mái cho dòng chÁy văn hác ph°¡ng Nam.

Hành trình sáng tác và t¿o dựng sự nghiãp cāa Nguyán Ngác T° cũng là hành trình chß miãt mài tìm kiếm cho mình mßt lái đi riêng nh°ng cũng luôn gÁn bó m¿t thiết vái văn m¿ch Nam Bß. Từ lúc góp mặt trên văn đàn cho đến nay đã h¡n 20 năm, những sáng tác cāa Nguyán Ngác T° luôn thß hiãn <cái nhìn khÁc khoÁi= về những thân ph¿n con ng°ßi miền Nam bé mán trong cái <bißn ng°ßi mênh mông= và hÁt hiu buồn. Qua mỗi chặng đ°ßng sáng tác, cái nhìn về hiãn thực cāa chß cũng d¿n thay đổi, hiãn thực đ°āc khai thác sâu h¡n, chân thực h¡n, đa chiều h¡n. Nguyán Ngác T° đã tái hiãn và khai thác những <vỉa quặng= cāa đßi sáng Nam bß qua nhiều thß lo¿i đặc sÁc nh° truyãn ngÁn, tißu thuyết, tÁn văn, bút ký… à thß lo¿i nào, chß cũng đ¿t đ°āc những thành tựu nhÃt đßnh, trong đó, tiêu bißu là truyãn ngÁn và tißu thuyết.

Viãc nghiên cứu mßt tác giÁ văn hác có thß xuÃt phát từ nhiều góc đß, trong đó có h°áng tiếp c¿n đặt sáng tác cāa nhà văn theo chiều lßch đ¿i và trong vùng không gian mà há thußc về. Điều này giúp ng°ßi nghiên cứu vừa có thß thÃy đ°āc đặc đißm cāa vùng văn hác, từ đó làm sáng tß phong cách cāa cá nhân nhà văn trong phong cách vùng miền; đồng thßi có thß xem xét tác giÁ Ãy đã kế thừa và v°āt truyền tháng đến đâu, trên c¡ sá Ãy, làm sáng tß đ°āc sự v¿n đßng và phát trißn cāa mßt khuynh h°áng hay dòng m¿ch riêng biãt. Cho đến nay, giái nghiên cứu đã có không ít công trình về văn hác Nam bß và Nguyán Ngác T°, nh°ng ch°a có công trình nào nhìn Nguyán Ngác T° trong 3 văn m¿ch Nam bß. XuÃt phát từ đặc thù cāa văn m¿ch này, chúng tôi cho rằng c¿n có mßt nghiên cứu chuyên sâu về Nguyán Ngác T° trong văn m¿ch Nam bß.

Đß thực hiãn nhiãm vÿ này, tr°ác tiên, chúng tôi sẽ làm sáng tß vÃn đề <văn m¿ch Nam Bß= – mßt dòng m¿ch/bß ph¿n văn hác có nhiều thành tựu và đóng góp lán vái văn hác Viãt Nam nh°ng ch°a th¿t sự đ°āc minh đßnh sáng rõ và tổng kết đā đ¿y. Trên c¡ sá đó, lu¿n án sẽ phân tích những đißm kế thừa và tiếp nái cāa Nguyán Ngác T° so vái những ng°ßi đi tr°ác, từ đó đßnh vß chỗ đứng cāa chß trong dòng chÁy văn hác dân tßc nói chung và văn hác Nam bß nói riêng, khẳng đßnh vß trí và vai trò cāa chß nh° mßt <đißn ph¿m= mái cāa văn m¿ch Nam bß. Māc đích và nhiÇm vā nghiên cąu 2.