Luận án tiến sĩ ngữ văn: Thơ văn Trần Nguyên Đán, Nguyễn Phi Khanh trong văn học Vãn Trần - Vũ Văn Long

Tổng quan về luận án

Bối cảnh khoa học của công trình nghiên cứu bắt nguồn từ một khoảng trống học thuật tồn tại nhiều thập kỷ trong lịch sử văn học trung đại Việt Nam: giới nghiên cứu thường tập trung cao độ vào hào khí Đông A rực rỡ thời Lý – Thịnh Trần (thế kỷ X – XIII), trong khi giai đoạn Vãn Trần (nửa cuối thế kỷ XIV – đầu thế kỷ XV) đầy biến động và khủng hoảng lại chưa được khảo sát tương xứng với tính chất bản lề của nó. Luận án tiến sĩ ngữ văn của nghiên cứu sinh Vũ Văn Long với đề tài "Thơ văn Trần Nguyên Đán, Nguyễn Phi Khanh trong văn học Vãn Trần" (chuyên ngành Văn học Việt Nam, mã số 9.21, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 2018; người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Hoa Lê, PGS. Nguyễn Kim Châu) đã tiên phong giải quyết căn bản khoảng trống này.

Research gap được xác định cụ thể: Chưa có một công trình nào khảo sát toàn diện, hệ thống theo mô hình "cặp tác giả tương liên" (dyadic author approach) giữa Trần Nguyên Đán (1325 – 1390) – đại diện tiêu biểu cho tầng lớp quý tộc hoàng tộc đang trên tiến trình Nho giáo hóa, và Nguyễn Phi Khanh (1355 – 1428?) – đại diện cho lớp trí thức Nho sĩ bình dân đang vươn lên xác lập địa vị lịch sử. Công trình giải quyết ba câu hỏi nghiên cứu cốt lõi:

1. RQ1: Sự biến chuyển kinh tế - chính trị, dịch chuyển ý thức hệ từ Phật giáo sang Nho giáo và các cú sốc sinh thái - xã hội thời Vãn Trần đã định hình thế giới quan, nhân sinh quan của hai tác gia như thế nào?
2. RQ2: Hệ thống thi phẩm và văn xuôi của Trần Nguyên Đán và Nguyễn Phi Khanh phản ánh sự chuyển đổi hệ hình cảm hứng từ trữ tình hào hùng mang tính sử thi sang khuynh hướng ưu thời mẫn thế, tự sự hướng nội và tư tưởng thân dân ra sao?
3. RQ3: Những đóng góp đột phá về mặt thi pháp thể loại (thơ Đường luật bát cú, phú phúng gián, ký nghệ thuật) và cơ chế diễn ngôn tương tác giữa hai tác gia có vai trò tiền đề như thế nào đối với đỉnh cao văn học Nguyễn Trãi thế kỷ XV?

Ba giả thuyết nghiên cứu tương ứng:

• H1: Văn học Vãn Trần không phải là một giai đoạn suy thoái nghệ thuật cơ học theo sự suy sụp của vương triều, mà là một bước chuyển biến mang tính quy luật, chuẩn bị cho quá trình dân tộc hóa và Nho giáo hóa sâu sắc của văn học thế kỷ XV.
• H2: Sáng tác của Trần Nguyên Đán và Nguyễn Phi Khanh thể hiện tính lưỡng hợp đặc biệt của hệ tư tưởng giao thời: duy trì trách nhiệm nhập thế Nho gia song hành với khát vọng giải thoát Đạo - Thiền khi đối diện bi kịch lịch sử.
• H3: Mối liên hệ thi pháp và tư tưởng gia tộc - học phái giữa Trần Nguyên Đán, Nguyễn Phi Khanh và Nguyễn Trãi là một dòng chảy liên tục, tạo nên trục phát triển căn bản của chủ nghĩa nhân đạo trung đại Đại Việt.

Phạm vi khảo sát của luận án bao gồm toàn bộ 130 tác phẩm chữ Hán còn lại in trong Thơ văn Lý – Trần (Tập III, 1978), gồm 128 bài thơ Đường luật (51 bài của Trần Nguyên Đán, 77 bài của Nguyễn Phi Khanh) và 02 áng văn xuôi tiêu biểu (Diệp mã nhi phú, Thanh Hư động ký), trải dài trong khung niên đại từ năm 1341 (Trần Dụ Tông lên ngôi) qua triều Hồ (1400 – 1407), Hậu Trần (1407 – 1414) đến năm 1418 (khởi nghĩa Lam Sơn bùng nổ).

Literature Review và Positioning

Lịch sử nghiên cứu về Trần Nguyên Đán và Nguyễn Phi Khanh phản ánh những mâu thuẫn sâu sắc giữa hai xu hướng đánh giá suốt hơn sáu thế kỷ:

Về phương diện quốc tế, luận án đã định vị và đối thoại học thuật với hai công trình tiêu biểu:

1. Nghiên cứu ký hiệu học lịch sử của O.W. Wolters (1988) trong Two Essays on Dai Viet in the Fourteenth Century và bài viết Tưởng nhớ một vị quan trí thức: đọc một số bài thơ của Nguyễn Phi Khanh: Wolters xem xét thi pháp Nguyễn Phi Khanh qua lăng kính cấu trúc âm thanh và chức năng biểu đạt bất mãn xã hội. Luận án kế thừa cách giải mã âm thanh của Wolters nhưng phản biện quan điểm xem các tác phẩm chỉ đơn thuần là văn bản chức năng chính trị, khẳng định giá trị mỹ học nội tại của thi phẩm.
2. Công trình cổ khí hậu học của Brendan M. Buckley cùng cộng sự (2010) trên Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) về Climate as a contributing factor in the demise of Angkor: Buckley chứng minh sự biến đổi gió mùa và thiên tai cực đoan tại Đông Nam Á giai đoạn 1350 – 1410 qua vòng sinh trưởng cây pơ-mu tại Bidoup Núi Bà. Luận án đối chiếu dữ liệu này với 21 thảm họa thiên tai và 5 nạn đói lớn được ghi chép trong Đại Việt sử ký toàn thư, thiết lập cơ sở liên ngành giữa biến đổi môi trường sinh thái và sự sụp đổ kinh tế, từ đó lý giải nguồn gốc hiện thực của tâm trạng u uất trong thơ ca.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và ứng dụng đột phá ba khung lý thuyết vào văn học trung đại Việt Nam:

• Lý thuyết loại hình tác giả (Author Typology): Phát triển phạm trù "tác giả quý tộc Nho giáo hóa" (Trần Nguyên Đán) và "tác giả Nho sĩ bình dân xuất thân hàn vi" (Nguyễn Phi Khanh). Luận án chứng minh sự thay đổi loại hình nhà văn là động lực cốt lõi dẫn đến sự chuyển đổi hệ hình thẩm mỹ từ cảm hứng Phật giáo - Thiền vị sang cảm hứng thế sự - nhân đạo.
• Lý thuyết diễn ngôn của Michel Foucault (Discourse, Power and Knowledge): Khảo sát thơ ca trung đại như những diễn ngôn xã hội đặc thù. Tri thức kinh điển của nhà nho và quyền lực chính trị được tái cấu trúc trong các văn bản thơ "xướng họa", biến các thể loại thù tạc thành không gian phản biện xã hội, đối thoại với vương quyền và tiền nhân.
• Lý thuyết đa thanh và đối thoại của Mikhail Bakhtin (Dialogism): Luận giải tính chất lưỡng trị (ambivalence) trong thế giới tinh thần của trí thức Vãn Trần – nơi giằng xé giữa bổn phận "trí quân trạch dân" và nhu cầu bảo toàn nhân cách trước một hiện thực mục ruỗng.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ba trục tiếp cận: Lịch sử văn hóa – Thi pháp học cấu trúc – Phân tích diễn ngôn liên văn bản.

                       BỐI CẢNH LỊCH SỬ - KHÍ HẬU - Ý THỨC HỆ VÃN TRẦN
                       (Thiên tai, chiến tranh, dịch chuyển từ Phật sang Nho)
                                             │
                       ┌─────────────────────┴─────────────────────┐
                       ▼                                           ▼
             TRẦN NGUYÊN ĐÁN                             NGUYỄN PHI KHANH
       (Quý tộc Nho giáo hóa / Tư đồ)            (Nho sĩ bình dân / Tiến sĩ Long Khánh)
                       │                                           │
                       ├─────────────────────┬─────────────────────┤
                       ▼                     ▼                     ▼
               NỘI DUNG TƯ TƯỞNG     HÌNH THỨC NGHỆ THUẬT   DIỄN NGÔN TƯƠNG TÁC
               - Ưu thời mẫn thế     - Đường luật bát cú    - Thơ xướng họa
               - Tư tưởng thân dân   - Thể phú phúng gián   - Ký nghệ thuật
               - Bi kịch thế sự      - Điển cố & bạch thoại - Phản biện chính trị
                       └─────────────────────┬─────────────────────┘
                                             │
                                             ▼
                               TIỀN ĐỀ THẨM MỸ & TƯ TƯỞNG
                           CHO NGUYỄN TRÃI VÀ VĂN HỌC THẾ KỶ XV

Điều kiện biên (Boundary conditions): Khung phân tích giới hạn trong các văn bản chữ Hán thế kỷ XIV – đầu thế kỷ XV, lấy văn bản học Hán Nôm làm nền tảng kiểm chứng, không ngoại suy cơ học các phạm trù thi pháp hiện đại vào tư duy tượng trưng ước lệ trung đại.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận hành theo lập trường nhận thức luận Hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp Thông diễn học (Hermeneutics). Thiết kế nghiên cứu đa tầng (Multi-level design) gồm ba cấp độ:

1. Cấp độ vi mô (Micro-level): Khảo sát văn bản học, hiệu đính dị bản, đối chiếu bản dịch ngữ văn, bóc tách cấu trúc cú pháp, âm vận, từ loại và điển cố trong từng tác phẩm.
2. Cấp độ trung mô (Meso-level): Phân tích loại hình thể loại, so sánh đồng đại giữa Trần Nguyên Đán, Nguyễn Phi Khanh với các tác gia đương thời (Chu Văn An, Phạm Sư Mạnh, Lê Quát, Trương Đỗ, Nguyễn Tử Thành).
3. Cấp độ vĩ mô (Macro-level): Đặt văn bản vào mạng lưới lịch sử - xã hội, cấu trúc kinh tế và sự vận động tư tưởng thế kỷ XIV – XV.

Quy trình nghiên cứu rigorous

• Chiến lược mẫu và ngữ liệu: Khảo sát triệt để toàn bộ 130 đơn vị tác phẩm (128 bài thơ, 02 bài văn xuôi) được ghi chép trong các tổng tập Hán Nôm cổ: Thanh Trì Quang Liệt Chu thị di thư (1340), Việt âm thi tập (1433), Tinh tuyển chư gia luật thi (thế kỷ XV), Trích diễm thi tập (1497), Toàn Việt thi lục (1768), Hoàng Việt thi tuyển (1788).
• Tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation): Kiểm chứng chéo giữa văn bản văn học (Thơ văn Lý - Trần) $\leftrightarrow$ văn bản chính sử (Đại Việt sử ký toàn thư, Minh Thực lục, Việt sử tiêu án) $\leftrightarrow$ văn khắc bia ký (Côn Sơn Thanh Hư động bi minh).
• Độ tin cậy văn bản (Textual Reliability): Loại bỏ các văn bản có nghi vấn về tác giả (như bài Thành tây đại ẩn lư khẩu chiếm được xác định của Trần Thuấn Du thay vì Nguyễn Phi Khanh).

Data và phân tích

Phân tích định lượng kết hợp định tính được thực hiện trên hệ thống dữ liệu:

• Thống kê sinh thái - xã hội: Thời Thịnh Trần (1225 – 1340, 115 năm) ghi nhận 21 thiên tai (15 lũ, 6 hạn) và 4 nạn đói lớn (tần suất 0.18 thiên tai/năm). Thời Vãn Trần (1341 – 1400, 59 năm) bùng phát 21 thiên tai lớn (12 lũ, 9 hạn) và 5 đợt đói khủng khiếp (tần suất 0.36 thiên tai/năm, tăng gấp đôi). Song song là 16 cuộc chiến tranh với Chiêm Thành, 3 lần Thăng Long bị thiêu rụi (1371, 1377, 1378).
• Phân bố thể loại: 100% thơ của Trần Nguyên Đán thuộc thể thất ngôn và ngũ ngôn Đường luật bát cú/tứ tuyệt. Ở Nguyễn Phi Khanh, thể thất ngôn bát cú chiếm tỷ lệ áp đảo (hơn 85%), đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc về dung lượng phản ánh so với thơ tứ tuyệt thời Lý – Thịnh Trần.
• Ngôn ngữ học lịch sử: Ứng dụng phân tích công cụ từ và khẩu ngữ bạch thoại thời Đường - Tống (các từ biểu thị phương thức: bả, dĩ) trong thơ Nguyễn Phi Khanh theo phát hiện của ngữ pháp học lịch sử.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Xác lập sự chuyển dịch dòng cảm hứng từ "Hào khí Đông A" sang "Ưu thời mẫn thế": Nếu văn học Thịnh Trần mang âm hưởng hào sảng, hướng ngoại, ngợi ca chiến công vệ quốc thì thơ văn Trần Nguyên Đán và Nguyễn Phi Khanh chuyển hẳn sang cảm hứng tự sự hướng nội, phản ánh sâu sắc nỗi lo âu trước sự sụp đổ của kỷ cương xã hội. Nguyễn Ứng Long (Nguyễn Phi Khanh) đã đúc kết tâm thế ấy qua câu thơ trong Bồi Băng Hồ Tướng công du Xuân Giang:

"Tập khí câu hồ hải, / Ưu tâm chỉ miếu đường" (Phong thái đã quen với hải hồ, / Lòng ưu tư chỉ hướng về việc nước).

2. Sự xuất hiện tiên phong của tư tưởng "Thân dân hiện thực": Thay vì cái nhìn từ bi tôn giáo của đạo Thiền hay mệnh trời trừu tượng, người dân trong thơ hai ông hiện lên với thân phận cùng cực giữa thiên tai và bóc lột. Nguyễn Tử Thành khi viết về nhà cũ của quan Tư đồ Trần Nguyên Đán đã khẳng định tinh thần cống hiến tột bậc:

"Y quốc cam tâm bệnh, / Phì dân liệu tự cồ" (Chạy chữa cho cả nước, riêng cam tâm chịu bệnh; / Làm cho dân béo tốt, biết mình sẽ gầy mòn). Hình tượng người nông dân đói rét trong thơ Nguyễn Phi Khanh là bước đệm trực tiếp dẫn đến tư tưởng "Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc" và "Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân" của Nguyễn Trãi.

3. Giải mã giải pháp thoái ẩn không đồng nhất với "ẩn dật tiêu cực": Luận án chứng minh 21/51 bài thơ khắc họa chữ "nhàn" của Trần Nguyên Đán tại Côn Sơn không phải là sự quay lưng trốn tránh thế sự. Đó là một phản ứng tự vệ nhân cách trước sự bất lực chính trị khi vua Trần Nghệ Tông dung túng lộng thần. Chính Nghệ Tông trong bài văn bia Côn Sơn Thanh Hư động bi minh đã thừa nhận:

"Phụ tán ngã trị, vô hữu hà tâm" (Ông giúp ta việc cai trị, không hề có tâm địa gì riêng).

4. Đột phá thể loại văn xuôi trung đại với "Thanh Hư động ký": Tác phẩm của Nguyễn Phi Khanh đánh dấu bước chuyển mình vượt bậc của thể ký từ ghi chép sự vụ hành chính sang ký nghệ thuật giàu chất tự sự, triết lý và trữ tình. Nhận định kinh điển của tác phẩm:

"Càn khôn chi quang tễ nan thường / Hào kiệt chi kinh luân hữu hội" (Trời đất lúc sáng lúc tạnh khó lường / Bậc hào kiệt thi thố tài kinh luân ắt có lúc hội tụ) được Lê Quý Đôn trong Kiến văn tiểu lục ngợi ca là tuyệt bút, tạo tiền đề thi pháp cho thể ký văn học thời Lê sơ.

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận văn học: Xác lập mô hình phân tích diễn ngôn và thi pháp học lịch sử trong việc tiếp cận các tác gia trung đại; chỉ ra quy luật vận động nội tại của thể loại gắn liền với sự biến đổi sinh thái - xã hội.
• Về phương pháp luận: Cung cấp quy trình kiểm chứng liên ngành giữa sử liệu, văn bản Hán Nôm và dữ liệu khoa học tự nhiên (cổ khí hậu học).
• Về giáo dục và học thuật: Tái cấu trúc nội dung giảng dạy văn học Lý – Trần trong chương trình ngữ văn đại học và phổ thông, đưa giai đoạn Vãn Trần về đúng vị thế chuyển tiếp mang tính bản lề.
• Về bảo tồn di sản: Cung cấp luận cứ văn hiến vững chắc cho việc bảo tồn quần thể di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc (Hải Dương) gắn liền với danh nhân Trần Nguyên Đán và Nguyễn Trãi.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn học thuật:

• Khoảng trống văn bản: Do chiến tranh tàn phá, 10 quyển Băng Hồ ngọc hác tập của Trần Nguyên Đán và phần lớn Nhị Khê tập của Nguyễn Phi Khanh (đặc biệt là các sáng tác trong thời gian bị lưu đày sang Trung Quốc) đã thất lạc, chỉ còn lại 130 tác phẩm.
• Giới hạn tiếp cận tư liệu quốc tế: Chưa thể khảo sát trực tiếp các kho lưu trữ văn bản Hán Nôm và Minh văn cổ tại các thư viện Trung Quốc (Bắc Kinh, Nam Kinh) và Đài Loan để truy tìm các dị bản thơ Nguyễn Phi Khanh.
• Công cụ phân tích: Chưa ứng dụng các công cụ xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) và Text Mining chuyên sâu cho chữ Hán trung đại để thống kê tần suất từ vựng tự động.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

1. Mở rộng tầm soát văn bản học tại các văn khố hải ngoại nhằm phát hiện thêm các bài thơ thất lạc của Nguyễn Phi Khanh.
2. Ứng dụng phương pháp Digital Humanities phân tích mạng lưới quan hệ tác giả (Social Network Analysis) giữa các Nho sĩ thế kỷ XIV.
3. So sánh đối chiếu thi pháp Vãn Trần với thơ ca giai đoạn cuối Nguyên - đầu Minh tại Trung Quốc và cuối Goryeo - đầu Joseon tại Triều Tiên.
4. Nghiên cứu sâu hơn về thi pháp thể phú và sự hình thành hệ thống biểu tượng văn học dân tộc thế kỷ XIV – XV.

Tác động và ảnh hưởng

• Giá trị học thuật: Định hình lại bức tranh toàn cảnh về tiến trình lịch sử văn học Việt Nam; trở thành tài liệu tham khảo chuẩn mực với tiềm năng trích dẫn cao trong các công trình nghiên cứu văn học cổ trung đại.
• Tác động văn hóa - xã hội: Làm sáng tỏ cội nguồn văn hóa gia đình và mạch nguồn tư tưởng đã hun đúc nên thiên tài Nguyễn Trãi – danh nhân văn hóa thế giới.
• Định hướng bảo tồn di sản: Góp phần cung cấp cứ liệu khoa học phục vụ hồ sơ đề cử Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trình UNESCO công nhận Di sản Thế giới.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Tiếp cận phương pháp luận liên ngành và khung phân tích diễn ngôn chuyên sâu.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu văn học trung đại: Khai thác hệ thống tư liệu chuẩn xác, các bảng phân loại và luận điểm phân tích tác phẩm.
• Học sinh, sinh viên chuyên ngành Ngữ văn: Nắm bắt toàn diện, sâu sắc về giai đoạn văn học bản lề Vãn Trần và nguồn gốc tư tưởng Nguyễn Trãi.
• Các nhà quản lý văn hóa và bảo tồn di tích: Ứng dụng tư liệu phục vụ thuyết minh, quy hoạch không gian di sản Côn Sơn - Thanh Hư động.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Luận án đã mở rộng Lý thuyết loại hình tác giả và Lý thuyết diễn ngôn của Michel Foucault vào văn học trung đại Đại Việt. Công trình chứng minh rằng sự phân rã của thiết chế quân chủ quý tộc Phật giáo và sự xác lập của tầng lớp Nho sĩ quan liêu đã biến thơ Đường luật bát cú và phú phúng gián thành những diễn ngôn quyền lực - tri thức mang tính phản biện xã hội sâu sắc, vượt khỏi khuôn khổ thù tạc thuần túy.

2. Phương pháp nghiên cứu của luận án có điểm gì đổi mới so với các công trình trước đây?

So với các nghiên cứu đơn tuyến trước năm 2000 (chủ yếu quy kết ý thức hệ xã hội học thô sơ hoặc chỉ khảo sát tiểu sử), luận án đã:

• Áp dụng mô hình so sánh cặp tác gia tương liên (Dyadic Comparative Model).
• Kết hợp tam giác hóa dữ liệu giữa văn bản học Hán Nôm, sử liệu chính thống và dữ liệu cổ khí hậu học (Dendrochronology).

3. Phát hiện gây bất ngờ nhất về mặt tư liệu và dữ liệu là gì?

Phát hiện về tần suất thiên tai thời Vãn Trần cao gấp đôi thời Thịnh Trần (0.36 vụ/năm so với 0.18 vụ/năm), kết hợp với 16 cuộc chiến phương Nam, chính là cơ sở vật chất - sinh thái trực tiếp tạo nên giọng điệu bi cảm, ưu thời mẫn thế trong thơ Trần Nguyên Đán và Nguyễn Phi Khanh, chứ không đơn thuần là sự suy thoái đạo đức cung đình như sử gia phong kiến từng quy kết.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập (Replication Protocol) không?

Có. Toàn bộ 130 tác phẩm được khảo sát đều có bảng đối chiếu xuất xứ văn bản chi tiết từ 6 bộ cổ tịch Hán Nôm gốc, phiên âm, dịch nghĩa, chỉ rõ dị bản giữa các bản in của Viện Nghiên cứu Hán Nôm và các công trình tuyển tập quốc ngữ, bảo đảm khả năng kiểm chứng học thuật độc lập.

5. Khung nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hướng như thế nào?

Mở rộng nghiên cứu sang bình diện Đông Á so sánh: Đặt văn học Vãn Trần trong tương quan đồng đại với văn học chuyển giao Nguyên – Minh (Trung Quốc) và Cao Ly – Triều Tiên (Hàn Quốc), nhằm nhận diện các quy luật chung của khu vực văn hóa chữ Hán thế kỷ XIV – XV.

Kết luận

1. Khẳng định vị trí bản lề không thể thay thế của văn học Vãn Trần trong tiến trình văn học dân tộc.
2. Tái lập diện mạo học thuật và giá trị nhân cách cao đẹp của hai tác gia lớn Trần Nguyên Đán và Nguyễn Phi Khanh.
3. Chứng minh quy luật chuyển giao hệ hình thẩm mỹ từ trữ tình sử thi sang tự sự hướng nội và tư tưởng thân dân sâu sắc.
4. Thiết lập mắt xích tư tưởng và nghệ thuật huyết yếu kết nối từ thời Lý - Trần sang thế kỷ XV của Nguyễn Trãi.
5. Tiên phong áp dụng thành công mô hình nghiên cứu văn học sử liên ngành kết hợp lý thuyết diễn ngôn hiện đại.