Luận án tiến sĩ về mĩ cảm trong tiểu thuyết Haruki Murakami

BÞ GIÁO DþC VÀ ÀO T¾O TR¯ÞNG ¾I HÞC S¯ PH¾M HÀ NÞI --------b&a------- L¯¡NG H¾I VÂN M) C¾M TRONG TIÞU THUY¾T HARUKI MURAKAMI LU¾N ÁN TI¾N S) NGþ VN Hà Nßi, 2024 BÞ GIÁO DþC VÀ ÀO T¾O TR¯ÞNG ¾I HÞC S¯ PH¾M HÀ NÞI --------b&a------- L¯¡NG H¾I VÂN M) C¾M TRONG TIÞU THUY¾T HARUKI MURAKAMI Chuyên ngành: Vn hßc n±ßc ngoài Mã sß: 9 22 02 42 LU¾N ÁN TI¾N S) NGþ VN Ng±ßi h±ßng d¿n khoa hßc: PGS. Nguyßn Thß Mai Liên Hà Nßi, 2024 LÞI CAM OAN Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên cÿu cÿa riêng tôi. Các k¿t qu¿ nghiên cÿu, sß lißu trình bày trong lu¿n án là trung thÿc, nhÿng k¿t lu¿n khoa hßc cÿa lu¿n án ch±a tÿng ±ÿc ng±ßi khác công bß trong b¿t kì công trình nào. Tác gi¿ lu¿n án L±¡ng H¿i Vân LÞI C¾M ¡N Lu¿n án M) c¿m trong tißu thuy¿t Haruki Murakami là thành qu¿ cÿa nhÿng hß trÿ tích cÿc dành cho tôi.

Tôi xin trân trßng c¿m ¡n Tr±ßng ¿i hßc S± ph¿m Hà Nßi ã t¿o mßi ißu kißn cho tôi ±ÿc hßc t¿p và nghiên cÿu! Tôi xin chân thành c¿m ¡n các th¿y, các cô cÿa Bß môn Vn hßc N±ßc ngoài và Khoa Ngÿ vn, Tr±ßng ¿i hßc S± ph¿m Hà Nßi ã t¿n tình góp ý, chß d¿n và hß trÿ trong quá trình hßc t¿p, thÿc hißn và hoàn thành lu¿n án! ¿c bißt, tôi xin bày tß sÿ kính trßng và tri ân sâu s¿c ¿n gi¿ng viên h±ßng d¿n 3 PGS.TS Nguyßn Thß Mai Liên, cô là ng±ßi kh¡i ngußn và là chß dÿa cho tôi có c¡ hßi ti¿p c¿n và nghiên cÿu chuyên ngành. Cô cing là ng±ßi luôn dành cho tôi sÿ ßng viên to lßn ß lu¿n án i ¿n cùng. Tôi cing xin bày tß lòng bi¿t ¡n sâu s¿c tßi các th¿y, các cô và ßng nghißp ã quan tâm và t¿o thu¿n lÿi cho quá trình nghiên cÿu. Tôi cing xin gÿi lßi c¿m ¡n tßi ng±ßi thân và b¿n bè luôn bên c¿nh tôi trong sußt thßi gian qua.

Tác gi¿ lu¿n án L±¡ng H¿i Vân MþC LþC MÞ ¾U. Lí do chßn ß tài. Mÿc ích và nhißm vÿ nghiên cÿu. ßi t±ÿng nghiên cÿu.

Ph¿m vi nghiên cÿu. H±ßng ti¿p c¿n và ph±¡ng pháp nghiên cÿu. óng góp mßi cÿa lu¿n án. TÞNG QUAN V¾N Þ NGHIÊN CþU.

Nghiên cÿu vß tißu thuy¿t Haruki Murakami. Nghiên cÿu ß n±ßc ngoài. Nghiên cÿu ß Vißt Nam. Nghiên cÿu vß m) c¿m trong tißu thuy¿t Haruki Murakami.

Các nghiên cÿu vß m) c¿m trong tißu thuy¿t Haruki Murakami. C¡ sß xác ßnh m) c¿m trong tißu thuy¿t Haruki Murakami. C¡ sß tÿ phát ngôn cÿa Haruki Murakami. 55 Tißu k¿t ch±¡ng 1.

M) C¾M CÁI BI TRONG TIÞU THUY¾T HARUKI MURAKAMI. Gißi thuy¿t vß m) c¿m cái bi. Khái quát chung vß <cái bi=. Bi c¿m aware trong vn hßc Nh¿t B¿n.

Bi c¿m vß sÿ cô ßc trong tißu thuy¿t Haruki Murakami. Bi c¿m vß sÿ cô ßc cÿa nhÿng con ng±ßi m¿t <cái tôi=. Bi c¿m vß sÿ cô ßc cÿa nhÿng con ng±ßi m¿t k¿t nßi. Bi c¿m vß sÿ vô th±ßng trong tißu thuy¿t Haruki Murakami.

Bi c¿m vß sÿ sßng và cái ch¿t. Bi c¿m vß tính nÿ cÿa nhân v¿t nÿ. Bi c¿m vß n¿n nhân cÿa cái ác trong tißu thuy¿t Haruki Murakami. Bi c¿m vß n¿n nhân cÿa chi¿n tranh.

Bi c¿m vß n¿n nhân trong gia ình. Bi c¿m vß n¿n nhân cÿa xã hßi. 104 Tißu k¿t ch±¡ng 2. M) C¾M CÁI THIÞN TRONG TIÞU THUY¾T HARUKI MURAKAMI.

Gißi thuy¿t vß m) c¿m cái thißn. Khái quát chung vß <cái thißn=. Cái thißn trong vn hßc Nh¿t B¿n. Cái thißn ß nhÿng ng±ßi y¿u th¿ trong tißu thuy¿t Haruki Murakami.

Sÿ ngây th¡, chân th¿t cÿa nhÿng ng±ßi y¿u th¿. Sÿ bao dung, vß tha cÿa nhÿng ng±ßi y¿u th¿. Hành trình h±ßng thißn cÿa nhân v¿t trong tißu thuy¿t Haruki Murakami. Con ng±ßi l¿c lßi và vß kß.

Con ng±ßi chiêm nghißm và hành ßng. Con ng±ßi yêu th±¡ng và hòa hÿp. 147 Tißu k¿t ch±¡ng 3. M) C¾M U HUYÞN TRONG TIÞU THUY¾T HARUKI MURAKAMI.

Gißi thuy¿t vß m) c¿m u huyßn. Khái quát chung vß <u huyßn=. U huyßn trong vn hßc Nh¿t B¿n. U huyßn qua motif kì ¿o trong tißu thuy¿t Haruki Murakami.

Motif phân thân thoát xác. Motif xuyên không. U huyßn qua hß thßng bißu t±ÿng trong tißu thuy¿t Haruki Murakami. Bißu t±ÿng <trng=: sÿ vô th±ßng, tính nÿ v)nh h¿ng và hành trình h±ßng tßi tình yêu, k¿t nßi.

Bißu t±ÿng <bóng tßi=: cái ác, sÿ cô ¡n và y¿u tính cân b¿ng. Bißu t±ÿng <trÿng=: kh¿ thß - tißm nng và sÿ sßng - tái sinh. U huyßn qua thÿ pháp h± không trong tißu thuy¿t Haruki Murakami. Th¿ gißi gi¿c m¡.

196 Tißu k¿t ch±¡ng 4. 203 DANH MþC CÔNG TRÌNH CþA TÁC GI¾. 207 TÀI LIÞU THAM KH¾O. Lí do chßn ß tài 1.

Nh¿t B¿n 3 ¿t n±ßc ông Á mang nhÿng giá trß vn hóa ¿c thù b¿n ßa. Ng±ßi Nh¿t 3 có hß m) c¿m ¿c bißt trong tri nh¿n cußc sßng. Hß s¿n sàng thu nh¿n giá trß cÿa cái ¿p b¿ng t¿t c¿ tình yêu d±ßng nh± ¿t tßi tuyßt ßi. M) c¿m cÿa ng±ßi Nh¿t xu¿t hißn trong h¿u h¿t các hißn thß cÿa v¿t ch¿t l¿n giá trß tinh th¿n dân tßc.

Kh¿ nng tri nh¿n cái ¿p ¿c bißt cÿa ng±ßi Nh¿t ã trß thành mßt th¿ gißi uyên áo mßi gßi nhân lo¿i khai phá. Nghiên cÿu vß Nh¿t B¿n, ¿c bißt là hß m) c¿m trong vn ch±¡ng ¿t n±ßc này là mßt h±ßng i có óng góp quan trßng trong công cußc phát trißn tri nh¿n nhân lo¿i trong ngành khoa hßc xã hßi và nhân vn. Haruki Murakami ±ÿc ánh giá là mßt trong nhÿng <hißn t±ÿng= cÿa vn ch±¡ng Nh¿t th¿ kß XXI. Ch¿t riêng trong ngòi bút cÿa ông có t¿m ¿nh h±ßng không chß n¿m trong ph¿m vi qußc gia mà còn t¿o nên làn sóng sâu rßng trên toàn th¿ gißi vßi cái tên <hßi chÿng Murakami=.

Nhÿng tác ph¿m cÿa ông luôn ±ÿc b¿n ßc ngóng ÿi và ti¿p nh¿n nßng nhißt. Hàng lo¿t các dißn àn chia s¿, bình lu¿n và nghiên cÿu vn ch±¡ng ông ±ÿc hình thành ß nhißu d¿ng thÿc khác nhau vßi mô hình ho¿t ßng hß thßng, sôi nßi và a d¿ng. Vußt gi¿i Nobel nhißu l¿n trong ti¿c nußi cÿa b¿n ßc, lßi khen nhißu, lßi chê bai cing không ít, th¿ nh±ng, chúng ta khó có thß phÿ nh¿n sÿ mê ho¿c ¿c bißt trong vn ch±¡ng ính mác Murakami. Cho ¿n nay, Haruki Murakami ±ÿc ßnh vß nh± là mßt nhà vn tiêu bißu, mßt nhà vn có t¿m ¿nh h±ßng vào b¿c nh¿t tßi vn ch±¡ng ±¡ng ¿i.

Trong sÿ nghißp sáng tác, Haruki Murakami ¿t cái tôi nhà vn cÿa mình giÿa nhÿng l¿n ranh vn hßc. Vn ch±¡ng thu¿n túy (jubungaku) hay vn ch±¡ng ¿i chúng (taishubungaku); vn ch±¡ng ¿m mùi b¡ sÿa ph±¡ng Tây hay vn ch±¡ng mang nhÿng âm h±ßng ph±¡ng ông ¿c thù; vn ch±¡ng mang tính hißn ¿i, h¿u hißn ¿i hay vn ch±¡ng mang tính truyßn thßng& Murakami ch±a bao giß kh¿ng ßnh mình thußc b¿t cÿ mßt trào l±u, mßt tr±ßng phái, mßt phong cách vn ch±¡ng ã ±ÿc gßi tên nào. Murakami chßn là <ng±ßi ÿng giÿa= - vÿa ti¿p nh¿n vÿa cách tân ß có lßi i riêng trong vn hßc. Vßi t± cách là mßt nhà vn cÿa th¿ hß mßi, Murakami ß cho tác ph¿m cÿa mình làm mß nhÿng ±ßng biên tÿ nhÿng xung ßt, 2 tranh cãi không có hßi k¿t.

Sÿ nghißp vn ch±¡ng cÿa Murakami cho tßi nay có thß ví nh± hành trình tÿ chÿng minh danh tính cÿa mình giÿa vn àn th¿ gißi. M¿c nhÿng tranh cãi vß mùi b¡ sÿa, ánh m¿t b¿n s¿c dân tßc, Murakami v¿n xác ßnh mình là mßt tißu thuy¿t gia Nh¿t B¿n ang thÿc hißn công vißc mô t¿ vß nhÿng con ng±ßi: <tôi gßi hß là nhÿng con ng±ßi cÿa tôi. Có thß dißn dßch r¿ng ¿y là <ng±ßi Nh¿t=. Mà cing có thß dißn dßch hß là con ng±ßi nói chung, sßng ß b¿t cÿ âu trên th¿ gißi này= [1, 8].

Trong công cußc vi¿t vß nhÿng con ng±ßi cÿa mình, Haruki Murakami ã làm nên hß m) c¿m riêng trên c¡ sß tích hÿp, ti¿p bi¿n giÿa tâm hßn dân tßc vßi c¿m quan nhân lo¿i vß cái ¿p. Ch¿t riêng trong ngòi bút cÿa nhà vn là c¡ sß hình thành nên nhÿng ¿nh h±ßng sâu s¿c ßi vßi vn ch±¡ng ±¡ng ¿i không chß Nh¿t B¿n mà còn toàn th¿ gißi. Tÿ nhÿng lí do trên, chúng tôi mong mußn thÿc hißn ß tài M) c¿m trong tißu thuy¿t Haruki Murakami. ß tài s¿ có óng góp tích cÿc trong hß thßng nghiên cÿu vß Haruki Murkami nói riêng và vn ch±¡ng Nh¿t B¿n nói chung.

Khám phá nhÿng bißu hißn m) c¿m trong tißu thuy¿t Haruki Murakami, v¿n ß <nÿ= hay <không nÿ= vn ch±¡ng dân tßc cÿa nhà vn theo ó ±ÿc làm rõ1. ¿c bißt, công trình hoàn thißn s¿ em l¿i mßt tài lißu quan trßng ß lí gi¿i nhÿng thành công <v±ÿt biên= cÿa nhà vn này. Mÿc ích và nhißm vÿ nghiên cÿu 2. Mÿc ích nghiên cÿu ß tài M) c¿m trong tißu thuy¿t Haruki Murakami h±ßng tßi nhÿng mÿc ích sau: - T¿p trung làm rõ nhÿng bißu hißn m) c¿m trong tißu thuy¿t Haruki Murakami ß nhÿng ph±¡ng dißn: m) c¿m cái bi, m) c¿m cái thißn và m) c¿m u huyßn.

- ßnh vß quan nißm vß cái ¿p trong tißu thuy¿t cÿa Haruki Murakami trong dòng ch¿y m) hßc Nh¿t B¿n: nhÿng k¿ thÿa và phát huy m) hßc truyßn thßng Nh¿t B¿n và ti¿p nh¿n tinh hoa m) hßc th¿ gißi trong tißu thuy¿t cÿa Haruki Murakami. 1 Trong mßt l¿n tr¿ lßi phßng v¿n, Haruki Murakami nói r¿ng: <Tôi ch¿ng nÿ n¿n gì 3 dù là mßt gißt mÿc cÿa truyßn thßng Nh¿t=. Phát bißu này ã tÿng d¿y lên tranh cãi vß vißc Murakami có phÿ nh¿n nßn gßc vn hoá dân tßc cÿa mình hay không. Theo chúng tôi, phát bißu này thß hißn sÿ kh¿ng ßnh: nhÿng y¿u tß, b¿n s¿c vn hoá Nh¿t v¿n là nßn t¿ng c¡ sß làm nên cây bút Murakami, vì v¿y, Murakami không mang tâm th¿ cÿa mßt k¿ nÿ n¿n vì phÿ ßnh b¿n gßc dân tßc.

3 - Xác ßnh ±ÿc cách thÿc tßn t¿i cÿa tißu thuy¿t Murakami: sáng tác xoá mß l¿n ranh vn hßc và mang t¿m ¿nh h±ßng sâu rßng bßi v¿ ¿p ¿o ÿc, m) hßc và tri¿t hßc. Nhißm vÿ nghiên cÿu ß ¿t ±ÿc nhÿng mÿc ích trên, ß tài yêu c¿u thÿc hißn nhÿng nhißm vÿ sau: - Tßng quan nhÿng nghiên cÿu vß tißu thuy¿t cÿa Haruki Murakami và m) c¿m trong tißu thuy¿t cÿa nhà vn. - Tìm hißu quan nißm th¿m m) cÿa Haruki Murakami thß hißn qua các phát ngôn cÿa ông.