Luận án: Tổ chức Sản xuất và Sáng tạo Nội dung Truyền hình Đa nền tảng - Lương Đông Sơn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN LƢƠNG ĐÔNG SƠN TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ SÁNG TẠO NỘI DUNG TRUYỀN HÌNH ĐA NỀN TẢNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ BÁO CHÍ HỌC HÀ NỘI - 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN LƢƠNG ĐÔNG SƠN TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ SÁNG TẠO NỘI DUNG TRUYỀN HÌNH ĐA NỀN TẢNG Ngành : Báo chí học Mã số : 9 32 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ BÁO CHÍ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS,TS. ĐINH THỊ THÚY HẰNG TS. VŨ TUẤN ANH HÀ NỘI - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

Tác giả Lƣơng Đông Sơn MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .Những công trình nghiên cứu về truyền hình, truyền thông đa nền tảng, truyền hình đa nền tảng. Các công trình nghiên cứu về tổ chức sản xuất truyền hình đa nền tảng. Các công trình nghiên cứu về sáng tạo nội dung truyền hình và sáng tạo nội dung truyền hình đa nền tảng.

Nhận định về kết quả của các công trình nghiên cứu đã tổng quan và các hướng nghiên cứu tiếp theo. 28 CHƢƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ SÁNG TẠO NỘI DUNG TRUYỀN HÌNH ĐA NỀN TẢNG. Các khái niệm liên quan. Vai trò, đặc điểm, nguyên tắc của tổ chức sản xuất và sáng tạo nội dung truyền hình đa nền tảng.

Quy trình tổ chức sản xuất và sáng tạo nội dung truyền hình đa nền tảng. 65 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ SÁNG TẠO NỘI DUNG TRUYỀN HÌNH ĐA NỀN TẢNG TẠI ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM. Khái quát về Đài Truyền hình Việt Nam và quá trình phát triển truyền hình đa nền tảng. Thực trạng hoạt động tổ chức sản xuất và sáng tạo nội dung truyền hình đa nền tảng tại cơ quan báo chí thuộc diện khảo sát.

Một số vấn đề đặt ra đối với tổ chức sản xuất và sáng tao nội dung truyền hình đa nền tảng ở Việt Nam hiện nay. 129 CHƢƠNG 4: DỰ BÁO XU HƢỚNG VÀ ĐỊNH HƢỚNG, GIẢI PHÁP TỐI ƢU HÓA TỔ CHỨC SẢN XUẤT TRUYỀN HÌNH ĐA NỀN TẢNG TRONG THỜI GIAN TỚI. Dự báo xu hướng phát triển của truyền hình đa nền tảng trong những năm tới. Định hướng tối ưu hóa tổ chức sản xuất và sáng tạo nội dung truyền hình đa nền tảng trong thời gian tới.

Giải pháp tối ưu hóa tổ chức sản xuất và sáng tạo nội dung truyền hình đa nền tảng trong thời gian tới. 179 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 192 DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Sự khác biệt giữa truyền hình truyền thống.

43 và truyền hình đa nền tảng .2: Sự khác biệt giữa tổ chức sản xuất truyền hình đa nền tảng và tổ chức sản xuất truyền hình truyền thống .3: Một số điểm khác biệt giữa sáng tạo nội dung truyền hình đa nền tảng và truyền hình truyền thống. 51 DANH MỤC BIỂU Biểu đồ 3. Mô hình sản xuất tại VTV. Đánh giá về mô hình sản xuất tại VTV.

Tỉ lệ trình độ trình độ học vấn của người tham gia khảo sát. Kinh nghiệm làm việc của những người tham gia khảo sát .5: khó khăn khi sử dụng các công cụ và công nghệ hỗ trợ tại VTV để sản xuất nội dung đa nền tảng. Đánh giá của người tham gia khảo sát về trang thiết bị kỹ thuật phục vụ sản xuất truyền hình đa nền tảng tại VTV .7: Khảo sát những khó khăn của nhân sự khi sử dụng các phương tiện kỹ thuật và công nghệ hỗ trợ để sản xuất nội dung truyền hình đa nền tảng .8: Khó khăn thu thập nội dung cho sản phẩm truyền hình đa nền tảng .9: Đánh giá hiệu quả của các phương pháp nghiên cứu phản hồi khán giả hiện đang được áp dụng tại Đài Truyền hình Việt Nam. 128 DANH MỤC HÌNH Hình 3.

Logo Đài Truyền hình Việt Nam. Chương trình thời sự trực tiếp của VTV được phát trực tiếp trên fanpage Facebook của VTV24 .3: Tin nóng được phát trực tiếp trên fanpage của VTV24 .4: Các Fanpage trên mạng xã hội Facebook của VTV .5: Sản phẩm của VTV được phân phối trên Mạng xã hội Facebook của VTV Thời sự .6: Sản phẩm của VTV được phân phối trên Mạng xã hội TikTok .7: Sản phẩm video của VTVCab được phân phối trên Facebook.8: Một số những nội dung trực tiếp được đăng tải trên Fanpage của VTV. 125 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 4G/5G : Thế hệ mạng di động thứ 4/thứ 5 ABC : Australian Broadcasting Corporation AI : Artificial Intelligence (Trí tuệ nhân tạo) AR : Augmented Reality (Thực tế tăng cường) BBC : British Broadcasting Corporation CDN : Content Delivery Network (Hệ thống phân phối nội dung) CMS : Content Management System (Hệ thống quản lý nội dung) CTA : Call To Action (Lời kêu gọi hành động) FPT Play: Dịch vụ xem video trực tuyến của FPT KaTex : Thư viện hiển thị công thức toán học KPI : Key Performance Indicator (Chỉ số hiệu suất chính) MAM : Media Asset Management (Quản lý tài sản truyền thông) NBCUniversal: National Broadcasting Company Universal OTT : Over-The-Top (Dịch vụ truyền hình qua internet) R&D : Research and Development (Nghiên cứu và Phát triển) ROI : Return On Investment (Tỷ suất hoàn vốn đầu tư) SEO : Search Engine Optimization (Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm) SPSS : Statistical Package for the Social Sciences (Phần mềm thống kê cho khoa học xã hội) STB : Set-top box TV : Television (Truyền hình) UGC : User-Generated Content (Nội dung do người dùng tạo ra) VOD : Video on Demand (Video theo yêu cầu) VOV : Đài Tiếng nói Việt Nam VR : Virtual Reality (Thực tế ảo) VTV : Đài Truyền hình Việt Nam VTVgo : Nền tảng truyền hình số của VTV Web3 : Thế hệ thứ ba của World Wide Web 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong kỷ nguyên số, báo chí nói chung và truyền hình nói riêng đang trải qua một quá trình chuyển đổi mạnh mẽ, với sự thay đổi toàn diện trong cách thức sản xuất, phân phối và tiếp cận nội dung.

Các nền tảng trực tuyến, mạng xã hội và ứng dụng di động đã tạo ra những tác động sâu sắc lên ngành truyền hình, buộc các cơ quan báo chí và đài truyền hình phải điều chỉnh để thích ứng với môi trường truyền thông đa nền tảng. Quá trình chuyển đổi này bắt nguồn từ sự phát triển mạnh mẽ của internet và công nghệ số từ cuối thập niên 1990, mở ra các kênh phân phối mới, làm thay đổi cách tiếp cận thông tin của công chúng.0 xuất hiện và nay là Web 3.0, với nội dung do người dùng tạo ra và sự bùng nổ của mạng xã hội, khả năng kiểm soát phân phối nội dung của các đài truyền hình truyền thống dần suy yếu. Cùng với đó, sự ra đời của điện thoại thông minh và máy tính bảng đã mang đến khả năng truy cập nội dung truyền hình ở mọi nơi, mọi lúc, làm cho việc tiếp nhận nội dung trở nên cá nhân hóa hơn. Đồng thời, các dịch vụ phát trực tuyến như Netflix hay Amazon Prime đã đáp ứng nhu cầu đa dạng của khán giả, khiến lượng người xem truyền hình truyền thống giảm sút đáng kể.

Sự chuyển đổi này không chỉ phản ánh xu hướng phát triển công nghệ mà còn thể hiện sự thay đổi trong cách người dùng tiếp cận và tương tác với nội dung báo chí, từ thụ động sang chủ động, từ một chiều sang đa chiều. Theo nghiên cứu của Statista, năm 2021, khoảng 60,5 triệu người tại Việt Nam xem tivi, chiếm 65,8% dân số. Tuy nhiên, dự kiến số người xem truyền hình sẽ giảm dần do sự tăng trưởng của các dịch vụ streaming. Năm 2022, có khoảng 46,5 triệu người Việt Nam sử dụng các dịch vụ streaming, tương đương với 51% dân số và con số này dự kiến sẽ tăng lên 58,5 triệu vào năm 2025, tương đương với 64% dân số.

[121] Điều này phản ánh xu hướng toàn cầu khi số lượng thuê bao phát trực tuyến dự kiến vượt 1,5 tỷ hộ gia đình vào năm 2025. Hành vi tiếp nhận nội dung của khán giả, đặc biệt là giới trẻ, cũng đang thay đổi đáng kể. Họ ưu tiên khả năng tùy chỉnh nội dung và tính di động khi 2 tiếp nhận nội dung. Trong năm 2022, chỉ có 39% người trẻ từ 10 đến 20 tuổi xem TV ít nhất 1 giờ mỗi ngày, giảm 20% so với năm 2021.

Ngược lại, thời gian xem video trực tuyến của họ tăng lên 3,2 giờ mỗi ngày [85]. Những thay đổi này đã thúc đẩy các đài truyền hình hàng đầu thế giới đầu tư vào đa nền tảng, như NBCUniversal với mục tiêu làm cho nội dung của mình có thể truy cập trên mọi thiết bị và BBC đã cải tổ mô hình đặt hàng theo hướng "đặt hàng 360", tích hợp trực tuyến, di động và phát sóng. Tại Việt Nam, ngành truyền hình đang phải đối mặt với những thách thức từ sự bùng nổ của các dịch vụ truyền hình trên internet (OTT TV) và các nền tảng số khác. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách cho các đài truyền hình, đặc biệt là VTV, trong việc chuyển đổi và tái cấu trúc tổ chức sản xuất và sáng tạo nội dung nhằm thích ứng với môi trường truyền thông mới.

VTV, với vai trò là đài truyền hình quốc gia, có một kho nội dung phong phú đã được lưu trữ qua nhiều năm, đồng thời xây dựng được thương hiệu gắn liền với các giá trị văn hóa và xã hội. Tuy nhiên, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các đối thủ như Viettel, VNPT và các dịch vụ OTT quốc tế, cùng với sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận của khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ, đã đặt ra những thách thức mới. Một trong những thách thức lớn của VTV là thiếu một chiến lược rõ ràng và một bộ phận chuyên trách về truyền thông số. Dù đã có những bước đi đầu tiên như phát triển thành công ứng dụng VTVGo và Báo điện tử VTV News, hay có một kho dữ liệu hàng chục ngàn giờ đã được số hoá nhưng doanh thu của VTV vẫn suy giảm hàng năm.

Trước những thách thức và cơ hội này, việc nghiên cứu về "Tổ chức sản xuất và sáng tạo nội dung truyền hình đa nền tảng" tại Việt Nam nói chung và VTV nói riêng trở nên cấp thiết.