Luận án Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài và ý nghĩa đối với Việt Nam hiện nay - Hoàng Thị Giang

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------------ HOÀNG THỊ GIANG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÂN TÀI VÀ Ý NGHĨA ĐỐI VỚI VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC HÀ NỘI – 2026 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------------ HOÀNG THỊ GIANG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÂN TÀI VÀ Ý NGHĨA ĐỐI VỚI VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học Mã số: 9310204.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN THẾ THẮNG 2. TRẦN THỊ QUANG HOA HÀ NỘI – 2026 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu và dữ liệu được trình bày trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ.

Tác giả luận án Hoàng Thị Giang LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án với đề tài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài và ý nghĩa đối với Việt Nam hiện nay”, tôi đã nhận được sự quan tâm, hướng dẫn và hỗ trợ quý báu của nhiều tập thể và cá nhân. Trước hết, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Ban Chủ nhiệm cùng toàn thể giảng viên, cán bộ Khoa Khoa học Chính trị, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Ban Giám hiệu Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên đã luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu khoa học. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới tập thể giáo viên hướng dẫn khoa học: Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Thắng và Tiến sĩ Trần Thị Quang Hoa. Với tinh thần trách nhiệm cao, sự tận tâm và những ý kiến chỉ dẫn khoa học quý báu, thầy cô đã dành nhiều thời gian, công sức để định hướng, góp ý và giúp tôi từng bước hoàn thiện luận án này.

Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp tại Khoa Lý luận Chính trị, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên đã luôn động viên, chia sẻ và là nguồn cổ vũ tinh thần to lớn, giúp tôi vượt qua những khó khăn trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tác giả luận án Hoàng Thị Giang MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC. Lý do lựa chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án.

Kết cấu luận án. 7 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Những công trình nghiên cứu chung về nhân tài.

Những công trình nghiên cứu liên quan đến tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài. Kết quả nghiên cứu đạt được và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu. Khái quát kết quả nghiên cứu đã đạt được từ các công trình. Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu .33 Tiểu kết Chương 1.

35 Chương 2: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÂN TÀI – KHÁI NIỆM VÀ CƠ SỞ HÌNH THÀNH. Một số khái niệm cơ bản. Khái niệm nhân tài và một số khái niệm liên quan. Khái niệm xây dựng đội ngũ nhân tài.

Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài. Khái niệm ý nghĩa tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài. Cơ sở thực tiễn.

Nhân tố chủ quan hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài .59 Tiểu kết Chương 2. 63 Chương 3: NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÂN TÀI. Quan điểm Hồ Chí Minh về vai trò của nhân tài và sự cần thiết phải xây dựng đội ngũ nhân tài. Quan điểm Hồ Chí Minh về vai trò của nhân tài trong cách mạng Việt Nam.

Quan điểm Hồ Chí Minh về sự cần thiết phải xây dựng đội ngũ nhân tài trong công cuộc cứu nước, xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước. Quan điểm Hồ Chí Minh về phẩm chất, năng lực của nhân tài và tiêu chí lựa chọn nhân tài. Quan điểm Hồ Chí Minh về phẩm chất, năng lực của nhân tài. Quan điểm Hồ Chí Minh về tiêu chí lựa chọn nhân tài.

Quan điểm Hồ Chí Minh về chủ thể và các biện pháp xây dựng đội ngũ nhân tài trong cách mạng. Quan điểm Hồ Chí Minh về chủ thể xây dựng đội ngũ nhân tài. Quan điểm Hồ Chí Minh về các biện pháp xây dựng đội ngũ nhân tài .106 Tiểu kết Chương 3 .124 Chương 4: Ý NGHĨA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÂN TÀI ĐỐI VỚI VIỆT NAM HIỆN NAY. Ý nghĩa lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài đã kế thừa và phát triển sáng tạo truyền thống trọng dụng hiền tài của dân tộc Việt Nam lên một tầm cao mới 125 4. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài đã kế thừa và phát triển sáng tạo tinh hoa văn hóa nhân loại về nhân tài trong xây dựng chế độ xã hội mới. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài đã bổ sung và làm phong phú thêm kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về nhân tài trong cách mạng giải 2 phóng dân tộc và trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở một nước thuộc địa và phong kiến. Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng và định hướng chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về nhân tài.

Ý nghĩa thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài đã được hiện thực hóa trong thực tiễn, góp phần vào thắng lợi trong các giai đoạn của cách mạng Việt Nam. Tính tất yếu khách quan và sự cần thiết xây dựng đội ngũ nhân tài trong công cuộc đổi mới từ 1986 đến nay. Thành tựu, hạn chế và những vấn đề đặt ra trong xây dựng đội ngũ nhân tài trong kỷ nguyên mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả sự nghiệp xây dựng đội ngũ nhân tài trong kỷ nguyên mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh .162 Tiểu kết Chương 4. 174 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 176 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Lý do lựa chọn đề tài Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta.

Trong hệ thống tư tưởng của Hồ Chí Minh, con người luôn giữ vị trí trung tâm, trong đó nhân tài được Người đặc biệt coi trọng và xác định là nguồn lực quý báu, có vai trò quyết định đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước. Theo Hồ Chí Minh, nhân tài không chỉ là lực lượng tinh hoa của dân tộc mà còn là động lực then chốt bảo đảm cho sự phát triển bền vững của quốc gia. Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam thể hiện rõ việc Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta phát hiện đúng, kịp thời, trọng dụng và bảo vệ nhân tài là một trong những nhân tố quan trọng quyết định thắng lợi của cách mạng trong mọi giai đoạn. Từ đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng Nhà nước Việt Nam kiểu mới đến sự nghiệp đổi mới đất nước, đội ngũ nhân tài luôn giữ vai trò hạt nhân trong hoạch định đường lối, tổ chức thực hiện và hiện thực hóa các mục tiêu cách mạng.

Điều đó khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài không chỉ có giá trị lịch sử mà còn mang ý nghĩa thời sự về lý luận và thực tiễn sâu sắc. Trong bối cảnh hiện nay, đất nước đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, hội nhập quốc tế sâu rộng và bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, vai trò của nhân tài càng trở nên cấp thiết. Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, trong đó nhấn mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài là yếu tố then chốt. Thực tiễn cho thấy, nếu không có đội ngũ nhân tài đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, thì không thể hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Tuy nhiên, thực tiễn xây dựng đội ngũ nhân tài ở Việt Nam hiện nay vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định. Việc đánh giá, lựa chọn, trọng dụng và bảo vệ nhân tài ở một số nơi còn nặng về hình thức, chưa thực sự dựa trên năng lực và hiệu quả cống hiến; cơ chế đãi ngộ và môi trường làm việc chưa đủ sức tạo động lực; còn hiện tượng lãng phí, thậm chí đánh mất nhân tài. Những bất cập đó phản ánh 4 khoảng cách giữa tư tưởng tiến bộ và thực tiễn tổ chức thực hiện, đặt ra yêu cầu cần có một hệ quy chiếu tư tưởng đúng đắn, nhất quán để định hướng công tác phát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng và bảo vệ nhân tài trong điều kiện mới. Về phương diện khoa học, mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề nhân tài và tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, song vẫn thiếu những nghiên cứu chuyên sâu, hệ thống và toàn diện về tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài trong mối quan hệ trực tiếp với yêu cầu phát triển đất nước hiện nay.

Nhiều nghiên cứu mới dừng lại ở việc phân tích từng khía cạnh riêng lẻ, chưa làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài như một chỉnh thể lý luận thống nhất, cũng như chưa luận giải đầy đủ ý nghĩa lý luận và thực tiễn của tư tưởng đó trong bối cảnh đổi mới và kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Xuất phát từ những lý do trên, việc lựa chọn đề tài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tài và ý nghĩa đối với Việt Nam hiện nay” là cần thiết và có ý nghĩa lý luận, thực tiễn sâu sắc.