Luận án TS: Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện là người dân tộc thiểu số tỉnh Hà Giang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN NGUYỄN HOÀNG HƯNG NÂNG CAO NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN CHO CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ CẤP HUYỆN LÀ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở TỈNH HÀ GIANG HIỆN NAY Chuyên ngành: Triết học Mã số: 9229001 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Hoàng Đình Cúc 2.TS Hoàng Anh HÀ NỘI ­ 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào. Tác giả luận án Nguyễn Hoàng Hưng LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu luận án tiến sĩ với đề tài: “Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện là người dân tộc thiểu số ở tỉnh Hà Giang hiện nay” tác giả luận án xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với hai thầy cô PGS. Hoàng Đình Cúc và PGS.TS Hoàng Anh đã trực tiếp hướng dẫn, truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án này.

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Khoa Triết học, cảm ơn tập thể các nhà khoa học tại Khoa Triết học đã đóng góp những ý kiến quý báu để tôi hoàn thiện luận án này, cảm ơn Phòng Quan̉ lýkhoa học và Phòng Đào tạo sau Đại học đã giúp đỡ tôi về thủ tục hành chính trong quá trình tôi học tập và bảo vệ luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả Nguyễn Hoàng Hưng MUC ̣ LUC ̣ 1. Lý do chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Mục đích nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. 4 Trên quan điểm duy vật biện chứng, duy vật lịch sử khi nghiên cứu vấn đề nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn, luận án đã tiếp cận về lý luận năng lực và năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện nói chung và cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện người DTTS tỉnh Hà Giang nói riêng. Năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện người DTTS là tổng hòa các yếu tố hợp thành khả năng hoạt động theo chức trách, nhiệm vụ của họ,…; góp phần xây dựng đảng và chính quyền cấp huyện trong sạch, vững mạnh toàn diện trong bối cảnh hiện nay.

59 PHỤ LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT LĐ, QL Lãnh đạo, quản lý DTTS Dân tộc thiểu số CNXH Chủ nghĩa xã hội BCH Ban chấp hành BTV Ban Thường vụ TDLL Tư duy lý luận DVBC Duy vật biện chứng 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Vấn đề nâng cao năng lực tổ chức thức tiễn cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện người DTTS trong những năm qua đã được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, đã có nhiều chính sách, dự án đầu tư phát triển kinh tế ­ xã hội đối với miền núi biên giới phía Bắc nói chung và tỉnh Hà Giang nói riêng. Các chính sách, dự án đó đã từng bước đem lại những kết quả tích cực, làm chuyển biến nhiều mặt kinh tế ­ xã hội tại địa phương. Bên cạnh những kết quả đã đạt được, tỉnh Hà Giang vẫn còn là một tỉnh nghèo, chậm phát triển, chưa tương xứng với yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, giữa DTTS và đa số.

Từ đó đã ảnh hưởng tiêu cực không chỉ đối với bản thân các dân tộc tỉnh Hà Giang mà còn tác động tới cục diện của cả nước ­ nơi có vị trí chiến lược rất quan trọng trên các mặt kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh, quốc phòng. Do vậy tôi chọn đề tài: "Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện là người dân tộc thiểu số ở tỉnh Hà Giang hiện nay” nghiên cứu trong luận án, xuất phát từ những lý do sau: Thứ nhất, công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo đã và đang đạt được những thành tựu quan trọng, tạo tiền đề đưa đất nước bước sang thời kỳ mới đầy triển vọng. Thực tiễn hơn 30 năm đổi mới đã chứng minh sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Song bên cạnh đó, cũng cho thấy việc tổ chức thực tiễn và thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng vẫn còn nhiều hạn chế khiến cho đường lối, nghị quyết của Đảng chậm đi vào cuộc sống.

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII của Đảng đã chỉ rõ:“Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thể chế hóa các nguyên tắc về… quan hệ giữa đường lối chính trị và đường lối cán bộ. Nhận thức được tầm quan trọng của công tác cán bộ, nhất là cán bộ DTTS, những năm qua, Đảng, Nhà nước đã đề ra nhiều chủ trương, giải pháp để tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí sử dụng và thực hiện chính sách cán bộ DTTS phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ mỗi giai đoạn. Đó là những bước đi tích cực góp phần mang lại hiệu quả thiết thực cho việc xây dựng đội ngũ cán bộ DTTS.

Bên cạnh đó, đường lối, chủ trương đúng đắn đến mấy cũng khó đi vào cuộc sống và triển khai trong thực tiễn nếu thiếu một đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, biết tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương hiệu quả và sáng tạo. Vì vậy, nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý có vai trò vô cùng quan trọng đối với tiến trình phát triển của đất nước nói chung, tỉnh Hà Giang nói riêng. Trong điều kiện hiện nay, vấn đề nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn là một đòi hỏi khách quan đối với cán bộ lãnh đạo ở các cấp, trong 2 đó có trách nhiệm của cấp huyện. Tuy nhiên, trong quá trình đổi mới và phát triển, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện người DTTS ở tỉnh Hà Giang còn nhiều hạn chế, bất cập.

Thứ hai, công tác cán bộ luôn được Đảng ta coi trọng, trong văn kiện các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc, Đảng ta luôn xác định đây là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Xuất phát quan điểm tư tưởng cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, là gốc của mọi công việc. Công việc thành hay bại đều do cán bộ tốt hay kém, đây là chân lý, là kim chỉ nam cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta. Tuy nhiên, chất lượng của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện nói chung, cán bộ người DTTS nói riêng còn chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ mới.

Thực tế chỉ ra rằng, cho dù các huyện vùng cao biên giới đã được Đảng và Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế ­ xã hội, nhưng đội ngũ cán bộ không đủ khả năng tổ chức thực hiện dự án, hiệu quả chưa đạt được như mong muốn, thậm chí có nơi còn bị biến dạng trong quá trình vận hành. Chính vì vậy, việc xây dựng một đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện người DTTS, nhất là nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn, có một ý nghĩa quan trọng trên cả phương diện lý luận và thực tiễn. Thứ ba, Hà Giang là một tỉnh mà người DTTS chiếm đa số, năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ lãnh đạo, quản lý người địa phương có những hạn chế nhất định; nhiều chỉ thị, nghị quyết, kết luận đã quán triệt nhưng khi triển khai thực hiện chưa đạt mục tiêu, còn lúng túng, chậm trễ trong khâu triển khai, một số dự án cấp huyện, cấp tỉnh thiếu tính khả thi dẫn đến kém hiệu quả, chưa vận dụng sáng tạo các chủ trương, chính sách của Đảng vào quản lý xã hội, thiếu hướng đi và giải pháp then chốt trong phát triển kinh tế ­ xã hội; phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, yêu cầu của thời kỳ đổi mới, chưa đảm bảo rút ngắn trình độ phát triển giữa miền xuôi và miền ngược, giữa người DTTS và đa số. Để chăm lo đời sống cho đồng bào, xây dựng biên giới vững mạnh, đủ khả năng làm “phên dậu” vững chắc của tổ quốc, mở rộng quan hệ với nước láng giềng trong tình hình mới…thì cần phải tổ chức tốt bộ máy tốt, có đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý người DTTS vững mạnh, đủ phẩm chất và năng lực tương xứng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra, đồng thời nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho họ có ý nghĩa then chốt, bởi lẽ nghị quyết của Đảng có đi vào cuộc sống và trở thành hiện thực hay không, một phần rất quan trọng tùy thuộc vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý DTTS cấp huyện.

Vai trò của họ to lớn trong việc tổ chức, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc, huy động tối đa mọi nguồn lực, phát huy khả năng phát triển kinh tế ­ xã hội, tổ chức cuộc sống của đồng bào các dân tộc. 3 Thứ tư, công tác cán bộ nói chung và từng khâu của công tác cán bộ DTTS còn nhiều hạn chế, bất cập, chưa đạt mục tiêu đề ra và chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tổ chức thực tiễn của tình hình mới, tình trạng mang tính phổ biến là chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ dẫn tới yếu kém trong lãnh đạo, quản lý; tổ chức và phối hợp hoạt động, chưa tận dụng và phát huy hết vai trò, trách nhiệm của mình; hoạt động còn quan liêu, nặng về hình thức, bỡ ngỡ, lúng túng, thiếu chủ động; năng lực điều hành, trình độ tổ chức thực tiễn nhìn chung còn chưa đáp ứng được yêu cầu. Có lúc, có nơi còn buông lỏng sự lãnh đạo, vi phạm dân chủ, làm trái, hiểu sai chính sách, pháp luật của Nhà nước, khiến cho đồng bào các dân tộc bức xúc…; thực tế trên và giai đoạn phát triển mới đòi hỏi cần có những thay đổi rõ nét hơn và đặt ra yêu cầu cấp bách về nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện người DTTS ở tỉnh Hà Giang.