Luận án: Phát triển kinh tế trong xây dựng Nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ------------------------------ HOÀNG HUY TRỌNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN BÌNH LIÊU, TỈNH QUẢNG NINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2021 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ------------------------------------ HOÀNG HUY TRỌNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN BÌNH LIÊU, TỈNH QUẢNG NINH Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 9 62 01 15 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Quang Quý THÁI NGUYÊN - 2021 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ “Phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh” là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi. Không sao chép bất kỳ một công trình hay một luận án của các tác giả khác. Các số liệu và trích dẫn nêu trong luận án là hoàn toàn trung thực.

Tác giả luận án Hoàng Huy Trọng ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện Luận án “Phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh” tôi đã nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn và chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo tại trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh; Phòng Đào tạo, các thầy cô giáo Khoa Kinh tế, các thầy cô giáo bộ môn đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi về mọi mặt trong suốt quá trình hình thành luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến người hướng dẫn khoa học: PGS.TS: Đỗ Quang Quý đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn tới Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Bình Liêu, Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện, Phòng Lao động Thương binh và xã hội huyện, cùng các phòng ban chuyên môn trực thuộc UBND huyện đã tạo điều kiện cho tôi tiến hành nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin gửi lòng biết ơn sâu sắc nhất tới gia đình của tôi và bạn bè đã nhiệt tình giúp đỡ tôi thực hiện luận án.

Tác giả luận án Hoàng Huy Trọng iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG.

viii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Bố cục của luận án. 6 Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Nghiên cứu ở nước ngoài.

Nghiên cứu trong nước. Đánh giá chung về kết quả của các công trình khoa học đã nghiên cứu. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. 15 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI.

Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới. Lý luận về nông thôn mới. Phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triể n kinh tế trong xây dựng nông thôn mới.

Cơ sở thực tiễn về phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới. Kinh nghiệm tại các huyện của tỉnh Nam Định. Kinh nghiệm tại thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh. Kinh nghiệm tại huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Bình Liêu, Quảng Ninh. 43 Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Câu hỏi nghiên cứu. Khung phân tích.

Phương pháp thu thập thông tin. Thu thập thông tin thứ cấp. Thu thập thông tin sơ cấp. Phương pháp tổng hợp thông tin.

Phương pháp phân tích thông tin. Phương pháp phân tích số liệu thứ cấp. Phương pháp phân tích số liệu thứ cấp. Mô hình phân tích SWOT.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Chỉ tiêu về quy hoạch phát triển kinh tế theo tiêu chí nông thôn mới. Chỉ tiêu đánh giá sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Chỉ tiêu về phát triển các hình thức tổ chức sản xuất.

Chỉ tiêu về chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng mô hình sản xuất, đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Chỉ tiêu về chính sách hỗ trợ sản xuất. Chỉ tiêu về đầu tư công cho phát triển kinh tế. Chỉ tiêu về tạo việc làm, nâng cao thu nhập và xây dựng các chính sách giảm nghèo.

60 Chương 4: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN BÌNH LIÊU, TỈNH QUẢNG NINH. Khái quát về huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Đặc điểm về tự nhiên. Đặc điểm về kinh tế - xã hội.

Những thuận lợi và khó khăn cho phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Bình Liêu. Thực trạng phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế theo tiêu chí nông thôn mới. Phát triển các hình thức tổ chức sản xuất.

Chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng mô hình sản xuất, đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Chính sách hỗ trợ sản xuất. Đầu tư công cho phát triển kinh tế. Tạo việc làm, nâng cao thu nhập và xây dựng các chính sách giảm nghèo.

Kết quả đạt tiêu chí kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Kết quả về giá trị kinh tế và cơ cấu kinh tế ngành. Kết quả phát triển ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. Kết quả phát triển ngành công nghiệp nông thôn và xây dựng.

Kết quả phát triển ngành thương mại - dịch vụ. Kết quả phát triển ngành du lịch. Kết quả đạt tiêu chí kinh tế trong xây dựng nông thôn mới. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.

Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về công tác tổ chức và thực hiện. Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về các chính sách và thể chế. Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về yếu tố cơ sở vật chất phục vụ phát triển kinh tế nông thôn. Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về yếu tố nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế nông thôn.

Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về yếu tố sự tham gia của người dân. Kết quả phân tích ma trận SWOT. Đánh giá chung về kết quả phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới của huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Những thành tựu đạt được.

Những mặt hạn chế và nguyên nhân. 114 Chương 5: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN BÌNH LIÊU, TỈNH QUẢNG NINH ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2035. Quan điểm phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Định hướng phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.

Căn cứ định hướng. Những chỉ tiêu dự kiến. Định hướng về phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Những giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.

Hoàn thiện quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới. Tiếp tục phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp. Ứng dụng thành tự khoa học - công nghệ vào sản xuất nông nghiệp. Hỗ trợ sản xuất.

Đầu tư công cho phát triển kinh tế. Một số giải pháp khác. 133 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 135 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

145 vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Cụm từ tiếng Việt CNH Công nghiệp hóa DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ GDP Tổng sẩn phẩm trong nước GTĐB Giao thông đường bộ GTVT Giao thông vận tải HĐH Hiện đại hóa HĐND Hội đồng nhân dân KCHT Kết cấu hạ tầng KTXH Kinh tế xã hội MTQG Mục tiêu quốc gia NLTC Nguồn lực tài chính NLTS Nông lâm thủy sản NQ Nghị quyết NSĐP Ngân sách địa phương NSNN Ngân sách Nhà nước NSTW Ngân sách trung ương NSX Ngân sách xã NHTM Ngân hàng thương mại PTNT Phát triển nông thôn TDMN Trung du miền núi TPCP Trái phiếu Chính phủ TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản XDNTM Xây dựng Nông thôn mới viii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Bộ tiêu chí về xã nông thôn mới tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2016 - 2020. Phân bổ số lượng mẫu điều tra. Thang đo quãng Likert đo lường mức độ đồng ý.

Tổng hợp các biến. Kết quả phân tích đặc điểm đối tượng khảo sát. Kết quả quy hoạch phát triển kinh tế theo tiêu chí nông thôn mới. Số doanh nghiệp trên địa bàn huyện năm 2019.

Đánh giá hiệu quả hoạt động của các mô hình tổ chức sản xuất lúa bao thai trên địa bàn huyện Bình Liêu. So sánh hiện trạng phát triển nông nghiệp Bình Liêu với bộ tiêu chí phát triển nông nghiệp hiện đại. Tổng hợp sản phẩm thuộc chương trình OCOP. Số km kênh mương được kiên cố hóa.

Hệ thống đường giao thông huyện Bình Liêu theo tiêu chí NTM. Cơ cấu theo nhóm tuổi của lực lượng lao động năm 2019. Kết quả giảm nghèo năm 2019 của huyện Bình Liêu. Giá trị sản xuất giai đoạn 2015 - 2019 (Giá so sánh 2010).

Tốc độ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2015 - 2019 (Giá so sánh 2010). Cơ cấu kinh tế các nhóm ngành huyện Bình Liêu (2015 - 2019). Kết quả phát triển ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. Sản lượng lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2015 - 2019.

Sản lượng ngành chăn nuôi giai đoạn 2015 - 2019. Giá trị ngành công nghiệp và xây dựng. Giá trị ngành thương mại và dịch vụ. Kết quả phát triển ngành du lịch.

Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về công tác tổ chức và thực hiện. Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về các chính sách và thể chế. Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về yếu tố cơ sở vật chất phục vụ phát triển kinh tế nông thôn. Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về yếu tố nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế nông thôn.

Đánh giá của đối tượng điều tra về yếu tố sự tham gia của người dân.