Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ - Luận án tiến sĩ

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ––––––––––––––––––––––––––––––– NGUYỄN TIẾN MẠNH HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: Quản lý kinh tế THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ––––––––––––––––––––––––––––––– NGUYỄN TIẾN MẠNH HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. CHU ĐỨC DŨNG THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ i Tôi xin cam đoan bản luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập củ ậ. Tác giả luận văn Nguyễn Tiến Mạnh Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu, Phòng Đào tạo, Khoa Sau Đại học, cùng các thầy, cô giáo trong trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài. Xin trân trọng cảm ơn PGS.

Chu Đức Dũng - Viện trưởng Viện kinh tế và chính trị thế giới, với cương vị người hướng dẫn khoa học đã trực tiếp chỉ bảo, hướng dẫn tận tình và đóng góp nhiều ý kiến quý báu, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Nhân dịp này, tôi xin chân thành cảm ơn ban Lãnh đạo Cục thuế tỉnh Phú Thọ, gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tạo điều kiện và động viên, giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Xin chân thành cảm ơn ! Tác giả luận văn Nguyễn Tiến Mạnh Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ iii MỤC LỤC. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC HÌNH. ix MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu trong luận văn. Ý nghĩa khoa học của đề tài.

Bố cục của luận văn. 4 Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ. Cơ sở lý luận cơ bản về thuế. Các khái niệm về thuế.

Đặc điểm, vai trò của quản lý thuế; Khái niệm, đặc điểm, vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa; các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Phân loại thuế. Các yếu tố cấu thành của một sắc thuế. Các sắc thuế cơ bản áp dụng đối với doanh nghiệp ở Việt Nam.

Vai trò của thuế trong nền kinh tế. Khái niệm đặc điểm và nội dung quản lý thuế đối với doanh nghiệp. Khái niệm quản lý thuế. 21 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.

Các nội dung cơ bản của quản lý thuế đối với doanh nghiệp. Yêu cầu về quản lý thuế đối với doanh nghiệp. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm quản lý thuế doanh nghiệp ở một số quốc gia trên thế giới.

Kinh nghiệm quản lý thuế doanh nghiệp ở một số tỉnh/thành tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn về quản lý thuế doanh nghiệp cho tỉnh Phú Thọ. 40 Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp tổng hợp thông tin.

Phương pháp phân tích thông tin; Phương pháp thống kê mô tả; Phương pháp so sánh. Phương pháp phân tích dãy số theo thời gian. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Tổng thu nội địa do ngành thuế quản lý trên tổng thu Ngân sách Nhà nước.

Tổng thu nội địa do ngành thuế quản lý dự toán pháp lệnh được giao. Chỉ số tuân thủ của người nộp thuế. Chỉ số tuyên truyền hỗ trợ. Chỉ số thanh tra, kiểm tra.

Chỉ số quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế. Chỉ số khai thuế, hoàn thuế. Chỉ số phát triển nguồn nhân lực. 46 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ v Chƣơng 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CỤC THUẾ TỈNH PHỦ THỌ.

Giới thiệu khái quát về Cục thuế tỉnh Phú Thọ. Đặc điểm phát triển kinh tế và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Tổ chức bộ máy tại cấp Cục Thuế. Tổ chức bộ máy tại cấp Chi cục thuế.

Thực trạng quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Thực trạng triển khai thực hiện pháp luật, chính sách về thuế đối với các doanh nghiệp trên địa bàn. Thực trạng và kết quả thực hiện quy trình quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thực trạng hiện đại hoá quản lý thuế đối với doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Một số kết quả, hạn chế trong quản lý thuế đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Một số kết quả quản lý thuế đối với doanh nghiệp. Những hạn chế, trở ngại cho quản lý thế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Những nguyên nhân chủ yếu.

Một số nguyên nhân chủ quan. Một số nguyên nhân khách quan. 77 Chƣơng 4: HỆ THỐNG CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CỤC THUẾ TỈNH PHÚ THỌ. Định hướng cải cách công tác quản lý thuế đến năm 2020.

79 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Định hướng của Nhà nước (Thủ Tướng Chính Phủ đã phê duyệt chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011-2020). Định hướng của tỉnh Phú Thọ. Một số giải pháp hoàn thiện quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý thuế đối với doanh nghiệp. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân trong việc triển khai thực hiện pháp luật, chính sách về thuế. Hoàn thiện qui trình quản lý thuế và thực hiện tốt các khâu trong quy trình quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn. Nâng cao chất lượng cán bộ làm công tác thanh tra, kiểm tra và đổi mới hoạt động kiểm tra, thanh tra thuế đối với DN.

Hiện đại hoá quản lý thuế đối với doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Một số kiến nghị. Kiến nghị với Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế. Kiến nghị với chính quyền địa phương và các ngành hữu quan khác.

92 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 93 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ vii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DN : Doanh nghiệp DNNN : Doanh nghiệp nhà nước DNNQD : Doanh nghiệp ngoài quốc doanh DNTN : Doanh nghiệp tư nhân ĐTNN : Đầu tư nước ngoài ĐTNT : Đối tượng nộp thuế GDP : Tổng sản phẩm quốc nội GTGT : Giá trị gia tăng HTX : Hợp tác xã KBNN : Kho bạc nhà nước NNT : Người nộp thuế NQD : Ngoài quốc doanh NSNN : Ngân sách nhà nước QLNN : Quản lý nhà nước SXKD : Sản xuất kinh doanh TNCN : Thu nhập cá nhân TNDN : Thu nhập doanh nghiệp TTĐB : Tiêu thụ đặc biệt UBND : Uỷ ban nhân dân WTO : Tổ chức Thương mại thế giới Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Số lượng và tốc độ tăng trưởng bình quân của DN nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2008-2013. Thông kê công tác tuyền truyên, phổ biến chính sách pháp luật.

Kết quả đăng ký cấp mã số thuế trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đến ngày 31/12/2013. Tình hình nợ đọng thuế từ năm 2008 đến 31/12/2013 theo sắc thuế. Tình hình nợ đọng thuế từ năm 2008 đến 31/12/2013 theo đối tượng doanh nghiệp. Kết quả thanh tra, kiểm tra thuế trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2008-2013.

Kết quả thu thuế trên địa bàn tỉnh phú thọ giai đoạn 2008 đến 2013. Kết quả thu thuế từ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2008-2013. 68 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ ix DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Sơ đồ phân loại thuế.

Tổ chức bộ máy ngành thuế theo Quyết định 115/2009/QĐ-TTg. Số lượng và tốc độ tăng trưởng bình quân của DN nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2008-2013. Tổ chức bộ máy Cục Thuế tỉnh Phú Thọ hiện nay. Tỉ trọng số thu từ doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2008 - 2013.

Tỉ trọng số thu từ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong tổng số thu trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2008 - 2013. 69 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thuế nguồn thu chủ yếu của ngân sách Nhà nước (NSNN), là công cụ điều tiết và định hướng phát triển doanh nghiệp. Với vai trò của thuế, cần thiết phải tổ chức tốt công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp.

Việt Nam đã tiến hành hai lần cải cách thuế, đó là cải cách thuế bước một (1991-1995) và cải cách thuế bước hai (1996-2001). Kết quả đạt được của hai cuộc cải cách này khá tốt, nhưng vẫn còn nhiều nhược điểm, chưa phát huy được hiệu quả thực sự như: Hệ thống chính sách thuế còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, phù hợp và sát với thực tế gây không ít khó khăn trong quá trình thực hiện. Ví dụ như Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ 01/7/2007, nhưng các văn bản hướng dẫn lại được xây dựng rải rác từ cuối năm 2007 đến năm 2008 và trong 6 tháng đầu năm 2009 mới tạm coi là đủ; Luật Doanh nghiệp mặc dù có hiệu lực từ năm 2005, nhưng mãi tới năm 2008 mới có nghị định hướng dẫn thực hiện. Chính sự không đồng bộ này đã dẫn đến hiện tượng chồng chéo trong chỉ đạo và tổ chức thu thuế, do vừa phải theo cái mới, vừa theo cái cũ, làm giảm hiệu quả của hoạt động quản lý thuế.

Hệ thống chính sách thuế chưa bao quát và điều tiết hết các nguồn thu trong nền kinh tế và chưa thật sự đảm bảo bình đẳng, công bằng về nghĩa vụ nộp thuế và phù hợp với thông lệ quốc.