Luận án Tiến sĩ: Quản trị tài chính doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng VN

NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG PHẠM THỊ VÂN HUYỀN QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT NGÀNH XÂY DỰNG VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, 2017 NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG PHẠM THỊ VÂN HUYỀN QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT NGÀNH XÂY DỰNG VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG MÃ SỐ : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. NGUYỄN THỊ MINH HIỀN 2. MAI THANH QUẾ HÀ NỘI, 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Các số liệu minh chứng trong luận án là hoàn toàn trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.

Các kết quả nghiên cứu của luận án chƣa từng công bố trong bất cứ công trình nào khác. Hà nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả Phạm Thị Vân Huyền ii LỜI CẢM ƠN Luận án là kết quả nghiên cứu nghiêm túc của tác giả trong một thời gian dài. Để hoàn thành luận án không chỉ bằng sự nỗ lực bản thân mà tác giả còn nhận đƣợc sự giúp đỡ quý báu từ các tổ chức và cá nhân. Trƣớc hết, tác giả xin gửi lời cảm ơn đến Đảng ủy, Ban Giám đốc, Khoa Sau đại học, Khoa Tài Chính Học viện Ngân hàng đã tạo điều kiện và động viên tác giả trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án; các Thầy, Cô giáo đã cung cấp cho tác giả phƣơng pháp nghiên cứu, kiến thức chuyên môn trong suốt khoá học; các Thầy, Cô giáo trong hội đồng các cấp đã đóng góp cho tác giả những ý kiến quý báu trong quá trình hoàn thành luận án; các cán bộ quản lý doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng đã nhiệt tình giúp đỡ trong quá trình tác giả tìm hiểu thực tế tại doanh nghiệp.

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến hai giảng viên hƣớng dẫn là PGS.TS Nguyễn Thị Minh Hiền và PGS.TS Mai Thanh Quế đã tận tình hƣớng dẫn và tạo điều kiện cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Cuối cùng, tác giả xin gửi lòng biết ơn sâu sắc đến những ngƣời thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ tạo điều kiện và động viên tác giả trong quá trình học tập và hoàn thành luận án. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả Phạm Thị Vân Huyền iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

vii DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ. ix DANH MỤC BẢNG BIỂU. xi MỞ ĐẦU. 16 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG .1 Khái quát về doanh nghiệp xây dựng .1 Khái niệm doanh nghiệp xây dựng .2 Đặc điểm của doanh nghiệp xây dựng .2 Quản trị tài chính của doanh nghiệp xây dựng .1 Khái niệm quản trị tài chính doanh nghiệp .2 Mục tiêu quản trị tài chính doanh nghiệp xây dựng .3 Tổ chức bộ máy quản trị tài chính doanh nghiệp xây dựng.4 Nội dung chủ yếu của quản trị tài chính doanh nghiệp xây dựng .5 Các chỉ tiêu phản ánh kết quả quản trị tài chính doanh nghiệp xây dựng .6 Những nhân tố chủ yếu ảnh hƣởng tới quản trị tài chính doanh nghiệp xây dựng .3 Kinh nghiệm quản trị tài chính của một số doanh nghiệp xây dựng trên thế giới – Bài học đối với doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam.1 Kinh nghiệm quản trị tài chính của một số doanh nghiệp xây dựng trên thế giới .2 Những bài học đối với doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam.

63 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 66 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT NGÀNH XÂY DỰNG VIỆT NAM .1 Tổng quan về doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam .1 Quá trình hình thành và phát triển doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam .2 Đặc điểm của các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam .2 Thực trạng quản trị tài chính tại các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam.1 Tổ chức bộ máy quản trị tài chính tại các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam .2 Nội dung quản trị tài chính tại các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam .3 Kết quả quản trị tài chính tại các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam .3 Đánh giá tổng hợp thực trạng quản trị tài chính tại các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam.1 Những kết quả đạt đƣợc .2 Những hạn chế và nguyên nhân. 124 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 132 GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT NGÀNH XÂY DỰNG VIỆT NAM.

Định hƣớng phát triển ngành xây dựng Việt Nam .1 Chiến lƣợc phát triển và quy hoạch xây dựng quốc gia.2 Định hƣớng phát triển ngành Xây dựng .2 Quan điểm cơ bản trong việc hoàn thiện quản trị tài chính của các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam .1 Tuân thủ các quy định của pháp luật về quản trị tài chính .2 Thực hiện quản trị tài chính toàn diện, tạo sự phối kết hợp đồng bộ giữa các các nội dung quản trị tài chính với tất cả các hoạt động của doanh nghiệp .3 Việc hoàn thiện quản trị tài chính phải phù hợp với trình độ phát triển của các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng .3 Giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị tài chính tại các doanh nghiệp niêm yết ngành xây dựng Việt Nam .1 Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý .2 Nâng cao chất lƣợng công tác phân tích và lập kế hoạch tài chính .3 Nâng cao chất lƣợng lựa chọn và quản lý tài sản đầu tƣ .4 Điều chỉnh cơ cấu vốn và đa dạng hóa hình thức huy động vốn, hoạch định cơ cấu vốn tối ƣu .5 Hoàn thiện công tác xây dựng hệ thống định mức và dự toán chi phí xây lắp, tăng cƣờng quản lý khoán chi phí .6 Xây dựng chính sách cổ tức phù hợp .7 Hoàn thiện công tác lập báo cáo tài chính và hoạt động công bố thông tin của doanh nghiệp .8 Đầu tƣ hơn nữa công nghệ phục vụ quản trị tài chính. Một số kiến nghị .1 Đối với Chính phủ và các Ban, Ngành liên quan .2 Đối với Tổng hội xây dựng Việt Nam. 181 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 183 vi DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

185 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ. 195 vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa BCTC Báo cáo tài chính CFO Giám đốc tài chính CT Công trình CSH Chủ sở hữu CTCP Công ty cổ phần DN Doanh nghiệp DNXD Doanh nghiệp xây dựng DNNY Doanh nghiệp niêm yết EBIT Lợi nhuận trƣớc lãi vay và thuế EPS Lợi nhuận trên cổ phần FEM Mô hình tác động cố định EOQ Mô hình đặt hàng hiệu quả HĐQT Hội đồng quản trị IRR Lãi suất hoàn vốn nội bộ JIT Mô hình đặt hàng đúng lúc KH&CN Khoa học và công nghệ NPV Giá trị hiện tại thuần NV Nguồn vốn NVL Nguyên vật liệu PI Chỉ số sinh lời Pooled OLS Hồi quy bình phƣơng nhỏ nhất REM Mô hình tác động ngẫu nhiên ROA Tỷ suất lợi nhuận tổng tài sản ROE Tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu SGDCK Sở giao dịch chứng khoán viii SXKD Sản xuất kinh doanh TNDN Thu nhập doanh nghiệp TS Tài sản TSCĐ Tài sản cố định TSDH Tài sản dài hạn TSNH Tài sản ngắn hạn TPHCM Thành phố Hồ Chí Minh TTCK Thị trƣờng chứng khoán VLXD Vật liệu xây dựng XD Xây dựng UBCKNN Ủy ban chứng khoán nhà nƣớc ix DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ STT Tên hình, sơ đồ Trang Hình 1.1: Tổ chức bộ phận tài chính độc lập trong mô hình tổ chức.2: Tổ chức bộ phận tài chính và bộ phận kế toán nằm trong phòng tài chính - kế toán .3: Mô hình Baumol .4: Mô hình Miller – Orr .5: Mô hình Stone .6: Sự thay đổi hàng tồn kho theo mô hình EOQ.1:Tăng trƣởng tổng tài sản của các DNNY ngành XD Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015 .2: Tổ chức bộ máy quản trị tài chính CTCP XD công trình ngầm .3: Bộ máy quản trị tài chính công ty cổ phần Vinaconex6 .4: Tỷ trọng Phải thu NH/TSNH của DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .5: Tỷ trọng TSCĐ/TSDH của DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .6: Tỷ lệ nợ ngắn hạn/tổng nợ của DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .7: Một số chỉ tiêu tài chính tại các DNNY thuộc những ngành khác nhau năm 2015 .8: Tình hình chi trả cổ tức bằng tiền mặt của các DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .9: Khả năng thanh toán của các DNNY thuộc những ngành khác nhau năm 2015. 10: Chỉ tiêu hệ số nợ của DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .11: Tỷ lệ nợ/ tổng nguồn vốn của DNNY thuộc những ngành khác nhau năm 2015 .12: Tỷ số sinh lợi của DNNY thuộc những ngành khác nhau năm 2015 .1: Quy trình phân tích tài chính tại các DNNY ngành XD .2: Quy trình ra quyết định chính sách cổ tức của DNNY ngành XD. 170 xi DANH MỤC BẢNG BIỂU STT Tên bảng biểu Trang Bảng 2.1: Quy mô tài sản của các DNNY ngành XD Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015 .2: Tỷ trọng TSNH/TS của các DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .3: Kết cấu Hàng tồn kho ngày 31/12/2015 của 15 DNNY ngành XD .4: Cơ cấu nguồn vốn của các DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .5:Tỷ lệ nợ ngắn hạn/tổng nợ của 15 DNNY ngành XD .6: Kết cấu nợ ngắn hạn của 15 DNNY ngành XD ngày 31/12/2015 91 Bảng 2.7:Kết cấu nợ vay ngân hàng của 15 DNNY ngành XD ngày 31/12/2015 .1 : Tỷ lệ vốn CSH/Tổng NV của 15 DNNY ngành XD năm 2015…92 Bảng 2.9: Tình hình lợi nhuận của DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .10: Tình hình chi trả cổ tức bằng cổ phiếu của một số DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .11: Chỉ tiêu khả năng thanh toán tại các DNNY ngành XD giai đoạn 2011 - 2015 .12: Chỉ tiêu hiệu quả hoạt động của các DNNY ngành XD giai đoạn 2011 – 2015 .13: Tỷ số giá thị trƣờng của DNNY ngành XD giai đoạn 2011 - 2015 .14:Chỉ tiêu tỷ suất sinh lợi của DNNY ngành XD giai đoạn 2011- 2015 .15: Tóm tắt các biến độc lập .16: Kết quả thống kê các biến .17: Ma trận tƣơng quan giữa các biến .18: KQ kiểm định Hausman lựa chọn giữa mô hình FE và RE .19: Kết quả kiểm định VIF phát hiện đa cộng tuyến .20: Kết quả kiểm định tự tƣơng quan theo thời gian .21: Kết quả kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi .