Luận án TS: Các nhân tố tác động đến kế toán quản trị chi phí đá xây dựng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ----      ---- NGUYỄN THỊ ĐỨC LOAN CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC, CHẾ BIẾN VÀ KINH DOANH ĐÁ XÂY DỰNG Ở CÁC TỈNH ĐÔNG NAM BỘ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ----      ---- NGUYỄN THỊ ĐỨC LOAN CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC, CHẾ BIẾN VÀ KINH DOANH ĐÁ XÂY DỰNG Ở CÁC TỈNH ĐÔNG NAM BỘ Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS.

Mai Ngọc Anh TS. Trần Anh Hoa TP. Hồ Chí Minh - Năm 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi Nguyễn Thị Đức Loan – NCS - Khóa 2011, xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực.

Những kết quả trong luận án chưa được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Thị Đức Loan ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN ------------------------------------------------------------------------------------ i MỤC LỤC -------------------------------------------------------------------------------------------- ii DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT ------------------------------------------------------------- vi DANH MỤC BẢNG BIỂU, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ -------------------------------------------------- x MỞ ĐẦU --------------------------------------------------------------------------------------------- 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ----------------------------- 10 1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÔNG BỐ Ở NƯỚC NGOÀI ------------------ 10 1. Nghiên cứu liên quan đến kế toán quản trị chi phí ------------------------------------- 10 1.

Nghiên cứu các nhân tố tác động đến việc vận dụng KTQTCP tại các doanh nghiệp ---------------------------------------------------------------------------------------- 12 1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC ------------ 17 1. Tổng hợp những nghiên cứu về KTQTCP ----------------------------------------------- 17 1. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQTCP trong DN ---------------------- 21 1.

NHẬN XÉT VỀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN------------ 22 1. Đối với các công trình ở nước ngoài ----------------------------------------------------- 22 1. Đối với công trình nghiên cứu ở Việt Nam ---------------------------------------------- 23 1. Xác định khe hổng nghiên cứu ------------------------------------------------------------ 23 1.

Định hướng nghiên cứu của tác giả ------------------------------------------------------- 24 CHƯƠNG 2 - CƠ SỞ LÝ THUYẾT ------------------------------------------------------------ 27 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP---------------------------------------------------------------------------------------------- 27 2. Bản chất của kế toán quản trị chi phí ----------------------------------------------------- 27 2. Vai trò, chức năng kế toán quản trị chi phí ---------------------------------------------- 29 2.

ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC DN TRONG LĨNH VỰC KTCBKD ĐÁ XÂY DỰNG Ở CÁC TỈNH ĐÔNG NAM BỘ ----------------------------------------------------------------- 33 2. Sản phẩm đá xây dựng -------------------------------------------------------------------- 33 2. Quy trình khai thác, chế biến và kinh doanh đá xây dựng ----------------------------- 33 2. Các chất thải và ảnh hưởng từ KTCBKD đá xây dựng đến môi trường ------------- 35 2.

Một số kết quả đạt được của ngành KTCBKD đá xây dựng ở các tỉnh Đông Nam Bộ ---------------------------------------------------------------------------------------------- 36 iii 2. Đặc điểm của ngành KTCBKD đá xây dựng ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQTCP trong DN --------------------------------------------------------------------------------- 37 2. LÝ THUYẾT NỀN TẢNG ------------------------------------------------------------------ 40 2. Lý thuyết ngẫu nhiên (Contigency Theory) --------------------------------------------- 40 2.

Lý thuyết đại diện (Agency theory) ------------------------------------------------------ 41 2. Lý thuyết quan hệ lợi ích – chi phí (Cost benefit theory) ------------------------------ 42 2. Lý thuyết hợp pháp (Legitimacy theory) ------------------------------------------------- 42 2. Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder theory) -------------------------------------- 44 2.

TỔNG HỢP CÁC NHÂN TỐ DỰ KIẾN TÁC ĐỘNG ĐẾN VẬN DỤNG KTQTCP TRONG CÁC DNKTCBKD ĐÁ XÂY DỰNG Ở CÁC TỈNH ĐÔNG NAM BỘ -------------------------------------------------------------------------------------------- 44 2. Khái niệm về nhân tố tác động ------------------------------------------------------------ 44 2. Tổng hợp các nhân tố dự kiến tác động đến vận dụng KTQTCP trong các DNKTCBKD đá xây dựng ở các tỉnh Đông Nam Bộ ----------------------------------------- 48 CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ------------------------------------------------------- 56 3. KHUNG VÀ QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU----------------------------------------------- 56 3.

Khung nghiên cứu --------------------------------------------------------------------------- 56 3. Quy trình nghiên cứu ----------------------------------------------------------------------- 56 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ---------------------------------------------------------- 58 3. Nghiên cứu định tính ----------------------------------------------------------------------- 58 3.

Nghiên cứu định lượng --------------------------------------------------------------------- 60 3. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU ----------------------- 63 3. Mô hình nghiên cứu------------------------------------------------------------------------- 63 3. Giả thuyết nghiên cứu ---------------------------------------------------------------------- 66 3.

Nguyên tắc xây dựng thang đo ----------------------------------------------------------- 67 3. Thang đo đo lường các nhân tố tác động việc vận dụng kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp ------------------------------------------------------------------------ 67 3. ĐỐI TƯỢNG, KÍCH THƯỚC MẪU ------------------------------------------------------- 77 3. Đối tượng khảo sát -------------------------------------------------------------------------- 77 3.

Kích thước mẫu nghiên cứu --------------------------------------------------------------- 77 3. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP, XỬ LÝ DỮ LIỆU --------------------------------------- 78 iv 3. Thu thập dữ liệu ----------------------------------------------------------------------------- 78 3. Xử lý dữ liệu --------------------------------------------------------------------------------- 78 CHƯƠNG 4 - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN --------------------------------- 80 4.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH -------------------------------------------------- 80 4. Kết quả nội dung khảo sát thực trạng vận dụng KTQTCP vào các DNKTCBKD đá xây dựng ở các tỉnh Đông Nam Bộ ----------------------------------------- 80 4. Về nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQTCP trong các DN ------------------ 83 4. So sánh với nghiên cứu trước ------------------------------------------------------------- 88 4.

Về thang đo đánh giá các nhân tố tác động đến việc vận dụng KTQTCP vào DN ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 90 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC ----------------------------------------------- 91 4. Thống kê mô tả ------------------------------------------------------------------------------ 92 4. Đánh giá độ tin cậy của thang đo --------------------------------------------------------- 92 4.

Đánh giá giá trị thang đo – Phân tích nhân tố khám phá ------------------------------ 96 4. Thực hiện kiểm định lại chất lượng thang đo mới ------------------------------------ 102 4. Phân tích hồi quy đa biến ---------------------------------------------------------------- 103 4. BÀN LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ------------------------------------------------ 110 4.

Các nhân tố ảnh hưởng ------------------------------------------------------------------- 110 4. Bàn luận về các nhân tố ------------------------------------------------------------------ 111 CHƯƠNG 5 – KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ------------------------------------------------ 120 5. HÀM Ý CHÍNH SÁCH -------------------------------------------------------------------- 121 5. Hàm ý lý thuyết---------------------------------------------------------------------------- 121 5.

Hàm ý thực tiễn ---------------------------------------------------------------------------- 122 5. Đối với Nhà nước ------------------------------------------------------------------------- 139 5. Đối với các doanh nghiệp khai thác, chế biến và kinh doanh đá xây dựng ------- 142 5. HẠN CHẾ CỦA LUẬN ÁN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO ---------- 143 5.

Hạn chế của Luận án ---------------------------------------------------------------------- 143 5. Hướng nghiên cứu tiếp theo ------------------------------------------------------------- 144 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO v PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH VIẾT TẮT DIỄN GIẢI TIẾNG VIỆT Phân bổ chi phí theo mức độ ABC Activity Based Costing hoạt động BNI Business Monitor International Quản lý kinh doanh quốc tế CM Cost Management Quản lý chi phí Trách nhiệm xã hội của doanh CSR Corporate Social Responsibility nghiệp Environmental Management EMA Kế toán quản lý môi trường Accounting EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá Hoạch định nguồn lực doanh ERP Enterprise Resource Planning nghiệp KC Kaizen Costing Chi phí cải tiến liên tục SCM Strategic Management of Cost Quản lý chi phí chiến lược TC Target Costing Chi phí mục tiêu TQM Total Quality management Quản trị chất lượng toàn diện vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT VIẾT TẮT DIỄN GIẢI BD Bình Dương BCĐKT Bảng cân đối kế toán BCKQKD Báo cáo kết quả kinh doanh BCLC Báo cáo lưu chuyển tiền tệ BPh Bình Phước BP Bộ phận BVMT Bảo vệ môi trường C32 CTCP Đầu tư xây dựng CSR Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp CLKD Chiến lược kinh doanh CCDC Công cụ dụng cụ CMKTVN Chuẩn mực kế toán Việt Nam CNTT Công nghệ thông tin CP Chi phí CPMT Chi phí môi trường CPNCTT Chi phí nhân công trực tiếp CPSX Chi phí sản xuất CPSXC Chi phí sản xuất chung CPQLDN Chi phí quản lý doanh nghiệp CPQLMT Chi phí quản lý môi trường CTCP Công ty cổ phần CTI Công ty Đầu tư phát triển Cường Thuận IDICO DHA Công ty Cổ phần đá Hóa An DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp Nhà nước DNKTCB KD Doanh nghiệp khai thác chế kinh doanh DT Dự toán viii GĐ Giám đốc GTSP Giá thành sản phẩm HTTT Hệ thống thông tin HTTKT Hệ thống thông tin kế toán HĐ Hoạt động KSB Công ty khoáng sản Bình Dương KSCP Kiểm soát chi phí KT Kế toán KTMT Kế toán môi trường KTTC Kế toán tài chính KTQT Kế toán quản trị KTQTCP Kế toán quản trị chi phí KTNV Kỹ thuật nghiệp vụ KTCBKD Khai thác, chế biến và kinh doanh Kết quả vận dụng (Khả năng vận dụng KTQTCP vào DNKTCBKD KQVD đá xây dựng) KSCP Kiểm soát chi phí quản lý môi trường LN Lợi nhuận LT Lý thuyết MMTB Máy móc thiết bị NC Nghiên cứu NNC Công ty cổ phần Đá Núi Nhỏ NVL Nguyên vật liệu NVLTT Nguyên vật liệu trực tiếp NTKT Nhận thức của nhà quản trị về kế toán quản trị chi phí PPNC Phương pháp nghiên cứu PTGĐ Phó tổng giám đốc PX Phân xưởng QL Quản lý QHLC Mối quan hệ giữa lợi ích và chi phí ix QDPL Quy định pháp lý về quản lý và khai thác tài nguyên SXC Sản xuất chung SXKD Sản xuất kinh doanh TK Tài khoản TDKT Trình độ nhân viên kế toán trong doanh nghiệp TKKT Tài khoản kế toán TP. HCM Thành phố Hồ Chí Minh TNMT Tài nguyên môi trường TSCĐ Tài sản cố định TTSX Trực tiếp sản xuất VN Việt Nam x DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng Nội dung Trang Tổng hợp các nhân tố tác động đến việc vận dụng KTQTCP Bảng 2.1 52 từ cơ sở lý thuyết (Dự kiến) Bảng 3.1 Thành viên tham gia cuộc thảo luận 59 Bảng 3.2 Các giả thuyết nghiên cứu và mối liên hệ với lý thuyết nền 62 Bảng 3.3 Khái niệm các nhân tố 67 Bảng 3.4 Danh mục các nhân tố ảnh hưởng 73 Bảng 3.5 Thang đo biến phụ thuộc 74 Bảng 3.6 Thang đo các biến độc lập 75 Bảng 4.1 Ý kiến chuyên gia về nhân tố mới 83 Bảng 4.2 Kết quả nghiên cứu định tính 86 Bảng 4.3 So sánh với các nghiên cứu trước 88 Bảng 4.4 Thống kê vị trí công tác tham gia khảo sát 92 Bảng 4.5 Chỉ số đánh giá các biến của thang đo “Vận dụng KTQTCP” 93 Chỉ số đánh giá các biến của thang đo “Chiến lược kinh Bảng 4.6 93 doanh” Chỉ số đánh giá các biến của thang đo “Quy định pháp lý về Bảng 4.7 94 khai thác và quản lý tài nguyên” Chỉ số đánh giá các biến của thang đo “Kiểm soát chi phí Bảng 4.8 94 quản lý môi trường” Chỉ số đánh giá các biến của thang đo “Trình độ nhân viên kế Bảng 4.9 95 toán” Chỉ số đánh giá các biến của thang đo “Nhận thức về kế toán Bảng 4.10 96 quản trị chi phí của nhà quản trị DN” Chỉ số đánh giá các biến của thang đo “Quan hệ lợi ích – chi Bảng 4.11 96 phí” Kết quả kiểm KMO and Bartlett's Test cho biến kiểm soát chi Bảng 4.12 97 phí quản lý môi trường Bảng 4.13: Tổng phương sai trích 97 xi Bảng 4.14 KMO and Bartlett's Test 98 Bảng tổng phương sai được giải thích (Total Variance Bảng 4.16 Ma trận xoay 100 Bảng 4.17 Giải thích sự dịch chuyển các biến quan sát 100 Bảng 4.