Luận án tiến sĩ: Giải pháp tăng cường quản trị vốn kinh doanh tại DN xăng dầu miền Bắc - Ngô Thị Minh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH ­­­­­­­­­ NGÔ THỊ MINH GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ VỐN KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH XĂNG DẦU MIỀN BẮC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH ­­­­­­­­­ NGÔ THỊ MINH GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ VỐN KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH XĂNG DẦU MIỀN BẮC Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số : 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Đoàn Minh Phụng HÀ NỘI, 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số, tài liệu sử dụng và kết quả trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Nêú sai tôi xin hoaǹ toaǹ chiụ trach ̣ ́ nhiêm. Tác giả MỤC LỤC 1.

Khái niệm, đặc trưng và phân loại vốn kinh doanh. Khái niệm vốn kinh doanh. Đặc trưng của vốn kinh doanh. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn lưu động.

Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn cố định. Các nhân tố ảnh hưởng quản trị vốn kinh doanh. Nhóm nhân tố khách quan.71 DANH MUC ̣ SƠ ĐÔ,̀ HINH ̀ VẼ 1. Khái niệm, đặc trưng và phân loại vốn kinh doanh.

Khái niệm vốn kinh doanh. Đặc trưng của vốn kinh doanh. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn lưu động. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn cố định.

Các nhân tố ảnh hưởng quản trị vốn kinh doanh. Nhóm nhân tố khách quan.71 DANH MUC ̣ BANG ̉ 1. Khái niệm, đặc trưng và phân loại vốn kinh doanh. Khái niệm vốn kinh doanh.

Đặc trưng của vốn kinh doanh. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn lưu động. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn cố định. Các nhân tố ảnh hưởng quản trị vốn kinh doanh.

Nhóm nhân tố khách quan.71 DANH MUC ̣ BIÊU ̉ ĐỒ 1. Khái niệm, đặc trưng và phân loại vốn kinh doanh. Khái niệm vốn kinh doanh. Đặc trưng của vốn kinh doanh.

Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn lưu động. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị vốn cố định. Các nhân tố ảnh hưởng quản trị vốn kinh doanh. Nhóm nhân tố khách quan.71 DANH MUC ̣ TỪVIÊT ́ TĂT ́ Từviêt́ tăt́ Từviêt́ đây ̀ đủ BCTC Báo cáo tài chính CTCP Công ty cổ phần DN Doanh nghiệp DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa DTT Doanh thu thuần HTK Hàng tồn kho KPT Khoản phải thu CCC Kỳchu chuyên̉ tiêǹ ­ Cash Conversion Cycle NSLĐ ̣ Năng suât́ lao đông NWC nguồn VLĐ thường xuyên ­ Net working capital LNST Lợi nhuận sau thuế LN VCĐ Lợi nhuận vốn cố định TTTN Trung tâm trách nhiệm TSCĐ Tài sản cố định TSLĐ Tài sản lưu động TLSX Tư liệu sản xuất TSDH Tài sản dài hạn SXKD Sản xuất kinh doanh SLĐ Sức lao động XDCB Xay dựng cơ bản VKD Vốn kinh doanh VLĐ Vốn lưu động VCĐ Vốn cố định VCSH Vốn chủ sở hữu 1 MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Vốn là yếu tố hàng đầu, giúp cho DN tồn tại và phát triển. Do vậy, quản trị vốn là một trong những công việc quan trọng của quản lý tài chính. Nếu công tác này được thực hiện tốt sẽ giúp cho doanh nghiệp giảm được chi phí kinh doanh, hạ giá thành sản phẩm, từ đó gia tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Xăng, dầu là mặt hàng chiến lược, đóng vai trò quan trọng trong tất cả các lĩnh vực sản xuất bởi vì là yếu tố đầu vào quan trọng của quá trình sản xuất.

Không những vậy, xăng dầu còn là mặt hàng có tác động mạnh tới sự phát triển kinh tế và ổn định đời sống xã hội và đảm bảo anh ninh quốc phòng của mỗi quốc gia. Mặt khác, xăng, dầu là loại năng lượng có hạn, không thể tái sinh và hiện rất ít có mặt hàng thay thế. Ở Việt Nam hiện nay đang phải nhập khẩu đến 70% lượng xăng, dầu tiêu dùng trong nước nên giá cả xăng, dầu phụ thuộc nhiều vào giá xăng dầu thế giới. Chỉ cần một sự biến động của thị trường xăng, dầu thế giới sẽ ảnh hưởng mạnh tới thị trường xăng, dầu trong nước nói riêng và ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh của hầu hết các DN và nền kinh tế nói chung.

Trước sự biến động của nền kinh tế hiện nay, cùng với sự phát triển cả về quy mô và số lượng doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu, công tác quản lý hoạt động kinh doanh xăng, dầu nói chung, quản trị VKD nói riêng tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu còn nhiều bất cập. Nếu như trước đây chỉ có một số doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu thì đến nay cả nước có tới 29 DN kinh doanh xăng dầu đầu mối và nhiều DN kinh doanh xăng, dầu khác. Điều này làm cho môi trường kinh doanh xăng dầu trở nên phưć tap̣ hơn. Sự cạnh tranh giữa các DN kinh doanh xăng, dầu ngày càng khốc liệt, đặc biệt là khi Việt Nam mở cửa và cho phép các DN nước ngoaì kinh doanh ở thị trường xăng,dầu trong nước.

Các DN kinh doanh xăng dầu trong nước để có thể cạnh tranh được với các DN nước ngoài, trước tiên VKD phải được ổn định, công tác quan ̉ trị VKD 2 phải có hiệu quả. Có như vậy, mới có thể đủ sức cạnh tranh. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các DN kinh doanh xăng, dầu trong nước hoạt động kinh doanh có hiệu quả, nhà nước đã ban hành nhiều văn bản, thông tư hướng dẫn; các chính sách kinh tế vĩ mô, chính sách thuế, môi trường kinh doanh,…tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý và sử dụng VKD ở các DN nâng cao hiêu ̣ qua.̉ Măṭ ́ trong nhưng khac, ̃ năm gân ̀ đây, nhiêu ̀ nghiên cứu khoa hoc̣ trong và ̀ công trinh ngoaì nươć đãnghiên cứu vân ́ đềquan̉ trị VKD, đãbổ sung, lam ́ tỏ thêm lý ̀ sang luâṇ và thực tiên ̃ vềquan̉ trị VKD trong cać loaị hinh ̀ DN khać nhau. Đôí với cać DN kinh doanh xăng, dâù miên ́ việc quản trị VKD ở mỗi doanh nghiệp là ̀ Băc, khác nhau do nhưng ̃ đăc̣ điêm ̉ đăc̣ thùcuả loaị hinh ̀ kinh doanh naỳ traỉ rông ̣ trên ̣ vi toaǹ quôć nên còn nhiều hạn chế, hiệu quả sử dụng VKD chưa cao, anh pham ̉ hưởng khá nhiêu ̀ đên ́ quá trinh ̉ cuả DN noí riêng và cuả nganh ̀ phat́ triên ̀ kinh doanh xăng, dâù noí chung.

Vì vậy, việc nghiên cứu, hệ thông ̣ vềquan ́ hoá lýluân ̉ trị VKD, khaỏ sat́ thực tếvàđềxuât́ các giải pháp nhằm tăng cường quản trị VKD ở các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu nói chung và của các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu miền Bắc nói riêng có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, đồng thời là vấn đề mang tính thơì sự cấp thiết, giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp vận dụng vào thực tiễn nghiên cứu, hoạch định chính sách, quản lý trong quá trình phát triển nền kinh tế nói chung và phát triển ngành kinh doanh xăng, ̀ thiêt́ đo,́ tác giả đã lựa chọn đề tài: “ Giải dầu nói riêng. Xuât́ phat́ từ sự cân pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản trị vốn kinh doanh tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu miền Bắc” làm đề tài luận án tiến sỹ. Đềtaì vưà ̣ vừa cóýnghiã thực tiên cóýnghiã lỹluân, ̃ vàkhông trung ́ với công trinh ̀ lăp ̀ nao ̀ đãcông bô. Tổng quan tình hình nghiên cứu.

­ Luận án tiến sỹ (2006) “ Đổi mới cơ cấu vốn của các doanh nghiệp Nhà nước Việt Nam hiện nay” của tác giả Trần Thị Thanh Tú [23], đã nghiên cứu, làm rõ lý luận về cơ cấu vốn của doanh nghiệp và chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến cơ 3 cấu vốn của doanh nghiệp, khảo sát thực tế và đánh giá thực trạng cơ cấu vốn của các doanh nghiệp Nhà nước Việt Nam. Từ đó, luận án đưa ra các giải pháp có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới cơ cấu vốn của các doanh nghiệp như tăng cường huy động VCSH bằng cách phát hành cổ phiếu, đa dạng các kênh huy động vốn trung và dài hạn,…Vìmuc̣ tiêu chủ yêu ́ lànghiên cứu vềcơ câu ́ vôn ́ nên Luận án mới chỉ tập trung vào nghiên cứu cơ cấu vốn và các giải pháp trong việc đổi mới cơ cấu vốn của các doanh nghiệp nhà nước mà chưa đề cập đến công tác quản trị vốn kinh doanh. ­ Luận án tiến sỹ (2010) “Đổi mới quản lý Nhà nước hoạt động kinh doanh xăng dầu của Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” của tác giả Nguyễn Cao Cường [ 7 ]. Tác giả đã hệ thống hóa và phát triển lý luận về quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam, làm cơ sở cho quá trình hoạch định, thực thi và đánh giá cơ chế, chính sách phát triển thị trường xăng dầu Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế; luân ̣ ań đã phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh xăng, dầu tại Việt Nam giai đoạn 2005 – 2010, làm rõ tác động của các mô hình quản lý và cơ chế chính sách hoạt động kinh doanh xăng, dầu tại Việt Nam trong thời gian đó.

Đánh giá vai trò của quản lý nhà nước và các cơ chế chính sách liên quan trong quá trình biến động và phát triển thị trường xăng, dầu ở Việt Nam. Tác giả luận án đã phân tich ́ các quan điểm vềđôỉ mơí quan̉ lý hoaṭ đông ̣ kinh doanh xăng, dâu ̀ và đề xuất các giải pháp đổi mới quản lý hoạt động kinh doanh xăng, dầu ở Việt Nam phù hợp với những biến động của thị trường xăng, dầu trong tương lai. Tuy nhiên, cung ̃ do muc̣ tiêu vàđôí tượng nghiên cưú cuả đề taì nên tác giả mới chỉ tập trung nghiên cứu về hoạt động quản lý nhà nước đôí vơí hoạt động kinh doanh xăng, dầu mà chưa đề cập đến hoạt động quản trị vốn kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu. 4 ­ Luận án tiến sỹ (2012) “ Chinh ́ quan̉ lýnhànươć đôí với kinh doanh xăng, ́ sach dâù ở Viêṭ Nam” cuả tać giả Buì Thị Hông ̀ Viêṭ [ 27 ].