Luận án Tiến sĩ: Chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- LÊ THỊ THU HƯƠNG CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ KHU VỰC TÂY BẮC LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- LÊ THỊ THU HƯƠNG CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ KHU VỰC TÂY BẮC Chuyên ngành: QUẢN LÝ CÔNG Mã số: 9310110 - QLC LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1. TRẦN THỊ VÂN HOA 2. NGUYỄN ĐĂNG NÚI HÀ NỘI - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi thực hiện và không vi phạm sự trung thực trong học thuật.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Nghiên cứu sinh Lê Thị Thu Hương ii LỜI CẢM ƠN Tác giả xin được bày tỏ sự cám ơn sâu sắc đến GS. Trần Thị Vân Hoa và TS. Nguyễn Đăng Núi, người hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu. Tác giả xin trân trọng cảm ơn tập thể lãnh đạo, các giảng viên Khoa Khoa học quản lý - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân; các nhà khoa học, các thầy cô làm việc tại Trường Đại học Kinh tế quốc dân, đã có những góp ý quý báu giúp tác giả hoàn thiện luận án.

Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo và cán bộ Viện Sau đại học - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ nghiên cứu sinh trong suốt quá trình học tập. Đồng thời tác giả xin chân thành cám ơn tập thể lãnh đạo và đồng nghiệp tại Khoa Khoa học quản lý đã động viên, khích lệ và tạo điều kiện để tác giả hoàn thành công trình nghiên cứu này. Cuối cùng, tác giả xin chân thành cảm ơn các thành viên trong gia đình và bạn bè đã luôn ủng hộ, tạo điều kiện và đồng hành cùng tác giả trong quá trình nghiên cứu. Trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Nghiên cứu sinh Lê Thị Thu Hương iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH .ix MỞ ĐẦU .1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ. Tổng quan nghiên cứu về chính sách dạy nghề.

Tổng quan nghiên cứu về chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số. Tổng quan về các phương pháp đánh giá chính sách dạy nghề. Khoảng trống nghiên cứu. 27 Tiểu kết chương.

28 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ. Dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số. Khái niệm và đặc điểm của lao động vùng dân tộc thiểu số. Khái niệm và đặc điểm dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số.

Hình thức và nội dung dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số. Chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số. Khái niệm và căn cứ hình thành chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số. Mục tiêu và tiêu chí đánh giá chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số.

Nội dung của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số. Các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số. Nhân tố thuộc về nhà nước. Nhân tố thuộc về địa phương và cơ sở đào tạo nghề.

Nhân tố thuộc về người lao động.54 Tiểu kết chương. 56 CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP VÀ CÁCH TIẾP CẬN NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ KHU VỰC TÂY BẮC. Căn cứ lựa chọn mô hình và phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm kinh tế xã hội và địa lý khu vực Tây Bắc.

Đặc điểm của lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc giai đoạn 2014-2018. Hệ thống chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc hiện nay. Chính sách do Trung Ương ban hành. Chính sách do các tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc ban hành.

Phương pháp nghiên cứu chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu.

Mô hình phân tích tác động của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc .86 Tiểu kết chương. 92 CHƯƠNG 4 PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THỰC HIỆN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ KHU VỰC TÂY BẮC. Kết quả thực hiện của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc. Số lao động tham gia học nghề.

Việc làm cho lao động đã qua đào tạo nghề. Tiền lương của lao động qua đào tạo nghề. Phân tích tác động của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc. Tác động đến thay đổi nhận thức.

Tác động đến cơ hội việc làm. Tác động đến thu nhập. Đánh giá chung. Nguyên nhân của những hạn chế .131 Tiểu kết chương:.

135 CHƯƠNG 5 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC CỦA CHÍNH SÁCH DẠY NGHỀ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ KHU VỰC TÂY BẮC. Định hướng và mục tiêu dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc. Định hướng phát triển kinh tế xã hội khu vực Tây Bắc đến năm 2025. Định hướng dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc.

Mục tiêu đào tạo nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc. Giải pháp tăng cường tác động của chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc. Nhóm giải pháp đối với cơ quan quản lý nhà nước. Nhóm giải pháp đối với cơ sở đào tạo nghề và giáo viên dạy nghề.

Nhóm giải pháp đối với người học. Một số khuyến nghị. 151 Tiểu kết chương: .154 DANH MỤC NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .157 TÀI LIỆU THAM KHẢO.166 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Diễn giải CĐ Cao đẳng CMKT Chuyên môn kỹ thuật CSDN Cơ sở dạy nghề ĐH Đại học ĐTN Đào tạo nghề DTTS Dân tộc thiểu số GDNN Giáo dục nghề nghiệp HĐKT Hoạt động kinh tế HĐND Hội đồng nhân dân LĐTBXH Lao động Thương binh và Xã hội NQ Nghị Quyết OLS Bình phương nhỏ nhất QĐ Quyết định THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TN Thanh niên TNVDTTS Thanh niên vùng dân tộc thiểu số TVET Giáo dục và đào tạo UBND Ủy ban nhân dân VHLSS Mức sống hộ gia đình Việt Nam (Viet Nam Houshold Living Standard vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tiêu chí và chỉ số đánh giá chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số.

Dân số trong độ tuổi lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc giai đoạn 2014-2018 phân theo giới tính. Dân số trong độ tuổi lao động vùng dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc giai đoạn 2014-2018 phân theo trình độ đào tạo và theo dân tộc. Số lượng việc làm 6 tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc. Số lượng việc làm 6 tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc theo hình thức sở hữu.

Số lượng việc làm 6 tỉnh vùng DTTS Tây Bắc theo nhóm nghề. Tiền lương của người lao động 6 tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc theo nhóm tuổi. Tiền lương của người lao động 6 tỉnh vùng DTTS Tây Bắc theo trình độ đào tạo. Tiền lương của người lao động 6 tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc theo dân tộc.

Tiền lương của người lao động 6 tỉnh vùng DTTS Tây Bắc theo khu vực. Tiền lương của người lao động 6 tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc theo hình thức sở hữu. Tiền lương của người lao động 6 tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc theo nhóm nghề. Danh mục văn bản chính sách do Trung ương ban hành về dạy nghề đang có hiệu lực trên địa bàn vùng DTTS.

Thống kê số lượng văn bản chính sách cấp trung ương ban hành về chính sách dạy nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số còn hiệu lực năm 2020 71 Bảng 3. Một số văn bản chính sách dạy nghề được ban hành bởi 6 tỉnh vùng DTTS khu vực Tây Bắc. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp với 3 đối tượng học viên học nghề. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp đối với các bên liên quan với học viên học nghề.

Phân bổ mẫu khảo sát. Một số đặc điểm cơ bản của đối tượng khảo sát (%). Một số đặc điểm của cha mẹ đối tượng tham gia khảo sát (%). Cỡ mẫu của khảo sát VHLSS.

Các phương pháp xử lý số liệu. Số học sinh học nghề tuyển mới phân theo tỉnh/ thành phố. Số học sinh học nghề tuyển mới phân theo trình độ đào tạo và tỉnh/ thành phố tại thời điểm 31/12/2018. Việc làm của lao động qua đào tạo nghề theo giới tính giai đoạn 2014-2018.

Việc làm của lao động qua đào tạo nghề theo nhóm tuổi giai đoạn 2014-2018. Việc làm của lao động qua đào tạo nghề theo dân tộc giai đoạn 2014-2018. Việc làm của lao động qua đào tạo theo khu vực giai đoạn 2014-2018. Việc làm của lao động qua đào tạo theo khu vực giai đoạn 2014-2018.

Việc làm của lao động qua đào tạo theo nghề công việc giai đoạn 2014-2018. Tiền lương bình quân tháng của người lao động qua đào tạo nghề chia theo giới tính giai đoạn 2014-2018. Tiền lương bình quân tháng của người lao động qua đào tạo nghề chia theo nhóm tuổi giai đoạn 2014-2018. Tiền lương bình quân tháng của người lao động qua đào tạo nghề theo dân tộc giai đoạn 2014-2018.

Tiền lương bình quân tháng của người lao động qua đào tạo nghề theo khu vực giai đoạn 2014-2018. Tiền lương bình quân tháng của người lao động qua đào tạo nghề theo loại hình kinh tế giai đoạn 2014-2018 .