Luận án Tiến sĩ: Quản lý công chức cơ quan chuyên môn tỉnh Đông Nam Bộ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN PHẠM THÀNH NHÂN QUẢN LÝ CÔNG CHỨC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH Ở ĐÔNG NAM BỘ HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƢỚC HÀ NỘI – 2025 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN PHẠM THÀNH NHÂN QUẢN LÝ CÔNG CHỨC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH Ở ĐÔNG NAM BỘ HIỆN NAY Mã số: 9310202 LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƢỚC Ngƣời hƣớng dẫn chính: TS. NGUYỄN THỌ ÁNH Ngƣời hƣớng dẫn phụ: TS. ĐỖ MINH TUẤN HÀ NỘI - 2025 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

Tác giả Phạm Thành Nhân MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các công trình nghiên cứu ở ngoài nước. Các công trình nghiên cứu ở trong nước.

Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình có liên quan và những vấn đề luận án tập trung giải quyết. 28 Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CÔNG CHỨC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH Ở ĐÔNG NAM BỘ. Khái quát về các tỉnh ở Đông Nam Bộ, uỷ ban nhân dân tỉnh, cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân tỉnh và công chức cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân tỉnh ở Đông Nam Bộ. Quản lý công chức cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân tỉnh ở Đông Nam Bộ - khái niệm, nội dung, phương pháp, nguyên tắc và vai trò.

51 Chƣơng 3 :THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM QUẢN LÝ CÔNG CHỨC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH Ở ĐÔNG NAM BỘ HIỆN NAY. Thực trạng quản lý công chức cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân tỉnh ở Đông Nam Bộ. Nguyên nhân và kinh nghiệm. 126 Chƣơng 4: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN LÝ CÔNG CHỨC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH Ở ĐÔNG NAM BỘ THỜI GIAN TỚI.

Dự báo những yếu tố tác động và phương hướng tăng cường quản lý công chức cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân tỉnh ở Đông Nam Bộ thời gian tới. Những giải pháp chủ yếu tăng cường quản lý công chức cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân tỉnh ở đông nam bộ thời gian tới ………………. 174 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 175 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

196 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CQCM : Cơ quan chuyên môn ĐNB : Đông Nam Bộ KT - XH : Kinh tế - xã hội HĐND : Hội đồng nhân dân HTCT : Hệ thống chính trị QLNN : Quản lý nhà nước UBND : Uỷ ban nhân dân 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đội ngũ công chức giữ vai trò then chốt trong tổ chức thực thi quyền lực nhà nước, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH). Họ là những người trực tiếp tham mưu và tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Đồng thời, đội ngũ này đóng vai trò là cầu nối giữa chính quyền cấp tỉnh với cấp Trung ương và cấp xã, bảo đảm sự thông suốt trong quản lý điều hành, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị địa phương.

Đông Nam Bộ (ĐNB) là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nơi hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp, dịch vụ và đô thị hóa nhanh. Đây là khu vực có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, quy mô dân cư lớn, hoạt động KT - XH phong phú và nhiều yếu tố phức tạp về an ninh, trật tự. Trong những năm gần đây, để đáp ứng yêu cầu đổi mới mô hình quản trị địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Đảng và Nhà nước đã chủ trương nghiên cứu, triển khai việc sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh trên phạm vi cả nước, trong đó, ĐNB được xác định là một trong những khu vực trọng điểm. Việc sáp nhập tỉnh không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính mà kéo theo hàng loạt yêu cầu mới về tổ chức bộ máy, điều chỉnh chức năng nhiệm vụ, tinh giản biên chế, phân bổ lại nguồn nhân lực và tổ chức lại các cơ quan chuyên môn (CQCM) thuộc ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh theo hướng hiệu quả, đồng bộ và phù hợp với quy mô mới.

Thực tế thời gian qua cho thấy, quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB đã đạt được nhiều kết quả tích cực như: hệ thống văn bản pháp luật được ban hành đồng bộ; việc quy hoạch, tuyển dụng, đào tạo công chức ngày càng bài bản; công tác đánh giá, khen thưởng, kỷ luật được thực hiện nghiêm túc; chế độ chính sách từng bước được hoàn thiện…, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ công chức. 2 Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn những hạn chế như việc xác định vị trí việc làm chưa sát thực tiễn; đánh giá công chức còn hình thức; đào tạo thiếu gắn với nhu cầu thực tế; chế độ đãi ngộ chưa đủ sức thu hút nhân tài; ứng dụng công nghệ trong quản lý còn chậm, chưa đồng bộ, gây cản trở trong quản lý hồ sơ và theo dõi quá trình công tác. Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan, trong đó nổi bật là sự chưa quan tâm đúng mức của một bộ phận lãnh đạo, quản lý; hệ thống thể chế đôi lúc còn chồng chéo, thiếu đồng bộ; năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức - nội vụ còn hạn chế; điều kiện ngân sách địa phương còn khó khăn trong đầu tư cho cải cách tổ chức bộ máy và chính sách nhân sự. Trước yêu cầu cải cách bộ máy hành chính hiện nay, việc đổi mới phương pháp quản lý công chức là hết sức cần thiết, trong đó cần vận dụng linh hoạt các phương pháp giáo dục, hành chính, kinh tế và tổ chức; hoàn thiện thể chế; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ; đồng thời có cơ chế chính sách phù hợp để xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển của vùng ĐNB.

Trước thực trạng trên, việc nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, đánh giá đúng thực trạng và tìm ra những giải pháp tăng cường quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB là đòi hỏi cấp thiết hiện nay. Với những lý do trên, tác giả quyết định lựa chọn đề tài Quản lý công chức cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân tỉnh ở Đông Nam Bộ hiện nay làm luận án tiến sĩ ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước. Mụ đ h nhiệ vụ ủa luận án c ch của luận án Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB hiện nay, luận án đề xuất phương hướng và những giải pháp tăng cường quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB trong những năm tới. 3 Nhiệm v nghiên cứu của uận n - Tổng quan các công trình khoa học tiêu biểu liên quan trực tiếp đến đề tài luận án, chỉ ra những nội dung đạt được luận án cần kế thừa để thực hiện mục đích, nhiệm vụ của luận án; xác định những nội dung luận án cần tiếp tục nghiên cứu làm sáng tỏ.

- Luận giải, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB. - Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB từ năm 2019 đến nay; chỉ ra ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và những kinh nghiệm. - Đề xuất phương hướng và những giải pháp tăng cường quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB trong những năm tới. Đối tƣợng v phạ vi nghi n ứu ủ uận n Đ it ng nghiên cứu Quản lý công chức cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh ở Đông Nam bộ hiện nay h m vi nghiên cứu của uận n - Về không gian: Luận án khảo sát, nghiên cứu thực trạng quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB bao gồm các tỉnh: Bình Dương, Bình Phước, Long An, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh từ năm 2019 đến tháng 6/2025.

Giải pháp áp dụng cho các tỉnh sau khi sáp nhập từ 1/7/2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. - Về thời gian: Luận án khảo sát quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB từ năm 2019 đến nay và định hướng đến năm 2035. Cơ sở uận thự tiễn v phƣơng ph p nghi n ứu ủa luận án ơ sở uận Cơ sở lý luận của luận án là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cán bộ, công chức, xây dựng nhà nước và chính quyền cấp tỉnh. 4 ơ sở thực tiễn Cơ sở thực tiễn của luận án là thực trạng quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB từ năm 2019 đến nay.

h ơng ph p nghiên cứu Luận án được nghiên cứu trên cơ sở chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử và sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa học chính trị và khoa học liên ngành, như: - Phương pháp hệ thống hóa: được sử dụng ở phần tổng quan tình hình nghiên cứu và chương 2 của luận án nhằm nghiên cứu về quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB một cách đầy đủ và toàn diện về mặt lý luận; đồng thời xác định rõ nội dung cần tập trung nghiên cứu của đề tài. - Phương pháp phân tích kết hợp tổng hợp: được sử dụng chủ yếu trong đánh giá thực trạng quản lý công chức CQCM thuộc UBND tỉnh ở ĐNB từ năm 2019 đến nay.