Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê

Hà Hội Tiên

Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liên hệ với tiếng việt

Luận án tiến sĩ phân tích đặc điểm uyển ngữ trong tiếng Hán, cung cấp cơ sở lý luận và ứng dụng thực tiễn.

Trường ĐH

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

Chuyên ngành

Ngôn ngữ học so sánh đối chiếu

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sĩ

Năm xuất bản

2015

Số trang

245

Thời gian đọc

37 phút

Lượt xem

1

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:: 1. Khái niệm & tổng quan nghiên cứu uyển ngữ tiếng Hán
Số trang:: 245 trang
Trường:: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành:: Ngôn ngữ học so sánh đối chiếu
Tác giả:: Hà Hội Tiên
Năm:: 2015

Tóm tắt nội dung luận án

I. Khái niệm tổng quan nghiên cứu uyển ngữ tiếng Hán

Luận án cung cấp cái nhìn tổng thể về uyển ngữ tiếng Hán. Trình bày các nghiên cứu uyển ngữ đã thực hiện. Tài liệu khảo sát tình hình nghiên cứu ở cả Trung Quốc, phương Tây và Việt Nam. Các công trình trước đây tập trung vào định nghĩa, phân loại và chức năng của uyển ngữ. Luận án xây dựng cơ sở lí luận vững chắc. Xác định rõ khái niệm uyển ngữ, một đặc điểm ngôn ngữ quan trọng. Nó cũng phân biệt uyển ngữ với các hiện tượng ngôn ngữ khác. Điều này tạo nền tảng vững chắc cho phân tích sâu hơn. Uyển ngữ được xem là biện pháp tu từ quan trọng. Nó thể hiện sự tế nhị trong giao tiếp xã hội.

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu uyển ngữ toàn cầu.

Nghiên cứu về uyển ngữ đã có lịch sử lâu dài. Các học giả Trung Quốc đã có nhiều công trình. Họ tập trung vào các đặc điểm ngôn ngữ của uyển ngữ. Phương Tây cũng nghiên cứu uyển ngữ từ góc độ ngữ dụng học. Nhiều lý thuyết được phát triển để giải thích hiện tượng này. Tại Việt Nam, uyển ngữ trong tiếng Việt cũng nhận được sự quan tâm. Các nghiên cứu thường so sánh, đối chiếu. Tình hình nghiên cứu cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng trống cần được lấp đầy.

1.2. Định nghĩa uyển ngữ và các khái niệm liên quan.

Uyển ngữ là một hiện tượng ngôn ngữ phổ biến. Nó dùng để nói giảm nói tránh các vấn đề nhạy cảm. Mục đích là làm cho thông điệp trở nên nhẹ nhàng hơn. Luận án đưa ra quan niệm cụ thể về uyển ngữ. Đây là một khái niệm cốt lõi của nghiên cứu. Uyển ngữ được định nghĩa dựa trên chức năng giao tiếp. Nó cũng liên quan đến yếu tố văn hóa và xã hội. Sự hiểu rõ định nghĩa là bước đầu quan trọng. Nó giúp phân tích các đặc điểm chi tiết hơn.

1.3. Phân biệt uyển ngữ với lời nói khiêm tốn tiếng lóng.

Uyển ngữ cần được phân biệt rõ ràng. Nó khác với kiêng kị và tiếng lóng. Uyển ngữ không hoàn toàn là lời nói khiêm tốn. Lời nói khiêm tốn thường mang ý tự hạ thấp. Tiếng lóng lại có phạm vi sử dụng hạn chế. Uyển ngữ cũng không giống nhã ngữ hay lời chúc tốt lành. Nhã ngữ tập trung vào sự trang trọng. Uyển ngữ có thể dùng trong nhiều tình huống khác nhau. Sự phân biệt này làm nổi bật đặc trưng riêng của uyển ngữ.

II. Đặc điểm ngôn ngữ xã hội chức năng uyển ngữ tiếng Hán

Uyển ngữ tiếng Hán thể hiện rõ các đặc điểm của ngôn ngữ học xã hội. Nó có tính chấp nhận cao trong cộng đồng. Uyển ngữ giúp duy trì sự hài hòa trong giao tiếp. Tính gián tiếp là một đặc trưng quan trọng. Điều này cho phép người nói tránh đi thẳng vào vấn đề. Chức năng giao tiếp của uyển ngữ rất đa dạng. Nó bao gồm kiêng kị, lịch sự, che giấu và thậm chí hài hước. Uyển ngữ là một công cụ mạnh mẽ. Nó phản ánh văn hóa và phong cách giao tiếp của người Trung Quốc. Sự hiện diện của uyển ngữ cho thấy sự tinh tế trong ngôn ngữ.

2.1. Tính chất xã hội của uyển ngữ Dễ chấp nhận gián tiếp.

Uyển ngữ có tính dễ chấp nhận trong xã hội. Nó giúp làm giảm sự khó chịu của người nghe. Tính gián tiếp là một đặc điểm nổi bật. Người nói không diễn đạt trực tiếp ý định. Điều này tạo ra sự mềm mỏng, uyển chuyển. Uyển ngữ cũng mang tính thời đại, dân tộc. Nó thay đổi theo thời gian và khu vực. Những đặc điểm này được nghiên cứu chi tiết. Chúng cho thấy vai trò xã hội của uyển ngữ.

2.2. Chức năng giao tiếp chính của uyển ngữ.

Uyển ngữ đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng. Chức năng kiêng kị là chủ yếu. Nó giúp tránh những chủ đề nhạy cảm, cấm kỵ. Chức năng lịch sự thể hiện sự tôn trọng. Người nói dùng uyển ngữ để duy trì mối quan hệ tốt. Uyển ngữ còn có chức năng che giấu thông tin. Trong một số trường hợp, nó dùng để tạo hiệu ứng hài hước. Các chức năng này được phân tích sâu. Chúng cho thấy sự đa dạng trong việc sử dụng uyển ngữ.

2.3. Uyển ngữ và phong cách học ngữ dụng học.

Uyển ngữ có mối liên hệ mật thiết với ngữ dụng học. Ngữ dụng học nghiên cứu cách ngôn ngữ được sử dụng. Bối cảnh giao tiếp ảnh hưởng lớn đến uyển ngữ. Phong cách học cũng quan tâm đến uyển ngữ. Uyển ngữ tạo ra các sắc thái phong cách khác nhau. Nó làm cho ngôn ngữ trở nên tinh tế hơn. Sự lựa chọn uyển ngữ phản ánh phong cách cá nhân. Nó cũng cho thấy chuẩn mực xã hội.

III. Cấu tạo uyển ngữ tiếng Hán Nguyên tắc các phương thức

Uyển ngữ tiếng Hán được cấu tạo theo nhiều nguyên tắc. Nó sử dụng đa dạng các phương thức. Các phương thức bao gồm ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp. Biện pháp tu từ cũng đóng vai trò quan trọng. Luận án phân tích chi tiết các nguyên tắc. Đồng thời, khảo sát các mô hình cấu trúc cụ thể. Điều này giúp hiểu sâu về cách uyển ngữ hình thành. Nó cũng cho thấy sự phong phú của uyển ngữ trong tiếng Hán. Sự so sánh với tiếng Việt làm nổi bật những điểm tương đồng và khác biệt. Uyển ngữ là một khía cạnh độc đáo của đặc điểm ngôn ngữ.

3.1. Nguyên tắc cấu tạo uyển ngữ tiếng Hán chủ yếu.

Cấu tạo uyển ngữ tuân theo các nguyên tắc cơ bản. Nguyên tắc khoảng cách tạo sự xa cách. Người nói tránh đề cập trực tiếp. Nguyên tắc liên quan đảm bảo tính liên kết. Uyển ngữ vẫn phải giữ được nghĩa nhất định. Nguyên tắc mơ hồ cho phép đa nghĩa. Nó tạo sự không rõ ràng cần thiết. Nguyên tắc hài lòng giúp người nghe chấp nhận. Những nguyên tắc này chi phối việc tạo ra uyển ngữ.

3.2. Các mô hình cấu trúc và phương thức từ vựng ngữ pháp.

Uyển ngữ tiếng Hán có nhiều mô hình cấu trúc. Các mô hình này được so sánh với tiếng Việt. Phương thức từ vựng bao gồm vay mượn từ. Nó cũng dùng từ đồng nghĩa, gần nghĩa, trái nghĩa. Nghĩa chuyển của từ đa nghĩa cũng được tận dụng. Về ngữ pháp, uyển ngữ dùng trợ động từ. Phó từ, ngữ khí từ cũng là yếu tố quan trọng. Cách dùng phủ định, tỉnh lược, câu phức giả thiết phổ biến. Câu phản vấn cũng được sử dụng để nói giảm nói tránh.

3.3. Biện pháp tu từ tạo uyển ngữ tiếng Hán.

Uyển ngữ thường dùng các biện pháp tu từ. Mượn sự vật, hiện tượng là cách phổ biến. Ngạn ngữ và yết hậu ngữ cũng được sử dụng. Phương thức ngữ nghĩa cũng rất đa dạng. Nó bao gồm trần thuật nâng cao hoặc hạ thấp. Trần thuật mơ hồ tạo sự không chắc chắn. Nói vòng và trần thuật đảo ngược cũng là biện pháp hiệu quả. Các biện pháp này làm phong phú thêm uyển ngữ. Chúng thể hiện sự sáng tạo trong đặc điểm ngôn ngữ.

IV. Đặc điểm ngữ nghĩa hàm ý văn hóa của uyển ngữ tiếng Hán

Uyển ngữ tiếng Hán mang những đặc điểm ngữ nghĩa riêng. Nó chứa đựng nhiều sắc thái phong cách. Luận án phân tích cơ chế tạo nghĩa của uyển ngữ. Nó làm rõ sự khác biệt giữa nghĩa đánh dấu và không đánh dấu. Các nhóm uyển ngữ điển hình được khảo sát chi tiết. Từ đó, làm nổi bật hàm ý văn hóa Trung Quốc. Uyển ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp. Nó còn là tấm gương phản chiếu giá trị văn hóa. Nghiên cứu này góp phần hiểu sâu hơn về văn hóa Trung Quốc. Nó cũng thể hiện sự tinh tế của uyển ngữ tiếng Hán.

4.1. Cơ chế tạo nghĩa và sắc thái phong cách uyển ngữ.

Uyển ngữ có cơ chế tạo nghĩa phức tạp. Nó tạo ra nghĩa đánh dấu cụ thể. Đồng thời, duy trì nghĩa không đánh dấu ban đầu. Sắc thái ngữ nghĩa của uyển ngữ rất phong phú. Sắc thái phong cách thể hiện qua lựa chọn từ ngữ. Nó làm cho câu nói trở nên tinh tế hơn. Uyển ngữ thường mang tính biểu cảm cao. Nó giúp người nói tránh sự thô tục. Điều này được xem xét kỹ lưỡng trong luận án.

4.2. Phân loại uyển ngữ theo nhóm nghĩa điển hình.

Uyển ngữ được phân loại dựa trên chủ đề. Các nhóm uyển ngữ liên quan đến sự sống con người. Uyển ngữ về cái chết rất đa dạng. Về bệnh tật và tàn tật cũng có nhiều cách diễn đạt. Các chủ đề nhạy cảm như bài tiết, đời sống tình dục cũng dùng uyển ngữ. Quan hệ tình dục, cơ quan sinh dục cũng có uyển ngữ riêng. Thai nghén, kinh nguyệt của phụ nữ cũng là nhóm quan trọng. Uyển ngữ còn liên quan đến nghề nghiệp, hoạt động kinh tế xã hội. Uyển ngữ chiến tranh và quan hệ quốc tế cũng được nghiên cứu.

4.3. Hàm ý văn hóa Trung Quốc qua ý nghĩa uyển ngữ.

Uyển ngữ tiếng Hán chứa đựng hàm ý văn hóa sâu sắc. Nó bộc lộ những đặc trưng văn hóa Trung Hoa. Tính tôn ti, thứ bậc rõ nét trong giao tiếp. Uyển ngữ thể hiện sự tôn trọng người lớn. Nó cũng phản ánh quan niệm về cuộc sống. Về cái chết, bệnh tật và tình dục. Sự so sánh với uyển ngữ tiếng Việt cung cấp thêm góc nhìn. Uyển ngữ là một kênh quan trọng để khám phá văn hóa. Nó giúp hiểu rõ hơn về cách người Trung Quốc tư duy.

03/06/2026

Mục lục chi tiết luận án

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC BẢNG

MỞ ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu uyển ngữ

1.1.1. Tình hình nghiên cứu uyển ngữ ở Trung Quốc

1.1.2. Tình hình nghiên cứu uyển ngữ ở phương Tây

1.1.3. Tình hình nghiên cứu uyển ngữ ở Việt Nam

1.1.4. Nhận xét chung về tình hình nghiên cứu uyển ngữ

1.2. Cơ sở lí luận của luận án

1.2.1. Khái niệm về uyển ngữ

1.2.1.1. Uyển ngữ từ góc nhìn của phương ngữ xã hội

1.2.1.2. Quan niệm của luận án về uyển ngữ

1.2.2. Phân biệt uyển ngữ với các khái niệm liên quan

1.2.2.1. Uyển ngữ và kiêng kị

1.2.2.2. Uyển ngữ và tiếng lóng

1.2.2.3. Uyển ngữ và lời nói khiêm tốn

1.2.2.4. Uyển ngữ và nhã ngữ

1.2.2.5. Uyển ngữ và ngôn từ cát tường (lời chúc tốt lành)

1.2.3. Đặc điểm ngôn ngữ học xã hội của uyển ngữ

1.2.3.1. Tính dễ chấp nhận

1.2.3.2. Tính gián tiếp

1.2.3.3. Tính thời đại

1.2.3.4. Tính dân tộc

1.2.3.5. Tính khu vực

1.2.4. Chức năng của uyển ngữ

1.2.4.1. Chức năng kiêng kị

1.2.4.2. Chức năng lịch sự

1.2.4.3. Chức năng che giấu

1.2.4.4. Chức năng hài hước

2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO CỦA UYỂN NGỮ TIẾNG HÁN (CÓ LIÊN HỆ VỚI TIẾNG VIỆT)

2.1. Nguyên tắc cấu tạo uyển ngữ

2.1.1. Nguyên tắc khoảng cách

2.1.2. Nguyên tắc liên quan

2.1.3. Nguyên tắc mơ hồ

2.1.4. Nguyên tắc hài lòng

2.2. Các mô hình cấu tạo uyển ngữ tiếng Hán (có liên hệ với tiếng Việt)

2.2.1. Đặc điểm thành tố cấu tạo uyển ngữ tiếng Hán

2.2.1.1. Thống kê tư liệu

2.2.1.2. Liên hệ với tiếng Việt

2.2.2. Các mô hình cấu trúc uyển ngữ tiếng Hán

2.2.3. Các mô hình cấu trúc uyển ngữ tiếng Việt

2.3. Các phương thức cấu tạo của uyển ngữ tiếng Hán (có liên hệ với tiếng Việt)

2.3.1. Phương thức ngữ âm

2.3.1.1. Tránh âm

2.3.2. Phương thức từ vựng

2.3.2.1. Sử dụng từ vay mượn

2.3.2.2. Sử dụng từ đồng nghĩa, gần nghĩa

2.3.2.3. Sử dụng từ trái nghĩa

2.3.2.4. Sử dụng một số nghĩa chuyển của từ đa nghĩa

2.3.3. Phương thức ngữ pháp

2.3.3.1. Sử dụng trợ động từ

2.3.3.2. Sử dụng phó từ và ngữ khí từ

2.3.3.3. Sử dụng từ rất + danh từ/tính từ

2.3.3.4. Sử dụng phương thức phủ định

2.3.3.5. Sử dụng tỉnh lược

2.3.3.6. Sử dụng câu phức giả thiết

2.3.3.7. Sử dụng câu phản vấn

2.3.4. Phương thức tu từ

2.3.4.1. Mượn sự vật hiện tượng

2.3.4.2. Sử dụng ngạn ngữ

2.3.4.3. Sử dụng yết hậu ngữ

2.3.5. Phương thức ngữ nghĩa

2.3.5.1. Sử dụng cách trần thuật nâng cao

2.3.5.2. Sử dụng cách trần thuật hạ thấp

2.3.5.3. Sử dụng cách trần thuật mơ hồ

2.3.5.4. Sử dụng cách trần thuật nói vòng

2.3.5.5. Sử dụng cách trần thuật đảo ngược

3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM NGỮ NGHĨA CỦA UYỂN NGỮ TIẾNG HÁN (CÓ LIÊN HỆ VỚI TIẾNG VIỆT)

3.1. Đặc điểm về nghĩa của uyển ngữ

3.1.1. Cơ chế tạo nghĩa của uyển ngữ

3.1.2. Nghĩa đánh dấu và nghĩa không đánh dấu của uyển ngữ

3.1.3. Sắc thái ngữ nghĩa của uyển ngữ

3.1.4. Sắc thái phong cách

3.2. Khảo sát một số nhóm uyển ngữ điển hình

3.2.1. Uyển ngữ liên quan đến sự sống của con người

3.2.1.1. Uyển ngữ về cái chết của con người

3.2.1.2. Uyển ngữ về bệnh tật và tàn tật của con người

3.2.2. Uyển ngữ liên quan đến bài tiết

3.2.3. Uyển ngữ liên quan đến đời sống tình dục của con người

3.2.3.1. Uyển ngữ liên quan đến quan hệ tình dục và cơ quan sinh dục

3.2.3.2. Uyển ngữ liên quan đến thai nghén và kinh nguyệt của phụ nữ

3.2.4. Uyển ngữ liên quan đến nghề nghiệp của con người

3.2.5. Uyển ngữ liên quan đến hoạt động kinh tế xã hội

3.2.6. Uyển ngữ liên quan đến chiến tranh và quan hệ quốc tế

3.3. Hàm ý văn hóa thể hiện qua ý nghĩa của uyển ngữ tiếng Hán (có liên hệ với tiếng Việt)

3.3.1. Những đặc trưng văn hóa Trung Hoa được bộc lộ qua uyển ngữ tiếng Hán

3.3.1.1. Đặc trưng văn hóa tôn ti, thứ bậc được bộc lộ qua uyển ngữ tiếng Hán

3.3.1.2. Quan niệm trung dung hài hòa được bộc lộ qua uyển ngữ tiếng Hán

3.3.1.3. Tư tưởng tôn giáo được bộc lộ qua uyển ngữ tiếng Hán

3.3.2. Quan niệm giống nhau về văn hóa của uyển ngữ tiếng Hán và tiếng Việt

3.3.2.1. Quan niệm về cái chết

3.3.2.2. Quan niệm về bệnh tật

3.3.2.3. Quan niệm về bài tiết

3.3.2.4. Quan niệm về đời sống tình dục

3.3.2.5. Quan niệm về nghề nghiệp

3.3.3. Quan niệm khác nhau về văn hóa của uyển ngữ tiếng Hán và tiếng Việt

3.3.3.1. Khác biệt về nhận thức

3.3.3.2. Khác biệt về bối cảnh văn hóa

3.3.3.3. Khác biệt về tập tục xã hội

4. CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG CỦA UYỂN NGỮ TIẾNG HÁN VÀ VẤN ĐỀ DỊCH UYỂN NGỮ TỪ HÁN SANG VIỆT

4.1. Nguyên tắc sử dụng uyển ngữ

4.1.1. Nguyên tắc cộng tác hội thoại

4.1.2. Nguyên tắc lịch sự

4.1.3. Nguyên tắc tự bảo vệ mình

4.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến sử dụng uyển ngữ

4.2.1. Địa vị xã hội

4.2.2. Hoàn cảnh xã hội

4.3. Các trường hợp sử dụng uyển ngữ

4.3.1. Giảm thiểu sự sợ hãi

4.3.2. Che giấu chân tướng sự thật hoặc mâu thuẫn xã hội

4.3.3. Không muốn đưa ra lời hứa nhưng không để mất lòng

4.3.4. Tránh làm tổn thương đến người khác

4.4. Mức độ sử dụng uyển ngữ

4.4.1. Uyển ngữ được sử dụng nhiều trong giao tiếp khác giới

4.4.2. Uyển ngữ được dùng nhiều trong giới trí thức

4.4.3. Uyển ngữ thường được dùng trong lĩnh vực chính trị và khoa học xã hội

4.5. Cách dịch uyển ngữ tiếng Hán sang tiếng Việt: khảo sát tác phẩm Hồng Lâu Mộng

4.5.1. Cách dịch uyển ngữ tiếng Hán sang tiếng Việt

4.5.1.1. Dịch tăng/bổ sung giải thích

4.5.2. Những điểm chú ý khi dịch

4.5.2.1. Chú ý giữ nguyên sắc thái uyển chuyển

4.5.2.2. Chú ý giữ được giá trị tương ứng của sắc thái tình cảm

4.5.2.3. Chú ý lưu ý đến giá trị tương đương của phương thức cấu tạo uyển ngữ

4.5.2.4. Chú ý phân biệt rõ các cách biểu đạt khác nhau của cùng một loại uyển ngữ

KẾT LUẬN

DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Xem trước tài liệu

Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liên hệ với tiếng việt 62 22 01 10

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (245 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HÀ HỘI TIÊN (HE HUIXIAN) ĐẶC ĐIỂM CỦA UYỂN NGỮ TRONG TIẾNG HÁN (CÓ LIÊN HỆ VỚI TIẾNG VIỆT) LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC Hà Nội – 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HÀ HỘI TIÊN (HE HUIXIAN) ĐẶC ĐIỂM CỦA UYỂN NGỮ TRONG TIẾNG HÁN (CÓ LIÊN HỆ VỚI TIẾNG VIỆT) Chuyên ngành: Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu Mã số: 62 22 01 10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS NGUYỄN VĂN KHANG Hà Nội - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan những kết quả trình bày trong luận án là kết quả nghiên cứu của bản thân tôi, dưới sự hướng dẫn của GS.TS Nguyễn Văn Khang, các nội dung nghiên cứu và kết quả trong Luận án này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào trước đây. Những quan điểm trích dẫn đều chú dẫn rõ ràng. Hà Nội, ngày tháng năm Tác giả luận án Hà Hội Tiên (He Huixian) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận án này, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến GS. Nguyễn Văn Khang đã trực tiếp hướng dẫn, định hướng chuyên môn, quan tâm giúp đỡ tận tình và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình thực hiện Luận án.

Tôi xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn đến quý thầy cô trong trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cùng khoa Ngôn ngữ đã tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành luận án này. Đặc biệt là những ý kiến đóng góp và nhận xét quý báu để hoàn thiện Luận án. Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn cha mẹ, chồng con, các bạn đồng nghiệp đã nhiệt tình ủng hộ, giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học tập và luận án. Hà Nội, ngày tháng năm Tác giả luận án Hà Hội Tiên (He Huixian) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC .1 DANH MỤC CÁC BẢNG.

Tổng quan tình hình nghiên cứu uyển ngữ. Tình hình nghiên cứu uyển ngữ ở Trung Quốc. Tình hình nghiên cứu uyển ngữ ở phương Tây. Tình hình nghiên cứu uyển ngữ ở Việt Nam.

Nhận xét chung về tình hình nghiên cứu uyển ngữ. Cơ sở lí luận của luận án. Khái niệm về uyển ngữ. Uyển ngữ từ góc nhìn của phương ngữ xã hội.

Quan niệm của luận án về uyển ngữ. Phân biệt uyển ngữ với các khái niệm liên quan. Uyển ngữ và kiêng kị. Uyển ngữ và tiếng lóng.

Uyển ngữ và lời nói khiêm tốn. Uyển ngữ và nhã ngữ. Uyển ngữ và ngôn từ cát tường (lời chúc tốt lành). Đặc điểm ngôn ngữ học xã hội của uyển ngữ.

Tính dễ chấp nhận. Tính gián tiếp. Tính thời đại. Tính dân tộc.

Tính khu vực. Chức năng của uyển ngữ. Chức năng kiêng kị. Chức năng lịch sự .44 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Chức năng che giấu. Chức năng hài hước. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO CỦA UYỂN NGỮ TIẾNG HÁN (CÓ LIÊN HỆ VỚI TIẾNG VIỆT). Nguyên tắc cấu tạo uyển ngữ.

Nguyên tắc khoảng cách. Nguyên tắc liên quan. Nguyên tắc mơ hồ. Nguyên tắc hài lòng.

Các mô hình cấu tạo uyển ngữ tiếng Hán (có liên hệ với tiếng Việt). Đặc điểm thành tố cấu tạo uyển ngữ tiếng Hán. Thống kê tư liệu. Liên hệ với tiếng Việt.

Các mô hình cấu trúc uyển ngữ tiếng Hán. Các mô hình cấu trúc uyển ngữ tiếng Việt. Các phương thức cấu tạo của uyển ngữ tiếng Hán (có liện hệ với tiếng Việt). Phương thức ngữ âm.

Tránh âm. Phương thức từ vựng. Sử dụng từ vay mượn. Sử dụng từ đồng nghĩa, gần nghĩa.

Sử dụng từ trái nghĩa. Sử dụng một số nghĩa chuyển của từ đa nghĩa. Phương thức ngữ pháp. Sử dụng trợ động từ.

Sử dụng phó từ và ngữ khí từ. Sử dụng từ rất+ danh từ/tính từ. Sử dụng phương thức phủ định. Sử dụng tỉnh lược .66 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Sử dụng câu phức giả thiết. Sử dụng câu phản vấn. Phương thức tu từ. Mượn sự vật hiện tượng.

Sử dụng ngạn ngữ. Sử dụng yết hậu ngữ. Phương thức ngữ nghĩa. Sử dụng cách trần thuật nâng cao.

Sử dụng cách trần thuật hạ thấp. Sử dụng cách trần thuật mơ hồ. Sử dụng cách trần thuật nói vòng. Sử dụng cách trần thuật đảo ngược.

ĐẶC ĐIỂM NGỮ NGHĨA CỦA UYỂN NGỮ TIẾNG HÁN (CÓ LIÊN HỆ VỚI TIẾNG VIỆT). Đặc điểm về nghĩa của uyển ngữ. Cơ chế tạo nghĩa của uyển ngữ. Nghĩa đánh dấu và nghĩa không đánh dấu của uyển ngữ.

Sắc thái ngữ nghĩa của uyển ngữ. Sắc thái phong cách. Khảo sát một số nhóm uyển ngữ điển hình. Uyển ngữ liên quan đến sự sống của con người.

Uyển ngữ về cái chết của con người. Uyển ngữ về bệnh tật và tàn tật của con người. Uyển ngữ liên quan đến bài tiết. Uyển ngữ liên quan đến đời sống tình dục của con người.

Uyển ngữ liên quan đến quan hệ tình dục và cơ quan sinh dục. Uyển ngữ liên quan đến thai nghén và kinh nguyệt của phụ nữ. Uyển ngữ liên quan đến nghề nghiệp của con người. Uyển ngữ liên quan đến hoạt động kinh tế xã hội.

94 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Uyển ngữ liên quan đến chiến tranh và quan hệ quốc tế. Hàm ý văn hóa thể hiện qua ý nghĩa của uyển ngữ tiếng Hán (có liện .100 hệ với tiếng Việt). Những đặc trưng văn hóa Trung Hoa được bộc lộ qua uyển ngữ tiếng Hán.

Đặc trưng văn hóa tôn ti, thứ bậc được bộc lộ qua uyển ngữ tiếng Hán. Quan niệm trung dung hài hòa được bộc lộ qua uyển ngữ tiếng Hán. Tư tưởng tôn giáo được bộc lộ qua uyển ngữ tiếng Hán. Quan niệm giống nhau về văn hóa của uyển ngữ tiếng Hán và tiếng Việt.

Quan niệm về cái chết. Quan niệm về bệnh tật. Quan niệm về bài tiết. Quan niệm về đời sống tình dục.

Quan niệm về nghề nghiệp. Quan niệm khác nhau về văn hóa của uyển ngữ tiếng Hán và tiếng Việt. Khác biệt về nhận thức. Khác biệt về bối cảnh văn hóa.

Khác biệt về tập tục xã hội. ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG CỦA UYỂN NGỮ TIẾNG HÁN VÀ VẤN ĐỀ DỊCH UYỂN NGỮ TỪ HÁN SANG VIỆT. Nguyên tắc sử dụng uyển ngữ. Nguyên tắc cộng tác hội thoại.

Nguyên tắc lịch sự. Nguyên tắc tự bảo vệ mình. Các nhân tố ảnh hưởng đến sử dụng uyển ngữ. Địa vị xã hội.

Hoàn cảnh xã hội. 126 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các trường hợp sử dụng uyển ngữ. Giảm thiểu sự sợ hãi.

Che giấu chân tướng sự thật hoặc mâu thuẫn xã hội. Không muốn đưa ra lời hứa nhưng không để mất lòng. Tránh làm tổn thương đến người khác. Mức độ sử dụng uyển ngữ.

Uyển ngữ được sử dụng nhiều trong giao tiếp khác giới. Uyển ngữ được dùng nhiều trong giới trí thức. Uyển ngữ thường được dùng trong lĩnh vực chính trị và khoa học xã hội. Cách dịch uyển ngữ tiếng Hán sang tiếng Việt: khảo sát tác phẩm ― Hồng Lậu Mộng‖.

Cách dịch uyển ngữ tiếng Hán sang tiếng Việt. Dịch tăng/bổ sung giải thích. Những điểm chú ý khi dịch. Chú ý giữ nguyên sắc thái uyển chuyển.

Chú ý giữ được giá trị tương ứng của sắc thái tình cảm. Chú ý lưu ý đến giá trị tương đương của phương thức cấu tạo uyển ngữ. Chú ý phân biệt rõ các cách biểu đạt khác nhau của cùng một loại uyển ngữ.161 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .165 TÀI LIỆU THAM KHẢO .166 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Số lượng thành tố cấu tạo trong cuốn Từ điển uyển ngữ tiếng Hán 51 Bảng 2.2 Số lượng thành tố cấu tạo trong cuốn Từ điển uyển ngữ tiếng Hán 53 thực dụng Bảng 2.3 Thống kê số lượng thành tố cấu tạo uyển ngữ tiếng Hán 54 Bảng 2.4 Thống kê phương thức cấu tạo uyển ngữ trong cuốn Từ điển uyển 71 ngữ tiếng Hán Bảng 2.5 Thống kê phương thức cấu tạo uyển ngữ tiếng Hán trong cuốn Từ 72 điển uyển ngữ thực dụng Bảng 3.1 Thống kê phân loại uyển ngữ tiếng Hán trong cuốn Từ điển uyển ngữ 90 tiếng Hán Bảng 3.2 Thống kê phân loại uyển ngữ tiếng Hán trong cuốn Từ điển uyển ngữ 91 tiếng Hán thực dụng Bảng 4.1 Phạm vị sử dụng uyển ngữ trong cuốn Từ điển uyển ngữ tiếng Hán 125 Bảng 4.2 Phạm vi sử dụng uyển ngữ trong cuốn Từ điển uyển ngữ tiếng Hán 126 thực dụng Bảng 4.3 Thống kê dịch thẳng trong tác phẩm Hồng Lâu Mộng 132 Bảng 4.4 Thống kê dịch nghĩa trong tác phẩm Hồng Lâu Mộng 135 Bảng 4.5 Thống kê dịch tăng/bổ sung giải thích trong tác phẩm Hồng Lâu Mộng 137 Bảng 4.6 Thống kê các từ uyển ngữ biểu thị cái chết trong tác phẩm Hồng 143 Lâu Mộng 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Uyển ngữ là một hiện tượng ngôn ngữ có quan hệ mật thiết với xã hội.

Trong giao tiếp, cách dùng uyển ngữ có thể được coi như là một tiêu chí quan trọng trong việc đánh giá năng lực ngôn ngữ của người. Từ xưa đến nay, trong thực tiễn sử dụng ngôn ngữ, người Trung Quốc đã sáng tạo ra rất nhiều uyển ngữ. Theo thời gian, cùng với sự phát triển và những biến động của xã hội, tiếng Hán nói chung và uyển ngữ nói riêng, cũng đã có nhiều thay đổi để hình thành nên một kho uyển ngữ nhiều về số lượng và phong phú về chất lượng. Uyển ngữ có lẽ là một hiện tượng ngôn ngữ bắt nguồn từ lối nói kiêng kị của con người trong đời sống xã hội.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Hà Hội Tiên (2015). Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/ngon-ngu-hoc/ngon-ngu-hoc-ung-dung/62-22-01-10

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê" nghiên cứu về vấn đề gì?

Luận án tiến sĩ phân tích đặc điểm uyển ngữ trong tiếng Hán, cung cấp cơ sở lý luận và ứng dụng thực tiễn.

Luận án "Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm bảo vệ: 2015.

Luận án "Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê" thuộc chuyên ngành Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu. Danh mục: Ngôn Ngữ Học Ứng Dụng.

Luận án "Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê" có bao nhiêu trang?

Luận án "Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê" có 245 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ đặc điểm của uyển ngữ trong tiếng hán có liê" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter