Luận án tiến sĩ tục chơi quan họ xứ kinh bắc xưa và nay

Ờ ____________________ Ề Ắ LUẬN ÁN TIẾ SĨ S - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ờ Ề Ắ LUẬN ÁN TIẾ SĨ S Mã số: 62 22 70 01 Ờ ỚNG DẪN KHOA H C: 1. S S S SĨ - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜ M Tôi xin cam đoan công trình này do tôi thực hiện. Những tư liệu trong lu n n được khai thác, thu th p từ thực địa là t quả nghi n c u c a t c giả lu n n các tài liệu tham khảo được trích dẫn nguồn đầy đ. N u có gì sai phạm, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.

ề i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM Để hoàn thành lu n n này, tôi thấy mình th t may mắn vì nh n được sự trợ giúp c a các cá nhân, tổ ch c và đoàn thể. Nhân đây tôi xin được gửi lời tri ân sâu sắc nhất c a mình đối với sự giúp đỡ quý b u đó. Trước ti n, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới c c s , ban, ngành thu c t nh ắc Ninh và ắc Giang, chính quyền c c x v ng quan họ và người dân nơi đây. Đặc biệt là c c nghệ nhân, c c liền anh, liền chị quan họ hai làng Hoài Thị x Li n o, huyện Ti n u và Vi m X x Hoà Long, thành phố Bắc Ninh.

thể hơn, tôi muốn bày t l ng bi t ơn đ n gia đình và c nhân nghệ nhân Nguy n Thị àn Vi m X - người đ cưu mang, đ m bọc và lo lắng cho tôi từ ngày đầu ti n tôi đặt chân về miền đất quan họ n m đ n nay. Hoài Thị c ng v y, tôi muốn gửi lời c m ơn đ n gia đình và c nhân b c Nguy n V n Qu nh hông những tạo điều iện giúp đỡ tôi về chuy n môn mà c n tạo điều iện cho tôi làm việc trong thời gian nghi n c u thực địa, điều tra định lượng. Tôi c ng muốn bày t lời cảm ơn đ n an ch nhiệm câu lạc b quan họ Hoài Thị và Vi m X đ coi tôi như m t thành vi n c a họ, cho tôi được t nối, tham gia c c hoạt đ ng thường ì, ph t sinh c a câu lạc b. h nh những trải nghiệm đó đ giúp tôi có được nhiều i n th c thực t quý gi về v n ho quan họ.

Để hoàn thiện bản lu n n này, tôi đ nh n được sự hướng dẫn t n tình c a thầy hướng dẫn PGS.TS Hoàng Lương - hướng dẫn , và PGS.TS L S Gi o - hướng dẫn. Đặc biệt đây, tôi muốn bày t sự tri ân sâu sắc đ n cố PGS.TS Hoàng Lương, m t người thầy luôn h t l ng vì học tr , người đ dạy d , nâng đỡ, ch bảo tôi trong suốt qu ng thời gian tôi c n là m t sinh vi n n m th học môn ân t c học đại cương cho đ n buổi thảo lu n cuối c ng sau bảo vệ lu n n cấp cơ s. Những vấn đề cốt l i nhất c a lu n n, những góp ý c a h i đồng cấp cơ s đ được thầy ghi ch p lại t m và thảo lu n hướng ch nh sửa, hoàn thiện lu n n cho tôi. ản ghi ch p đó được thầy trao lại cho tôi vào buổi chiều m a đông cuối n m c n ề ngày t t nguy n đ n Ất M i, trước khi thầy rời b th giới này đi về với cõi vĩnh hằng, giờ đây đ tr thành di cảo hướng dẫn cuối c ng thầy dành cho tôi.

Trước vọng và anh linh c a thầy, tôi đ cố gắng n lực h t s c c ng với sự ch bảo c a PGS. TS L S Gi o để hoàn thiện bản lu n n. Trong Lời c m ơn” ngắn gọn này, tôi không thể biểu đạt h t được những tình cảm bi t ơn, nh trọng đối với sự giúp đỡ, ch bảo c a c c thầy. Trong qu trình nghi n c u và phân t ch c c số liệu thực địa, tôi c n nh n được sự giúp đỡ, ch bảo về mặt lý thuy t ti p c n, phương ph p, ĩ n ng nghi n c u từ PGS.TS Nguy n V n h nh, sự hợp t c c a c c bạn sinh vi n ho sau ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com môn Nhân học.

Nhân đây, tôi c ng xin gửi lời c m ơn trân trọng đ n sự giúp đỡ quý u c a thầy Nguy n V n h nh; lời c m ơn chân thành đ n c c bạn Nguy n Thị Thu Huyền, Trần iệu nh, Trần Đ c T ng đ tự nguyện tham gia c ng tôi thực hiện điều tra thực địa, gỡ b ng, ch p ảnh, gặp gỡ c c nghệ nhân. Đặc biệt là người bạn nh Thu Huyền, m t người đồng hành đ chia s nhiều vất vả, th m ch là nguy hiểm hi c ng tôi đi xe gắn m y qua c nh đồng c c làng N m buổi đ m từ ịu về iềm để trải nghiệm con đường đi chơi quan họ c a c c liền anh, liền chị ngày xưa, đ liều” đi c ng tôi qu ng đường hơn m do lạc đường bằng xe m y từ làng ịu huyện Ti n u, ắc Ninh l n thị trấn Sơn Đ ng, huyện Việt Y n ắc Giang giữa ngày h nóng nực nhất. n rất nhiều những quan tâm, giúp đỡ c a c c Gi o sư trong môn Nhân học, c a ph ng Đào tạo sau đại học trường Đại học KHXH NV đ giúp tôi hoàn thiện lu n n và c c th t c để bảo vệ lu n n. Đặc biệt là sự giúp đỡ và tạo điều kiện hoàn thiện các th t c trình lu n án c a PGS.TS Lâm Bá Nam, PGS.TS Nguy n V n Sửu và TS Nguy n Trường Giang, sự góp ý, ch bảo c a Gi o sư giới thiệu là PGS.TS Vương Xuân Tình, GS.TS L Hồng Lý và c c thành vi n trong H i đồng cấp cơ s , c c Gi o sư trong H i đồng cấp ĐHQG.

Tôi c ng xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và tạo điều iện c a an l nh đạo Viện V n hóa thu c trường Đại học V n hóa Hà N i, nơi tôi đ công tác từ n m cho đ n trước hi chuyển công t c về Khoa Nhân học, trường Đại học KHXH &NV, Đại học Quốc gia Hà N i. Tôi c ng xin cảm ơn c c thầy cô, bạn b , đồng nghiệp nơi tôi đ và đang làm việc đ quan tâm chia s và đ ng vi n tôi vượt qua hó h n để hoàn thành công việc nghiên c u làm lu n án. Cuối cùng tôi muốn dành những lời cảm ơn đặc biệt đ n c c thành vi n trong gia đình tôi, bố mẹ 2 bên, chồng và các con. Họ không ch quan tâm, chia s , giúp đỡ tôi trong những lúc hó h n nhất mà còn là nguồn trợ giúp đắc lực cả về v t chất và tinh thần để tôi có thể hoàn thành bảo vệ lu n n này.

Hà Nội, ngày. năm 2015 Nghiên cứu sinh n n u n iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com M Trang LỜ M. Cấu trúc c a luận án. 12 nh vấ ề nghiên c u tr ng tâm c a luận án .1 Làng Diề L ch sử (tóm tắt) làng Diềm.

Quan h lề lối và quan h mới.2 ểm, chính sách và bi n pháp bảo t n quan h. Bảo t n quan h từ ểm c a c ng. 158 DANH M C CÔNG TRÌNH KHOA H Ả Ế Ậ. 162 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com M Ế Ắ CLB : Câu lạc b DSVHPVT : Di sản v n hóa phi v t thể GS : Gi o sư HN : Hà N i KHXH : Khoa học xã h i Nxb : Nhà xuất bản PGS : Phó gi o sư TS : Ti n sĩ Tr : Trang TV : Ti vi (Television) TW : Trung ương UBND : Ủy ban nhân dân UNESCO :Tổ ch c Giáo d c, Khoa học và V n hóa c a Liên Hợp Quốc (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization) VHTT : V n hóa- thông tin VHTTBN : V n ho thông tin ắc Ninh VHQH : V n ho quan họ 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com M Ể Ả Bảng 1: Nh n định c a c ng đồng về hướng bảo tồn quan họ hiện nay tại làng iềm 80 Bảng 2: Nh n định c a c ng đồng về hướng bảo tồn quan họ hiện nay .110 tại làng Hoài Thị .110 Bảng : Điều kiện để chơi quan họ trong truyền thống .118 Bảng 4: Gia cảnh người chơi quan họ trong truyền thống .119 Bảng 5 : T lệ người bi t về quan hệ k t chạ c a quan họ làng mình với làng khác.120 Bảng 6: T lệ người bi t về số bọn quan họ trong làng .121 Bảng 7: Đ nh gi về lối sống c a người chơi quan họ với người hông chơi .122 Bảng 8: Vị th c a người chơi quan họ trong truyền thống .122 Bảng 9: Xem quan họ h i làng c a c ng đồng .126 Bảng 10: Nguyện vọng cho con cháu tham gia CLB quan họ .138 Bảng : Lý do để mọi người tham gia vào CLB quan họ .138 Bảng 12: Nh n định c a c ng đồng về việc cho quan họ nh n tiền trong hát h i .142 Bảng : Xem chương trình h t quan họ tr n TV, đài ph t thanh hay b ng đĩa c a c ng đồng .144 Bảng : Đ nh gi ch nh s ch bảo tồn phát huy quan họ hiện nay c a nhà nước .145 Bảng 15: Nh n định về m c đ yêu thích quan họ c a thanh thi u niên trong làng hiện nay .154 Bảng 16: S thích nghe quan họ c a c ng đồng hiện nay.155 Bảng 17: Nh n định c a c ng đồng về hướng bảo tồn quan họ hiện nay .155 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Quan họ là m t loại hình sinh hoạt v n hóa dân gian phổ bi n vùng Kinh Bắc xưa, nay thu c các t nh ắc Ninh và ắc Giang, thường được bi t đ n với t n gọi ân ca Quan họ ắc Ninh.