Luận án tiến sĩ: Ảnh hưởng yếu tố tới sự hài lòng khách du lịch cộng đồng vùng Tây Bắc - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------

-------- NGUYỄN CÔNG VIỆN NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH DU LỊCH CỘNG ĐỒNG VÙNG TÂY BẮC LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2020 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------

-------- NGUYỄN CÔNG VIỆN NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH DU LỊCH CỘNG ĐỒNG VÙNG TÂY BẮC Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã số: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1. NGUYỄN NGỌC HUYỀN 2. LÊ ANH TUẤN HÀ NỘI - 2020 luan an i CAM KẾT Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.

Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020 Nghiên cứu sinh Nguyễn Công Viện luan an ii LỜI CẢM ƠN Trước tiên tác giả xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu, Viện Sau đại học và Khoa Quản trị kinh doanh Trường đại học Kinh tế Quốc dân đã tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luận án này. Tác giả xin chân thành cảm ơn cùng sự biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Ngọc Huyền và PGS. Lê Anh Tuấn, người hướng dẫn khoa học đã giúp tác giả những quy chuẩn về nội dung, kiến thức và phương pháp nghiên cứu để hoàn thành luận án.

Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn đến gia đình, bạn bè, những đồng nghiệp đã tận tình hỗ trợ, giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Nghiên cứu sinh Nguyễn Công Viện luan an iii MỤC LỤC CAM KẾT. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .vi DANH MỤC BẢNG.

vii DANH MỤC HÌNH .ix CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGHIÊN CỨU .1 Lý do lựa chọn đề tài .2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu .3 Phương pháp nghiên cứu .5 Những đóng góp mới của luận án .6 Kết cấu của luận án .8 Tiểu kết chương 1 .9 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT .1 Tổng quan các nghiên cứu có liên quan .1 Nghiên cứu về du lịch cộng đồng .2 Nghiên cứu về sự hài lòng của khách du lịch cộng đồng .3 Khoảng trống nghiên cứu .2 Cơ sở lý thuyết về chất lượng điểm đến, du lịch cộng đồng và sự hài lòng của khách du lịch .1 Lý thuyết về sự hài lòng của khách hàng trong ngành dịch vụ .2 Chất lượng điểm đến và sự hài lòng của khách du lịch.3 Du lịch cộng đồng .3 Mô hình nghiên cứu.1 Mô hình nghiên cứu kế thừa .2 Mô hình đề xuất và giả thuyết nghiên cứu .43 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 .53 luan an iv CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Bối cảnh nghiên cứu .1 Đặc điểm tự nhiên vùng Tây Bắc .2 Tình hình kinh tế - xã hội vùng Tây Bắc.3 Các sản phẩm du lịch đặc thù vùng Tây Bắc .4 Chọn điểm nghiên cứu.2 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu .3 Quy trình nghiên cứu .4 Phương pháp thu thập số liệu.1 Thu thập số liệu thứ cấp .2 Thu thập số liệu sơ cấp .5 Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu .6 Thiết kế nghiên cứu định lượng .1 Mục tiêu nghiên cứu định lượng .2 Thiết kế nghiên cứu định lượng .3 Xây dựng thang đo các biến .4 Đánh giá độ tin cậy của thang đo .5 Phương pháp chọn mẫu .6 Phương pháp phân tích dữ liệu .72 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .73 CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Kết quả nghiên cứu thực trạng .1 Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng vùng Tây Bắc .2 Thực trạng bảo tồn văn hóa kết hợp phát triển du lịch cộng đồng vùng Tây Bắc .2 Kết quả nghiên cứu của các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách du lịch đối với loại hình du lịch cộng đồng vùng Tây Bắc .1 Thống kê mô tả đối tượng khảo sát .2 Đánh giá độ tin cậy thang đo .3 Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính .3 Đánh giá của khách du lịch cộng đồng về các yếu tố .1 Đánh giá về yếu tố Môi trường du lịch .2 Đánh giá về yếu tố Cơ sở hạ tầng .3 Đánh giá về yếu tố Giá cả .4 Đánh giá về yếu tố Văn hóa bản địa .5 Đánh giá về yếu tố Hấp dẫn tự nhiên .6 Đánh giá về Sự hài lòng .4 Bình luận kết quả nghiên cứu .1 Kết quả nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 1 .2 Kết quả nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 2 .3 Kết quả nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 3 .4 Kết quả nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 4 .5 Ý nghĩa của nghiên cứu .108 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4 .110 CHƯƠNG 5 ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ .1 Định hướng phát triển hoạt động du lịch cộng đồng vùng Tây Bắc trong bối cảnh hội nhập và phát triển .1 Định hướng phát triển các hình thức du lịch cộng đồng .2 Định hướng về phát triển sản phẩm, dịch vụ du lịch cộng đồng .2 Một số khuyến nghị nâng cao mức độ hài lòng của du khách khi tham gia du lịch cộng đồng Tây Bắc .1 Khuyến nghị về cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch .2 Khuyến nghị về môi trường tham quan du lịch.3 Khuyến nghị gia tăng tính hấp dẫn của tự nhiên .4 Khuyến nghị phát huy các giá trị văn hóa bản địa .5 Khuyến nghị quảng bá thu hút thị trường .122 TIỂU KẾT CHƯƠNG 5 .125 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .126 TÀI LIỆU THAM KHẢO.135 luan an vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa APEC : Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương CBT : Phát triển du lịch cộng đồng DLCĐ : Du lịch cộng đồng ĐBSCL : Đồng bằng Sông Cửu Long KDL : Khu du lịch NGOs : Tổ chức Phi chính phủ TNDL : Tài nguyên du lịch TTTM : Trung tâm thương mại UBND : Ủy ban nhân dân UNWTO : Tổ chức du lịch thế giới VHTT&DL : Văn hóa thể thao và du lịch VQG : Vườn quốc gia luan an vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách du lịch. Thống kê một số chỉ tiêu thuộc vùng Tây Bắc. Trình độ lao động vùng Tây Bắc.

Kết quả khảo sát điều tra. Trình tự thực hiện nghiên cứu định lượng. Thang đo chất lượng điểm đến. Thang đo sự hài lòng của khách du lịch.

Thang đo văn hóa bản địa. Thang đo môi trường tham quan. Thang đo hấp dẫn tự nhiên. Thang đo cơ sở hạ tầng.

Thang đo giá cả dịch vụ tại điểm du lịch. Thống kê các điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn vùng Tây Bắc. Thông tin về một số điểm du lịch cộng đồng tỉnh Hòa Bình. Thông tin về một số điểm du lịch cộng đồng tỉnh Sơn La.

Thông tin về một số điểm du lịch cộng đồng tỉnh Điện Biên. Thông tin về một số điểm du lịch cộng đồng tỉnh Lai Châu. Thống kê lượt khách đến các tỉnh vùng Tây Bắc giai đoạn 2005 - 2017. Tổng thu từ du lịch các tỉnh vùng Tây Bắc giai đoạn 2005 - 2017.

Hoạt động bảo tồn di sản văn hóa vật thể vùng Tây Bắc. Hoạt động bảo tồn các di sản văn hóa phi vật thể vùng Tây Bắc. Thông tin đối tượng khảo sát. Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo (Việt hóa số liệu).

Ma trận xoay nhân tố các biến độc lập (Việt hóa số liệu). Kết quả phân tích nhân tố biến phụ thuộc chất lượng điểm đến và sự hài lòng du khách (Việt hóa số liệu). Tổng hợp hệ số tác động của các biến trong mô hình chuẩn hóa. Tổng hợp kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu .94 luan an viii Bảng 4.

Đánh giá về yếu tố môi trường du lịch từ phía khách du lịch cộng đồng. Đánh giá về yếu tố cơ sở hạ tầng từ phía khách du lịch cộng đồng. Đánh giá về yếu tố giá cả từ phía khách du lịch cộng đồng. Đánh giá về yếu tố văn hóa bản địa từ phía khách du lịch cộng đồng.

Đánh giá về yếu tố hấp dẫn tự nhiên từ phía khách du lịch cộng đồng. Đánh giá về sự hài lòng từ phía khách du lịch cộng đồng .103 luan an ix DANH MỤC HÌNH Hình 2. Mô hình nghiên cứu của Ismail và cộng sự (2016). Mô hình nghiên cứu của Naidoo và cộng sự (2015).

Mô hình nghiên cứu của Mohamadia và cộng sự (2016). Mô hình nghiên cứu của Lý Thị Tuyết và cộng sự (2014). Mô hình nghiên cứu của Hoàng Trọng Tuấn (2015). Mô hình nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Phương (2017).

Mô hình nghiên cứu đề xuất. Quy trình nghiên cứu. Kết quả phân tích nhân tố khẳng định cho các thang đo. Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính.93 luan an 1 CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do lựa chọn đề tài Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch được phát triển trên cơ sở các giá trị văn hóa của cộng đồng, do cộng đồng dân cư quản lý, tổ chức khai thác và hưởng lợi (Luật Du lịch, 2017).

Du lịch cộng đồng bao gồm các loại hình: Du lịch sinh thái, Du lịch nông nghiệp, nông thôn, Du lịch Làng, Du lịch dân tộc hay bản địa, và du lịch văn hóa (Tài liệu hướng dẫn phát triển du lịch cộng đồng, 2012). Hiện nay du lịch cộng đồng đang được coi là loại hình du lịch mang lại nhiều lợi ích phát triển kinh tế bền vững nhất cho cư dân bản địa. Du lịch cộng đồng không chỉ giúp người dân bảo vệ tài nguyên môi trường sinh thái, mà còn bảo tồn và phát huy những nét văn hoá độc đáo của địa phương. Việt Nam có nhiều tiềm năng về cảnh quan thiên nhiên, giá trị về lịch sử, văn hóa bản địa của các dân tộc, tập tục và lối sống, văn hóa ẩm thực phong phú của các vùng miền là cơ sở để phát triển mạnh loại hình du lịch cộng đồng (Đoàn Mạnh Cương, 2019).

Trong nền kinh tế thế giới ngày nay nhiều quốc gia có thu nhập quốc dân bình quân đầu người rất cao, người dân ở đó có nhu cầu du lịch rất lớn.