Luận án: Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày - Lê Thị Kim Hưng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --------------------------------- LÊ THỊ KIM HƢNG GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC TÀY TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở MỘT SỐ TỈNH ĐÔNG BẮC VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2018 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --------------------------------- LÊ THỊ KIM HƢNG GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC TÀY TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở MỘT SỐ TỈNH ĐÔNG BẮC VIỆT NAM HIỆN NAY CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC MÃ SỐ: 62 22 03 08 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. DƢƠNG VĂN THỊNH HÀ NỘI - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Nội dung của luận án có sự tham khảo, sử dụng một số thông tin, tài liệu từ các nguồn sách, tạp chí đã đƣợc tác giả ghi rõ nguồn gốc và liệt kê trong danh mục tài liệu tham khảo. Kết luận rút ra trong luận án là trung thực, nghiêm túc.

Nghiên cứu sinh Lê Thị Kim Hƣng MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án.

Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa của luận án. Kết cấu của luận án.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Những công trình nghiên cứu về văn hóa, bản sắc văn hóa dân tộc, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Các công trình nghiên cứu về văn hóa, bản sắc văn hóa dân tộc. Các công trình nghiên cứu về giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Những công trình nghiên cứu liên quan đến bản sắc văn hóa dân tộc Tày 18 1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến kinh tế thị trƣờng và giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trƣờng. Các công trình nghiên cứu về kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay. Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng, giải pháp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trường.

Đánh giá chung. Đánh giá kết quả đạt được của các công trình nghiên cứu. Một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án. 31 TIỂU KẾT CHƢƠNG 1.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC TÀY TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở MỘT SỐ TỈNH ĐÔNG BẮC VIỆT NAM HIỆN NAY. Khái niệm văn hóa, bản sắc văn hóa dân tộc và bản sắc văn hóa dân tộc Tày. Khái niệm văn hóa và bản sắc văn hóa dân tộc. Dân tộc Tày và bản sắc văn hóa dân tộc Tày.

Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và ngƣời Tày ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam hiện nay. Điều kiện tự nhiên ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam hiện nay. Điều kiện kinh tế - xã hội ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam hiện nay. Người Tày ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam hiện nay.

Quan niệm và nội dung của việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam. Quan niệm về giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Nội dung giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc. Kinh tế thị trƣờng và tác động của kinh tế thị trƣờng đến việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam69 2.

Kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay. Tác động của kinh tế thị trường đến việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc. 73 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2. GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC TÀY TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở MỘT SỐ TỈNH ĐÔNG BẮC VIỆT NAM HIỆN NAY: THỰC TRẠNG VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA.

Thực trạng giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trƣờng ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam hiện nay. Những thành tựu trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc. Những hạn chế của việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc.3 Nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc. Một số vấn đề đặt ra từ thực trạng giữ gìn và phát huy BSVH dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trƣờng ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam hiện nay114 3.

Mâu thuẫn giữa trình độ nhận thức của đồng bào còn hạn chế với yêu cầu nâng cao hiệu quả giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trường ở một số tỉnh Đông Bắc. Mâu thuẫn giữa bảo tồn yếu tố văn hóa cũ với tiếp thu yếu tố văn hóa mới khi thực hiện giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trường ở một số tỉnh Đông Bắc. Mâu thuẫn giữa sự thiếu hụt, hạn chế về điều kiện vật chất với đảm bảo hiệu quả của việc giữ gìn và phát huy BSVH dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc118 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC TÀY TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở MỘT SỐ TỈNH ĐÔNG BẮC VIỆT NAM HIỆN NAY.

Quan điểm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trƣờng ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trường ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam phải đi đôi với đấu tranh khắc phục những yếu tố văn hóa lạc hậu. Đảm bảo thực hiện mối quan hệ biện chứng giữa phát triển kinh tế thị trường và giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trường ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam cần đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.

Giải pháp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong điều kiện kinh tế thị trƣờng ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam hiện nay. Tăng cường sự lãnh đạo, quản lý của cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương trên lĩnh vực văn hóa. Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa cho đồng bào dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc .3 Đẩy mạnh phát triển kinh tế ở một số tỉnh Đông Bắc nhằm nâng cao đời sống vật chất cho đồng bào, từ đó tạo điều kiện để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Tày có hiệu quả. Tích cực ngăn ngừa, khắc phục và chống mọi biểu hiện phi văn hóa.

Tăng cường xây dựng thiết chế văn hoá cơ sở tại các bản, làng, thôn, xóm, đến vùng sâu, vùng xa của dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc Việt Nam. Đẩy mạnh công tác điều tra, sưu tầm, kiểm kê lại toàn bộ di sản văn hoá vật thể và phi vật thể của dân tộc Tày ở một số tỉnh Đông Bắc. 146 TIỂU KẾT CHƢƠNG 4. 150 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

153 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 154 PHỤ LỤC 4 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN STT Viết tắt Viết đầy đủ tiếng Việt 1 BSVH Bản sắc văn hóa 2 KTTT Kinh tế thị trƣờng 3 XHCN Xã hội chủ nghĩa 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Sau hơn 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới, đất nƣớc ta đã đạt đƣợc những thành tựu to lớn. Đó là kết quả bƣớc đầu trong điều kiện kinh tế thị trƣờng của đất nƣớc, của bản sắc văn hoá Việt Nam, của con ngƣời Việt Nam.

Xuất phát từ quan điểm duy vật biện chứng về văn hoá và xu thế phát triển của nhân loại, Nhà nƣớc ta rất đề cao vai trò của bản sắc văn hoá dân tộc. Hiện nay, giữ gìn và phát huy BSVH dân tộc trong quá trình phát triển là một nhu cầu khách quan. Khi phát triển nền kinh tế thị trƣờng, mục tiêu của nƣớc ta là xây dựng Việt Nam thành một nƣớc xã hội chủ nghĩa giàu mạnh và văn minh. Để thực hiện mục tiêu đó cần quan tâm xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử đã vạch ra qui luật khách quan rằng, đời sống vật chất (hiện thực) quy định đời sống tinh thần của xã hội. Do đó, trình độ kinh tế - chính trị - xã hội tiên tiến và hiện đại trong điều kiện KTTT sẽ có những tác động nhất định đến sự phát triển văn hoá, xã hội. Văn hóa là mục tiêu, là động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, phát triển văn hóa nhằm xây dựng và bồi dƣỡng nguồn lực con ngƣời về trí tuệ và tâm hồn, năng lực, sự thành thạo, tài năng, đạo đức, nhân cách, lối sống của cá nhân và cộng đồng.

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII đã nhấn mạnh “Xây dựng nền văn hóa và con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện, hƣớng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học; xây dựng văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội” [34; tr. Thực tế cho thấy, sự phát triển kinh tế - xã hội ở nƣớc ta phải tìm mục tiêu, động lực của sự phát triển không phải ở riêng các yếu tố kinh tế thuần túy mà cần phải tìm cả trong các yếu tố văn hóa. Do vậy, phát triển KTTT luôn gắn liền với yếu tố văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội. Văn hóa đƣợc coi là linh hồn của một dân tộc, gắn với những giá trị truyền thống tốt đẹp.