Luận án tiến sĩ sự chuyển biến trong sáng tác hội họa ở hà nội giai đoạn 2000 20

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM Trần Quốc Bảo SỰ CHUYỂN BIẾN TRONG SÁNG TÁC HỘI HỌA Ở HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2000 – 2015 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGHỆ THUẬT Hà Nội - 2022 luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM Trần Quốc Bảo SỰ CHUYỂN BIẾN TRONG SÁNG TÁC HỘI HỌA Ở HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2000 – 2015 Ngành: Lý luận và lịch sử mỹ thuật Mã số: 9210101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGHỆ THUẬT Người hướng dẫn khoa học PGS.TS Nguyễn Nghĩa Phương Hà Nội - 2022 luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com i LỜI CAM ĐOAN NCS cam đoan đây là công trình nghiên cứu của NCS. Đề tài: Sự chuyển biến trong sáng tác hội họa ở Hà Nội giai đoạn 2000 - 2015 là công trình do tôi nghiên cứu, thực hiện. Những vấn đề nghiên cứu, những ý kiến tham khảo, các nguồn tài liệu đã được thực hiện trích dẫn chú thích nguồn đầy đủ đúng quy định. Tôi xin chịu trách nhiệm với nội dung luận án.

Tác giả luận án Trần Quốc Bảo luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. i DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. iv MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KHÁI QUÁT HỘI HỌA Ở HÀ NỘI.

Tổng quan tình hình nghiên cứu. Những công trình nghiên cứu về hội họa ở Hà Nội. Những công trình nghiên cứu về sự đổi mới, chuyển biến trong sáng tác hội họa Việt Nam hiện đại. Cơ sở lý luận của đề tài.

Các khái niệm và thuật ngữ chính yếu sử dụng trong đề tài. Cơ sở lý luận, lý thuyết áp dụng trong luận án. Khái quát về hội họa ở Hà Nội qua các giai đoạn. BIỂU HIỆN CỦA SỰ CHUYỂN BIẾN TRONG SÁNG TÁC HỘI HỌA Ở HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2000 – 2015.

Sự chuyển biến về nội dung nghệ thuật. Sự chuyển biến về quan niệm sáng tác. Sự chuyển biến về đề tài sáng tác. Sự chuyển biến về hình thức nghệ thuật.

Sự chuyển biến về kỹ thuật, chất liệu. Sự chuyển biến về xu hướng, phong cách sáng tác. ĐẶC ĐIỂM, GIÁ TRỊ CỦA SỰ CHUYỂN BIẾN TRONG SÁNG TÁC HỘI HỌA Ở HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2000 - 2015. Đặc điểm của sự chuyển biến trong sáng tác hội họa ở Hà Nội giai đoạn 2000 – 2015.

Mở rộng quan niệm nghệ thuật, phát huy sáng tạo cá nhân .109 luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail. Tính pha trộn trong tiếp biến các hình thức hội họa thế giới. Giá trị nghệ thuật hội họa ở Hà Nội giai đoạn 2000 – 2015 qua sự chuyển biến trong sáng tác. Giá trị về nội dung nghệ thuật.

Giá trị về hình thức nghệ thuật. Giá trị về đổi mới kỹ thuật, chất liệu trong hội họa sơn mài, lụa, sơn dầu. Kết quả nghiên cứu sự chuyển biến trong sáng tác hội họa ở Hà Nội giai đoạn 2000 – 2015.150 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ. 154 TÀI LIỆU THAM KHẢO .162 luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ CNTT: Công nghệ thông tin H: Hình KHXH: Khoa học xã hội KTS: Kỹ thuật số MTVN: Mỹ thuật Việt Nam NCS: Nghiên cứu sinh Nxb: Nhà xuất bản PBMT: Phê bình mỹ thuật PL: Phụ lục QĐND: Quân đội nhân dân TLMT KV: Triển lãm mỹ thuật khu vực TLMT TQ: Triển lãm mỹ thuật toàn quốc TLMT VN: Triển lãm mỹ thuật Việt Nam TNHH: Trách nhiệm hữu hạn TP.

HCM: Thành phố Hồ Chí Minh tr: Trang VHNT: Văn hóa Nghệ thuật VHTT: Văn hóa thông tin XHCN: Xã hội chủ nghĩa luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Hà Nội là trung tâm văn hóa, kinh tế - chính trị quan trọng của cả nước, cũng đồng thời là trung tâm của mỹ thuật Việt Nam. Hà Nội là môi trường lựa chọn cho sáng tạo, nghiên cứu và phát triển nhiều tài năng mỹ thuật, hội họa ở Hà Nội luôn chiếm vị thế đặc biệt trong nghiên cứu về mỹ thuật Việt Nam. Hội họa ở Hà Nội ra đời cùng với sự xuất hiện của Trường Cao đẳng mỹ thuật Đông Dương và việc tuyển sinh khoá đầu của Trường năm 1925.

Sau giai đoạn tiếp cận với mỹ thuật phương Tây đầy hứng khởi, mỹ thuật Việt Nam nói chung trong đó có hội hoạ ở Hà Nội nói riêng đã có bước chuyển mình qua dấu mốc lịch sử chiến tranh cách mạng. Từ nền hội họa phục vụ kháng chiến với biết bao tác giả đã thành tên tuổi và ghi dấu ấn lịch sử mỹ thuật nước nhà, hội hoạ ở Hà Nội chuyển sang một trang mới đa sắc, đa dạng từ nội dung tới hình thức nghệ thuật. Năm 1995, Việt Nam và Hoa Kỳ đã bình thường hoá quan hệ ngoại giao, mở ra một bước phát triển mới mở rộng quan hệ quốc tế. Năm 2006, Việt Nam chính thức hội nhập WTO và là thành viên chính thức năm 2007.

Kể từ sau khi bình thường hoá quan hệ với Mỹ, Việt Nam đã chủ động có những hoạt động đột phá trong giao lưu hội nhập quốc tế ở tất cả mọi mặt, trong đó văn hoá đóng vai trò quan trọng. Dấu mốc năm 2000 là thời điểm khá quan trọng, khi toàn thế giới bước sang thiên niên kỷ thứ ba với nhiều hy vọng về hợp tác, toàn cầu hoá. Đối với Việt Nam, đó cũng là dấu mốc đánh dấu 15 năm đổi mới, khi các hoạt động kinh tế văn hoá có các chuyển biến rõ rệt. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu về mỹ thuật giai đoạn sau 2000 trong đó có hội hoạ ở Hà Nội là vấn đề cần thiết để nhận thức được những đổi mới của nền mỹ thuật Việt Nam cũng như Hà Nội.

Trong quá trình nghiên cứu, NCS nhận thấy các công trình nghiên cứu của các tác giả đi trước viết về hội họa Việt Nam cũng như Hà Nội qua các thời kỳ, có nhắc đến sự chuyển biến, sự thay đổi và đổi mới trong mỹ thuật. Có thể nói, hội họa Hà Nội từ trước năm 1986 mang đặc trưng của hiện thực XHCN, bút pháp tả luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com 2 thực theo chủ nghĩa Hiện thực - Ấn tượng, lãng mạn miêu tả ánh sáng lung linh ngập tràn, nội dung, đề tài chiến tranh cách mạng cổ vũ phong trào chiến đấu giải phóng dân tộc. Hội họa ở Hà Nội có bước chuyển mình từ giai đoạn 1986 khi đất nước mở cửa hội nhập quốc tế là tiền đề, nguyên nhân cho một số loại hình mỹ thuật xuất hiện, trong đó nghệ thuật hội họa phát triển mạnh tạo nên nhiều chuyển biến. Giao lưu văn hóa đa phương, đa chiều cũng góp phần đưa mỹ thuật quốc tế đến nước ta nhiều hơn qua các cuộc triển lãm trong và ngoài nước.

Các xu hướng, phong cách nghệ thuật quốc tế du nhập vào Việt Nam tạo cho nền mỹ thuật Việt Nam nói chung và hội họa ở Hà Nội nói riêng trở nên đa sắc, đa dạng về xu hướng, phong cách sáng tác, ngôn ngữ tạo hình có nhiều chuyển biến mới, nội dung phản ánh xã hội đất nước con người bám sát hiện thực cuộc sống. Giai đoạn thập kỷ 90 là bản lề cho các họa sĩ trẻ thử nghiệm xu hướng, phong cách sáng tác mới. Từ năm 2000 trở đi hội họa cho thấy có sự chuyển biến cùng với thực tiễn xã hội đa dạng, phong phú và phức tạp của đời sống cộng đồng, xã hội và cả những chất vấn cá nhân. Điều đó cho thấy nghệ thuật hội họa ở Hà Nội có những chuyển biến rõ rệt thể hiện trong sáng tác rất phong phú đa dạng.

Giai đoạn 2000 – 2015 có sự cởi mở, đổi mới mở rộng quan niệm nghệ thuật, phát huy sáng tạo cá nhân trong sáng tác. Qua tổng quan các tư liệu cho đến nay, NCS nhận thấy các tác giả đi trước có nhiều nghiên cứu về đặc điểm của mỹ thuật Việt Nam và mỹ thuật Hà Nội trong từng giai đoạn, nhưng nghiên cứu chuyên sâu giải quyết vấn đề về sự chuyển biến trong sáng tác hội hoạ ở Hà Nội một cách có hệ thống lý luận khoa học, nhằm làm rõ giá trị của hội hoạ Hà Nội về hình thức cũng như nội dung nghệ thuật giai đoạn 2000 - 2015 là chưa có công trình chuyên sâu. Chính vì vậy, NCS chọn đề tài nghiên cứu Sự chuyển biến trong sáng tác hội hoạ ở Hà Nội giai đoạn 2000 - 2015, nhằm làm rõ hình thức và đặc điểm của sự chuyển biến cũng như những yếu tố tác động đến sự chuyển biến làm nội dung chính của đề tài nghiên cứu, phù hợp với ngành Lý luận và lịch sử mỹ thuật. luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com 3 Việc nghiên cứu đánh giá dưới góc nhìn của ngành Lý luận và lịch sử mỹ thuật là cần thiết đối với lý luận mỹ thuật nói chung, và hội họa nói riêng để đưa ra những nhìn nhận, đánh giá khoa học về sự chuyển biến thông qua các hình thức thể hiện là hướng đi mới trong nghiên cứu có tính cấp thiết.

Những vấn đề trên là công trình nghiên cứu khoa học có tính mới, và chứng thực về sự chuyển biến trong hội họa Hà Nội, nhằm đưa ra những đánh giá đúng đắn khách quan về sự chuyển biến của mỹ thuật Việt Nam nói chung và hội họa Hà Nội nói riêng, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội, đánh dấu một giai đoạn lịch sử mỹ thuật trong thời đại mới. Mục đích nghiên cứu 2. Mục đích tổng quát Mục đích nghiên cứu đặt ra là làm rõ những sự chuyển biến về nội dung và hình thức nghệ thuật trong sáng tác hội hoạ ở Hà Nội giai đoạn 2000 – 2015, qua đó thấy được đặc điểm, giá trị của sự chuyển biến trong sáng tác, làm nên diện mạo mới mang đặc trưng thời đại của hội họa Hà Nội. Mục đích cụ thể - Nghiên cứu sự chuyển biến trong sáng tác hội hoạ ở Hà Nội giai đoạn 2000-2015 nhằm tìm ra được sự chuyển biến trong quan niệm nghệ thuật, tâm lý và tư duy sáng tác của các hoạ sĩ, nhóm hoạ sĩ.

- Xác định có sự biểu hiện của những chuyển biến về nội dung và hình thức nghệ thuật trong các thể loại tiêu biểu: tranh sơn mài, tranh sơn dầu, tranh lụa, từ đó tìm ra kết quả của sự chuyển biến trong sáng tác hội họa ở Hà Nội giai đoạn 2000 - 2015.