Nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng trong dịch vụ ngân hàng - Luận văn thạc sỹ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN KIÊM THANH HÀ NGHĨA VỤ BẢO MẬT THÔNG TIN KHÁCH HÀNG TRONG HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC TP – HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN KIÊM THANH HÀ NGHĨA VỤ BẢO MẬT THÔNG TIN KHÁCH HÀNG TRONG HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC Ngành: Luật Kinh Tế Mã số: 8380107 TP – HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng của công ty tài chính” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Ts. Phan Thị Thành Dương. Các số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày trong luận văn này trung thực và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào. Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình.

Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm …. Tác giả Trần Kiêm Thanh Hà DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu từ viết tắt Chữ viết đầy đủ Anti-Money Laundering – 1 AML Phòng, chống rửa tiền Credit Information Center - 2 CIC Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam 3 CNNHNNg Chi nhánh ngân hàng nước ngoài 4 EU Liên minh châu Âu Financial Action Task Force – 5 FATF Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính Quốc tế General Data Protection Regulation - 6 GDPR Quy định Bảo vệ Dữ liệu chung của châu Âu 7 HĐNN Hội đồng Nhà nước Nghị định số 117/2018/NĐ-CP ngày 11 tháng 9 Nghị định năm 2018 của Chính phủ về việc giữ bí mật, 8 117/2018/NĐ-CP cung cấp thông tin khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài Nghị định số Nghị định số 13/2023/NĐ-CP ngày 17 tháng 4 9 13/2023/NĐ-CP năm 2023 về Bảo vệ dữ liệu cá nhân 10 NHNN Ngân hàng Nhà nước 11 NHNNVN Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Organisation for Economic Cooperation and 12 OECD Development – Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Phát triển One Time Password – 13 OTP Mã khóa bí mật dùng một lần 14 TCTD Tổ chức tín dụng The United Nations – 15 UN Liên Hợp Quốc MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài nghiên cứu. Kết quả khảo sát nghiên cứu đề tài.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu của đề tài và phương pháp nghiên cứu. Các vấn đề dự kiến cần giải quyết: điểm mới và các đóng góp về lý luận. TỔNG QUAN VỀ NGHĨA VỤ BẢO MẬT THÔNG TIN KHÁCH HÀNG TRONG HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH.

Khái quát về nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng của công ty tài chính .1 Khái niệm thông tin khách hàng trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng của công ty tài chính. Cơ sở hình thành nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng của công ty tài chính .1 Bản chất pháp lý nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng của công ty tài chính trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng .2 Cơ sở pháp lý làm phát sinh nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng của công ty tài chính. Phạm vi nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng của công ty tài chính. Thông tin khách hàng cần được bảo mật.

Thời hạn thực hiện, duy trì nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng của công ty tài chính. Sự cần thiết trong việc bảo mật thông tin khách hàng trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng .38 KẾT LUẬN CHƯƠNG I .43 CHƯƠNG II. THỰC HIỆN NGHĨA VỤ BẢO MẬT THÔNG TIN KHÁCH HÀNG TRONG QUÁ TRÌNH CUNG ỨNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH. Quy định pháp luật về nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng của công ty tài chính trong quá trình cung ứng dịch vụ ngân hàng .1 Nguyên tắc bảo mật thông tin khách hàng trong quá trình cung ứng dịch vụ ngân hàng .2 Nội dung nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng của công ty tài chính trong quá trình cung ứng dịch vụ ngân hàng theo pháp luật Việt Nam.3 Trách nhiệm pháp lý khi công ty tài chính vi phạm nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng.2 Thực trạng thực thi và kiến nghị để hoàn thiện pháp luật về nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng của công ty tài chính trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng.

Thực trạng thực thi nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng của công ty tài chính trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng. Kiến nghị để hoàn thiện pháp luật về nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng của công ty tài chính trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng .80 KẾT LUẬN CHƯƠNG II .86 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu Trong nhiều năm trở lại đây, song song với sự phát triển vượt trội của khoa học, công nghệ thông tin và truyền thông, sự đa dạng trong dịch vụ ngân hàng ở Việt Nam đã được triển khai và trở thành một phần thiết yếu của đời sống xã hội, tiêu biểu là dịch vụ cho vay tiêu dùng cung cấp bởi các công ty tài chính với ưu điểm là thủ tục được tinh giản, nhanh chóng và mang tính “kịp thời”. Theo danh sách thống kê bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho đến đầu năm 2022 đã có 16 công ty tài chính1 đăng ký hoạt động2 cho thấy ngày càng có nhiều công ty tài chính thực hiện hoạt động cung ứng dịch vụ cho vay tiêu dùng làm gia tăng sự tiếp cận của khách hàng đồng thời đang định hình ra xu hướng phát triển mới của thị trường tài chính tiêu dùng tại Việt Nam.

Các thông tin cá nhân của khách hàng được các công ty tài chính thu thập và lưu giữ để phục vụ cho hoạt động của mình. Công ty tài chính, đóng vai trò là một bên trong quan hệ pháp luật giữa công ty tài chính và khách hàng thường yêu cầu khách hàng phải cung cấp các thông tin cần thiết nhằm phục vụ cho hoạt động của mình, thì phải thực thi nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng mà các tổ chức này có được trong suốt quá trình cung ứng dịch vụ ngân hàng, đây là nghĩa vụ mà công ty tài chính nói riêng, các tổ chức tín dụng nói chung cần triệt để và nghiêm khắc tuân thủ. Để có thể cung ứng dịch vụ ngân hàng nhanh chóng, hiệu quả đến khách hàng (là các cá nhân) thì các công ty tài chính đã không ngừng liên tục cải tiến chất lượng dịch vụ, tiên phong áp dụng, triển khai công nghệ để có thể đáp ứng một cách nhanh nhất mọi nhu cầu của khách hàng. Bản thân các khách hàng khi thực hiện giao dịch, xác lập quan hệ hợp đồng với các công ty tài chính luôn mong muốn thông tin của mình được bảo mật.

Khách hàng của công ty tài chính đa phần là cá nhân và phần lớn có thu nhập thấp, công việc, nơi ở không ổn định… Khách hàng thường xuyên thay đổi thông tin liên hệ, nơi sinh sống và nơi làm việc cũng là trở ngại trong quá trình 1 Công ty tài chính, thuộc nhóm Tổ chức tín dụng phi ngân hàng được thành lập và hoạt động theo Giấy phép thành lập và hoạt động được cấp bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. (khoản 1 và khoản 4 Điều 4; Điều 8 Luật Các tổ chức tín dụng 2010) 2 Danh sách các công ty tài chính, thống kê bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đến ngày 31/03/2022, https://www.vn/ (truy cập vào ngày 17/07/2022) 2 đánh giá khách hàng sau giải ngân và khó khăn khi bộ phận thu hồi nợ3 của công ty tài chính cố gắng tiếp cận để tác nghiệp và thông báo tới khách hàng. Nhiều trường hợp không có được địa chỉ chính xác của khách hàng để bộ phận thu nợ có thể truy vết và thu nợ khách hàng. Bằng việc không quá khắt khe khi lựa chọn khách hàng, thông tin cung cấp đơn giản, không bắt buộc chứng minh thu nhập cùng sự biến chuyển linh hoạt các dòng sản phẩm, dịch vụ cộng thêm việc đưa vào hoạt động các tổng đài 24/7 và các ứng dụng tiên tiến, thân thiện với người sử dụng đã giúp các khách hàng (là bất cứ ai) có thể tiếp cận các khoản vay và được giải ngân một cách nhanh chóng dù đang ở bất kỳ nơi đâu đã giúp cho người dân đã dần có cái nhìn cởi mở, đón nhận và tìm đến dịch vụ của công ty tài chính ngày càng nhiều hơn.

Sự phát triển này là cơ sở để các hành vi khai thác, xâm phạm thông tin ngày càng tinh vi hơn, dẫn đến nguy cơ thông tin của khách hàng bị xâm phạm khi sử dụng dịch vụ ngân hàng của công ty tài chính trở nên phổ biến. Nhận thức được tầm quan trọng, tính thiết yếu của nghĩa vụ bảo mật thông tin của khách hàng, các công ty tài chính cần đảm bảo thực hiện nghĩa vụ bảo mật thông tin thật nghiêm túc, triệt để trước tình hình, thực trạng thông tin của khách hàng đã và đang bị xâm phạm, bị khai thác bởi nhiều đối tượng nhằm trục lợi và thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật. Từ đó cho thấy không chỉ các ngân hàng thương mại mà các công ty tài chính hiện nay - với tư cách là tổ chức tín dụng – luôn cố gắng tuân thủ các khuôn khổ pháp luật hiện hành về việc đảm bảo nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng khi cung ứng dịch vụ ngân hàng nhưng vẫn ưu tiên, chú trọng đến trải nghiệm của khách hàng. Và không chỉ riêng thực hiện nghĩa vụ về mặt pháp lý mà về mặt đạo đức, các công ty tài chính cũng đã và đang trong quá trình hoàn thiện.