Phòng chống tội phạm mua bán người tại việt nam la tiến sĩ

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYÊN MAI TRÂM PHÒNG, CHÓNG TỌI PHẠM MUA BÁN NGƯỜI TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm Mã số: 62 38 01 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DÂN KHOA HỌC: 1.TS PHẠM VAN TINH 2. TS NGUYEN DUY THUAN LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luật án chưa từng được công bồ trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án MỤC LỤC MOTHẤ te öss5eei5sndsintdaniinlidiaoibrtoinleniisiliktiolliibilesittoitirqisradiGmrli 1 Chương 1: TÓNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU.-- ¿5+ 9 1,1, Tinh hinh ighiển cứu tiên tHế BÌÖÌLsssuaanntsaicavdiogsoisato28Gi34k0ásts84x0i8uxãsg 9 1.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Naim.3 Đánh giá tong quan tinh hình nghiên cứu.--2-2¿2 2+22+22+zecxzzcsseee 20 Chương 2: TỘI PHẠM MUA BÁN NGƯỜI VÀ TÌNH HÌNH TỘI PHẠM MUA BÁN NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY .1 Tội phạm mua bán người theo quy định của luật hình sự Việt Nam hiện hành .2 Tình hình tội phạm mua bán người ở Việt Nam hiện nay. --- «+ 33 Chương 3: NGUYEN NHAN VA DIEU KIEN CUA TINH HÌNH TOI PHAM MUA BAN NGUOI O VIET NAM HIEN NAY .1 Nhận thức lý luận về nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm mua bán 3.2 Hệ thống nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh tình hình tội phạm mua bán NGO GO Việt Na HIỆH H8 :ssccocsssieiricsetioitGii1121200140013011500880536036101660800183888ãg95854508686138688 71 Chuong 4: DU BAO TINH HiNH TOI PHAM MUA BAN NGUOI O VIET NAM VA NHUNG BIEN PHAP PHONG, CHONG TOI PHAM MUA BAN 4.1 Dự báo tình hình tội phạm mua bán người ở Việt Nam trong thời gian tới.2 Hệ thống các biện pháp phòng ngừa tội phạm mua bán người ở Việt Nam. 157 TI LIE U THAM KHAO.cccsccsssssscssssscccsnssscssssesesssnscesssnssessssseessassesssauecesssneeesssness 161 PHU LUC eeccssccsssssssssssssnssssscsscssssnccssesessessssssssnsnsnssnsssseesencsnseeseesstsssunusnunsssnsneesseeeee 170 MO DAU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trong chiều dài lịch sử phát triển của nhân loại, con người luôn được đặt tại vị trí trung tâm, trong đó quyền con người được xem là giá trị chung của nhân loại, thành quả của quá trình đấu tranh gian khổ, bền bỉ mà cả nhân loại hướng tới và ra sức bảo vệ.

Chính vì vậy, mua bán người đã trở thành môi quan tâm sâu sắc của nhiều quốc gia trên khắp thế giới. Mua bán người, bao gồm phụ nữ, đàn ông và trẻ em, đặt biệt là cho mục đích tình dục không phải là một hiện tượng mới mà là một thực tế phỏ biến trong nhiều xã hội qua các thời kỳ lịch sử. Tuy nhiên, trong những thập kỷ gần đây, nhất là trong quá trình phát triển, hội nhập kinh tế, toàn cầu hóa thì mua bán người đã thực sự trở thành mối đe dọa cho các quốc gia, bởi mua bán người, đặt biệt là mua bán phụ nữ, trẻ em với nhiều hình thái, động cơ khác nhau, được tổ chức chặt chẽ hơn và mang tính xuyên vùng, xuyên quốc gia, bao quanh nó là các vấn đề về đạo lý, đạo đức, chính trị, kinh tế, văn hóa, y té, thương mại. Mua bán người trở thành một ngành kinh doanh có tính toàn cầu đem lại những món lợi nhuận khổng lồ cho các tổ chức tội phạm.

Theo báo cáo của Tổ chức nhập cư thế giới (IOM), hàng năm có khoảng 4 triệu người bị bọn buôn người bản qua biên giới các quốc gia, lợi nhuận thu được từ hoạt động tội ác này hằng năm không dưới 10 tỉ USD, chỉ đứng sau lợi nhuận thu được từ buôn bán vũ khí và buôn lậu ma táy [75] và theo báo cáo của Liên Hợp Quốc và tổ chức Lao động quốc tế, hang năm trên thế giới có khoảng 800.000 người bị mua bán, lợi nhuận tội phạm thu được khoảng 32 tỷ USD. Trong đó, trên 80% nạn nhân là phụ nữ và các bé gái [38]. Mua bán người được xếp vào loại tội ác chống lại loài người bởi nó xâm phạm nghiêm trọng tới quyền con người, trong đó, có những quyền cơ bản nhất như: quyền tự do đi lại, quyền được bảo vệ an toàn về tính mạng, sức khỏe, quyền lao động. Tội phạm mua bán người có tính chất và mức độ nguy hiểm cao cho xã hội bởi tính giã man, vô nhân đạo thể hiện ở chỗ không chỉ xâm phạm các quyền con người mà còn coi con người như một món hàng hoá đề trao đồi vì lợi nhuận.

Hậu quả mà tội phạm mua bán người gây ra cho nạn nhân, gia đình nạn nhân nói riêng và cho toàn xã hội nói chung là hết sức nặng nè vì nạn nhân, gia đình nạn nhân không chỉ phái hứng chịu những tổn thương về tâm sinh lý, sức khỏe tính mạng mà mua bán người còn đe dọa đến sự ôn định, trật tự an toàn xã hội, gây ảnh hưởng xấu về nhiều mặt đối với các quốc gia. Đây là một biểu hiện của chế độ “chiếm hữu nô lệ thời hiện đại” mà cả nhân loại lên án và tìm mọi biện pháp ngăn chặn, đầy lùi. Vì vậy, nhiệm vụ phòng, chống tội phạm mua bán người đặt ra không chỉ riêng đối với một quốc gia nào mà đòi hỏi phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa các nước trên toàn thế giới, nhất là trong tình hình hiện nay khi vấn đề mua bán trẻ em, bóc lộc sức lao động, đưa người lao động trái phép từ các nước nghèo sang các nước phát triển đã trở thành vấn dé nóng của cả thế giới vì không chi phat sinh các vấn đề tại các nước đến mà nhiều người dân vô tội phải bỏ mạng trên biên hoặc trong những chiếc xe tải, xe container chất đầy người. Ở Việt Nam, tội phạm mua bán người là một hiện tượng chỉ mới xuất hiện khoảng hơn chục năm trở lại đây, song tính đa dạng và phức tạp cũng như những hậu quả nghiêm trọng mà tội phạm này gây ra cho nạn nhân, gia đình, xã hội đã thu hút sự quan tâm đặc biệt và lo ngại sâu sắc của Nhà nước và cộng đồng.

Mặc dù Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiều biện pháp nhằm đấu tranh ngăn chặn tình trạng mua bán người, đặc biệt là mua bán phụ nữ và trẻ em nhưng tình hình tội phạm mua bán người vẫn diễn biến phức tạp với tính chất, thủ đoạn ngày càng nghiêm trọng, tỉnh vi, xảo quyệt; nhiều trường hợp có tô chức chặt chẽ và có tính xuyên quốc gia. Tội phạm mua bán người đã thực sự trở thành vấn đề nóng bỏng, nhức nhói, ảnh hưởng xấu đến đời sống sinh hoạt của xã hội, phong tục, tap quán, đạo đức xã hội, pháp luật của Nhà nước, cướp đi hạnh phúc của nhiều gia đình, làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS, tiềm ân những nhân tố xấu về an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Các phần tử xấu lợi dụng vấn đề này đề nói xấu, tuyên truyền sai sự thật, ảnh hưởng đến uy tín của Đảng và Nhà nước [1Š]. Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, đặt ra cho khoa học pháp lý phải nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện về tội phạm mua bán người để tìm ra những giải pháp phù hợp góp phần nâng cao hiệu qua dau tranh phòng, chống tội phạm này là một yêu cầu cấp bách và cần thiết vì: Thứ nhất, xét về mặt đạo đức xã hội, hành vi mua bán người là loại hành vi suy đổi nhất, đáng xấu hồ nhất và đáng bị trừng phạt nhất trong mọi loại hành vi.

Vì thế, nghiên cứu để tiến tới ngăn chặn, đây lùi hành vi tha hóa nhất về mặt đạo đức luôn được đặt ra. Thứ hai, xét trên phương diện thực tế của tình hình tội phạm ở nước ta, vấn đề cần phải được nhìn nhận ở hai đặc điểm sau: - Một là, trong dây chuyền các đối tượng chịu sự xâm hại của những hành vi phạm tội, phụ nữ và trẻ em ở Việt Nam là những đối tượng dễ bị xâm hại nhất, tức là những mắt xích yếu nhất. Cho nên, dù tội danh mua bán phụ nữ đã được thay thế thành tội đanh mua bán người cho phù hợp với pháp luật quốc tế và với những biểu hiện mới của tình hình tội phạm, thì phụ nữ và trẻ em nước ta vẫn là những người bị hại chủ yếu; - Hai là, một trong những nét đặc trưng nhất, đáng lưu ý nhất đối với tình hình tội phạm thời kỳ kinh tế thị trường so với thời kỳ kinh tế bao cấp ở nước ta chính là mức tăng đột biến và dữ dội của tình hình tội phạm mua bán phụ nữ và trẻ em. Nếu lấy năm 1986 làm năm định gốc (năm định gốc là thuật ngữ!), tức là 100%, thì số vụ án phải xét xử hình sự sơ thẩm ở những năm mà cơ chế thị trường bắt đầu phát huy tác dụng, tức là từ năm 1989 trở đi như sau: năm 1989 đạt mức 1.

Thứ ba, xét trên phương diện lý luận, tội phạm học, khoa học luật hình sự và các khoa học pháp lý có liên quan khác trong những năm qua đã có những bước tiến mới tạo thêm những cơ sở lý luận mới cho việc tiến hành nghiên cứu đề tài “Phòng, chống tội phạm mua bán người tại Việt Nam”; Thứ tư, về mặt pháp luật, bên cạnh việc Quốc hội ban hành Luật số 37/2009/QHI2 sửa đồi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự năm 1999 (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2010) (sau đây gọi là Bộ luật hình sự năm 1999) đề sửa đổi Điều I19 Bộ luật hình sự năm 1999 từ tội “Mua bán phụ nữ” thành tội “Mua bán người” và giữ nguyên Điều 120 về “Mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em” chỉ bổ sung, sửa đổi khoản 2 điều luật này thì ngày 27/11/2015, Quốc hội ban hành Luật số 100/2015/QHI13 ban hành Bộ luật hình sự năm 2015 thì Điều 119 Bộ luật hình sự năm 1999 được đổi thành Điều 151 giữ nguyên tên tội danh, chỉ sửa đổi, bố sung một số quy định trong điều luật. Riêng Điều 120 Bộ luật hình sự năm 1999 từ tội “Mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em” thành tội “Mua bán người dưới l6 tuổi ” tách các hành vi đánh tráo, chiếm đoạt thành các điều luật riêng và thêm vào Điều 154 quy định về tội “Mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người”. Ngoài ra, Quốc hội còn ban hành Luật phòng, chống mua bán người, có hiệu lực từ ngày 01/01/2012, đã làm nảy sinh nhu cầu nhận thức mới về tội phạm mua bán người trong tình hình mới. Từ phân tích trên, tác giả chọn vấn đề “Phòng, chống tội phạm mua bán người tại Việt Nam” làm đề tài luận án tiến sĩ Luật học, chuyên ngành Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm.

Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2.