Xử phạt vi phạm hành chính giao thông đường bộ tại Quế Sơn, Quảng Nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LƯƠNG VĨNH PHÚ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TỪ THỰC TIỄN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI, năm 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LƯƠNG VĨNH PHÚ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TỪ THỰC TIỄN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM Chuyên ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số : 8 38 01 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN TUẤN KHANH HÀ NỘI, năm 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn.

Các kết quả này chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác. Quảng Nam, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Lương Vĩnh Phú luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ. Khái quát về vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Khái niệm, đặc điểm về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Các yếu tố ảnh hưởng đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ .25 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ Ở HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM. Khái quát tình hình giao thông đường bộ và vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.

Thực tiễn xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Đánh giá chung về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.45 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TỪ THỰC TIỄN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM. Phương hướng bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ từ thực tiễn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Giải pháp bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ từ thực tiễn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.59 Tiểu kết chương 3.76 TÀI LIỆU THAM KHẢO luan an DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 GTĐB Giao thông đường bộ 2 TTATXH Trật tự an toàn xã hội 3 TNGT Tai nạn giao thông 4 QLNN Quản lý nhà nước 5 VPHC Vi phạm hành chính 6 TTGT Thanh tra giao thông 7 CSGT Cảnh sát giao thông 8 TNGTĐB Tai nạn giao thông đường bộ luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng Tổng hợp số liệu về số vụ tai nạn giao thông đường bộ 2.1 trên địa bàn Huyện Quế Sơn, Tỉnh Quảng Nam giai 33 đoạn từ 2015-2019.

Số vụ vi phạm hành chính giao thông đường bộ đã 2.2 được xử phạt trên địa bàn Huyện Quế Sơn giai đoạn 36 2015 – 2019 luan an DANH MỤC CÁC HÌNH Số hiệu Tên hình Trang hình Số liệu thống kê đăng ký mới xe môtô, xe gắn máy trên 2.1 32 địa bàn Huyện Quế Sơn trong giai đoạn năm 2015-2019 Thống kê số vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực 2.2 35 GTĐB giai đoạn từ năm 2007-2016 Thống kê số liệu độ tuổi người điều khiển phương tiện 2.3 gây tai nạn trên địa bàn Huyện Quế Sơn, giai đoạn 38 2015-2019 Thống kê số liệu khung thời gian xảy ra tai nạn trên địa 2.4 38 bàn Huyện Quế Sơn, giai đoạn 2015-2019 Bảng thống kê số tiền xử phạt VPHC trong lĩnh vực 2.5 GTĐB nộp KBNN trên địa bàn Huyện Quế Sơn giai 44 đoạn 2015-2019 Số liệu áp dụng hình thức xử phạt tước quyền sử 2.6 dụng giấy phép trong lĩnh vực GTĐB trên địa bàn 45 Huyện Quế Sơn giai đoạn 2015-2019 Biểu đồ thể hiện cơ cấu số vụ, số người chết và số 2.7 người bị thương trên địa bàn Huyện Quế Sơn, Tỉnh 46 Quảng Nam giai đoạn từ 2015-2019. luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Giao thông đường bộ (GTĐB) được coi là một lĩnh vực quan trọng, là một bộ phận trong kết cấu hạ tầng quốc gia; cùng với đường sắt, đường thủy, đường không, chúng tạo thành mạch máu của sự phát triển đất nước. Ở phạm vi hẹp, giao thông đường bộ đáp ứng nhu cầu dịch chuyển, giao dịch giữa các chủ thể khác nhau của nền kinh tế.

Còn ở tầm vĩ mô, hoạt động giao thông đường bộ có liên quan trực tiếp đến an ninh, trật tự an toàn xã hội cũng như sự phát triển kinh tế - xã hội – văn hóa của mỗi quốc gia dân tộc, đẩy mạnh giao lưu, hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới [20, tr. Là một bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng, việc phát triển tốt GTĐB sẽ tạo tiền đề cho phát triển kinh tế- xã hội, củng cố an ninh quốc phòng, đổi mới và phát triển đất nước [32, tr. Thực tế GTĐB luôn là lĩnh vực ẩn chứa nguồn nguy hiểm cao độ thường phát sinh những rủi ro bất lợi cho xã hội như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, tai nạn GTĐB do vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này gây ra. Theo pháp luật các quốc gia phát triển thì nguồn nguy hiểm cao độ là “bất cứ sự vật chất nào được kéo, đẩy bằng máy móc (…) những vật có thể gây nguy hiểm bởi tính chất, mục đích hoặc sự vận hành cơ khí của chúng…[4]” hay “các nhà máy chế tạo, nơi khai thác khoáng sản dễ gây cháy nổ, độc hại, phương tiện giao thông, vận tải cơ giới là nguồn nguy hiểm cao độ” (Bộ luật dân sự Nhật Bản) [14, tr.

Trong những năm qua, hiện tượng vi phạm pháp luật GTĐB ngày một gia tăng và diễn biến hết sức phức tạp, tai nạn giao thông (TNGT) luôn có nguy cơ xảy ra, số vụ, số người chết, số người bị thương do TNGT luôn biến động khó lường theo chiều hướng gia tăng, gây khó khăn cho hoạt động quản lý nhà nước (QLNN) và ảnh hưởng lớn đến trật tự an toàn xã hội (TTATXH). Với những hậu quả của việc vi phạm pháp luật GTĐB ngoài việc gây mất TTATXH, thì TNGT đường bộ còn gây ra sự ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng, lấy đi tương lai thế hệ trẻ của đất nước, làm tăng thêm nỗi lo, gánh nặng cho mỗi gia 1 luan an đình, cho mỗi địa phương và cho toàn xã hội, đồng thời ảnh hưởng to lớn đến tài chính của các địa phương [27, tr. Do đó, vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực giao thông đường bộ (GTĐB) nói riêng trong nhiều năm trở lại đây luôn là vấn đề vô cùng nhức nhối của xã hội. Theo báo cáo của Cục Cảnh sát giao thông (C67) – Bộ Công an, hàng năm lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) cả nước xử phạt khoảng 5.000 trường hợp vi phạm pháp luật về GTĐB, thu về kho bạc nhà nước khoảng 3.000 tỷ đồng [41, tr.

Có thể nhận thấy trong thời gian gần đây, cùng với sự nỗ lực của Chính phủ, các Bộ, ngành và của toàn xã hội, vấn đề trật tự, ATGTĐB ở nước ta đã có nhiều thay đổi theo chiều hướng tích cực; tình hình VPPL trong lĩnh vực GTĐB được kéo giảm, tuy nhiên vẫn còn ở mức cao và gây ra những thiệt hại lớn cho xã hội [42, tr. Chính vì vậy, để giao thông được diễn ra thông suốt, đạt hiệu quả cao, Nhà nước cần tăng cường xử lí hành vi vi phạm nói chung và VPHC nói riêng. Ngày 20 tháng 6 năm 2012 Quốc hội đã ban hành Luật Xử phạt vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2013 đáp ứng nhu cầu thực tiễn quản lý, tạo cơ sở pháp lý phòng chống các hành vi vi phạm, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong từng lĩnh vực chuyên ngành [5]. Trong lĩnh vực giao thông đường bộ, ngày 30 tháng 12 năm 2019 Chính Phủ đã ban hành Nghị định số 100/2019/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt có hiệu lực kể từ 01 tháng 01 năm 2020 (sau đây gọi tắt là Nghị định số 100/2019/NĐ-CP) thay thế Nghị định số 46/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt.

Đến nay, Luật xử lí VPHC và Nghị định số 100/2019/NĐ-CP đã đáp ứng sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật, và đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế, đạt hiệu quả cao trong hoạt động đấu tranh phòng ngừa VPHC trong lĩnh vực này. Có thể nhận thấy trong thời gian qua, công tác xử phạt VPHC của các lực lượng chức năng đã có những cải thiện nhất định, tuy nhiên trên thực tế, với các quy định của pháp luật hiện hành, các lực lượng chức năng vẫn còn gặp những khó khăn nhất định trong công tác xử phạt. Vì vậy việc nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt 2 luan an động xử phạt rất cần đến việc hoàn thiện những quy định liên quan đến hoạt động này [41, tr. Là tiểu vùng nằm trong “Cụm động lực số 2” theo Quy hoạch Vùng Đông tỉnh Quảng Nam bao gồm Duy Xuyên - Quế Sơn - Thăng Bình, có trục giao thông đối ngoại quan trọng Quốc lộ 1A, đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đi ngang qua, kết nối thành phố Đà Nẵng và Khu kinh tế mở Chu Lai [16, tr.

Vì vậy tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện về xử phạt VPHC trong lĩnh vực GTĐB, từ đó chỉ ra những tồn tại, vướng mắc, bất cập của hoạt động này là một vấn đề có ý nghĩa về cả lý luận và thực tiễn, với mục tiêu kéo giảm tình hình VPHC về trật tự, ATGTĐB trên địa bàn Huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam là một yêu cầu cấp thiết. Với những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ từ thực tiễn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam” làm luận văn thạc sĩ luật học, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2.