Luận án tiến sĩ luật học: Pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước Việt Nam - Vũ Thúy Hiền

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VŨ THÚY HIỀN PHÁP LUẬT VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ CÔNG CHỨC TRONG HỆ THỐNG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2018 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VŨ THÚY HIỀN PHÁP LUẬT VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ CÔNG CHỨC TRONG HỆ THỐNG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VIỆT NAM Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số: 9.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. HOÀNG THỊ NGÂN 2. BÙI THỊ ĐÀO HÀ NỘI - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo đúng quy định.

Tác giả Vũ Thúy Hiền MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước. Tổng quan tình hình nghiên cứu nước ngoài.

Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu của đề tài. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu về đề tài luận án. 20 Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ CÔNG CHỨC TRONG HỆ THỐNG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC. Nhận thức chung về phân cấp quản lý công chức và pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước.

Điều chỉnh pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước. Các yếu tố tác động đến pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước. Tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước. 66 Chương 3 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ CÔNG CHỨC TRONG HỆ THỐNG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC.

Thực trạng pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước. Thực trạng thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước. Đánh giá chung pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước. 106 Chương 4 HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ ĐẢM BẢO THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ CÔNG CHỨC TRONG HỆ THỐNG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC.

Quan điểm hoàn thiện pháp luật và đảm bảo thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và đảm bảo thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước. 153 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 155 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

156 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ 1 CC Công chức 2 CCHC Cải cách hành chính 4 CBCC Cán bộ, công chức 5 CBCCVC Cán bộ, công chức, viên chức 6 CP Chính phủ 7 CQĐP Chính quyền địa phương 8 CQTW Chính quyền Trung ương 9 CQHCNN Cơ quan hành chính nhà nước 10 ĐTBD Đào tạo, bồi dưỡng 11 HCNN Hành chính nhà nước 12 KTTT Kinh tế thị trường 13 NXB Nhà xuất bản 14 NSNN Ngân sách nhà nước 15 QLNN Quản lý nhà nước 16 QPPL Quy phạm pháp luật 17 TTHC Thủ tục hành chính 18 TTCP Thủ tướng Chính phủ 19 VBQPPL Văn bản quy phạm pháp luật 20 XHCN Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Sơ đồ 3.1: Quy trình tuyển dụng công chức. Quy trình đánh giá công chức. Tính cấp thiết của đề tài Phân định thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương nói chung, phân cấp quản lý giữa Trung ương và địa phương nói riêng đang là vấn đề thời sự ở nước ta hiện nay. Mô hình pháp lý về phân cấp quản lý, trong đó có phân cấp quản lý công chức (CC) phản ánh thái độ chính trị của Nhà nước trong giải quyết vấn đề tự quản địa phương và quyết định hiệu quả quản trị địa phương của mỗi quốc gia.

Tuy nhiên, ở Việt Nam vấn đề này còn nhiều điểm chưa rõ về lý luận và thực tiễn, đòi hỏi phải tập trung nghiên cứu, làm rõ để vừa đảm bảo sự quản lý tập trung, thống nhất của chính quyền Trung ương (CQTW), vừa phát huy tính năng động, sáng tạo, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương (CQĐP) trong quản lý. Để đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước (QLNN) giữa Trung ương và địa phương, ngày 30/6/2004 Chính phủ ban hành Nghị quyết số 08/2004/NQ- CP về việc tiếp tục đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước (QLNN) giữa Chính phủ và chính quyền tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Trong các lĩnh vực được xác định đẩy mạnh phân cấp có lĩnh vực tổ chức bộ máy, cán bô, công chức (CBCC). Qua 14 năm triển khai, thực hiện Nghị quyết số 08/2004/NQ-CP ngày 30/6/2004 và hệ thống pháp luật về công vụ, CC, phân cấp quản lý CC trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước (CQHCNN) Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần xây dựng đội ngũ CC đủ về số lượng, có cơ cấu hợp lý, có năng lực, trình độ, có phẩm chất, đạo đức, có tinh thần phục vụ nhân dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến, kết quả tích cực, phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN Việt Nam còn nhiều bất cập, vướng mắc bởi sự thiếu đồng bộ của hệ thống pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật cũng bộc lộ nhiều bất cấp, đó là tình trạng cơ quan nhà nước cấp trên buông lỏng quản lý sau khi phân cấp; tình trạng nhiều bộ, ngành, địa phương tuyển dụng, bổ nhiệm, luận chuyển, điều động CC không đúng quy định pháp luật, có biểu hiện của “lợi ích nhóm”, “con ông, cháu cha”; tình trạng chạy chức, chạy quyền, chạy tuổi, 1 chạy quy hoạch, chạy luân chuyển, chạy bằng cấp, chạy khen thưởng, chạy danh hiệu, chạy tội.trong đó có cả cán bộ cao cấp, chậm được ngăn chặn, đẩy lùi; công tác quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng (ĐTBD) CC thực hiện chưa tốt; công tác thi nâng ngạch, chuyển ngạch chưa thực sự phù hợp; công tác đánh giá CC thực hiện chưa nghiêm túc, các chủ thể có thẩm quyền đánh giá CC còn biểu hiện nể nang, cào bằng; công tác xử lý, kỷ luật CC chưa thực sự nghiêm minh, chưa đủ sức răn đe; công tác quản lý hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong điều kiện mới… Những hạn chế, bất cập nêu trên không những làm giảm hiệu quả quản lý CC, mà còn làm giảm hiệu lực, hiệu quả QLNN nói chung, ảnh hướng tới tính nghiêm minh của pháp luật, làm suy giảm lòng tin của nhân dân vào bộ máy Nhà nước, là rào cản cản trở sự phát triển của nền hành chính Việt Nam. Trước những yêu cầu về lý luận và thực tiễn, việc tiếp tục nghiên cứu pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN để làm rõ những vấn đề lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý CC, từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và đảm bảo thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN là cần thiết khách quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý CC, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nền hành chính Việt Nam trở thành nền hành chính phục vụ, hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu lực và hiệu quả. Vì vậy, nghiên cứu sinh (NCS) lựa chọn vấn đề “Pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước Việt Nam” làm đề tài luận án Tiến sĩ chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, đề tài có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2.

Mục đích nghiên cứu của luận án Mục đích nghiên cứu của luận án là góp phần xây dựng mô hình lý luận tổng thể, toàn diện của pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN; đánh giá khái quát thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN Việt Nam trong những năm qua; đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp 2 luật và đảm bảo thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án Xuất phát từ mục đích nghiên cứu nói trên, luận án xác định những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây: - Nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ một cách tổng thể, toàn diện những vấn đề lý luận về pháp luật phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN: nhận thức chung về phân cấp quản lý CC và pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN; điều chỉnh pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN; các yếu tố tác động đến pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN; tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN; pháp luật về phân cấp quản lý công chức của một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. - Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN Việt Nam. - Luận giải các quan điểm và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và đảm bảo thực hiện pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án 3. Đối tượng nghiên cứu của luận án Đối tượng nghiên cứu của luận án là những vấn đề lý luận và thực tiễn của pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN. Ngoài ra, ở một mức độ nhất định, luận án cũng nghiên cứu pháp luật về phân cấp quản lý CC của một số quốc gia trên thế giới. Phạm vi nghiên cứu của luận án - Phạm vi về nội dung: Do pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN là một vấn đề rất rộng, tác giả xác định phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống các quy định pháp luật về tuyển dụng, sử dụng, ĐTBD, đánh giá CC, khen thưởng, kỷ luật CC.