Luận án tiến sĩ xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực bán đấu giá tài sản - Đoàn Văn Hưởng (2021)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐOÀN VĂN HƢỜNG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2021 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐOÀN VĂN HƢỜNG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số: 9.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. LƢƠNG THANH CƢỜNG HÀ NỘI - 2021 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Các trích dẫn trong luận án có nguồn gốc tin cậy, chính xác.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Đoàn Văn Hƣờng luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đề tài luận án.

Nhận xét tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu. 19 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 22 Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN.

Khái niệm, đặc điểm và vai trò của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản. Các thành tố của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản. Các yếu tố ảnh hưởng đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản.

70 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 76 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Thực trạng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản. Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản ở Việt Nam hiện nay.

106 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 125 luan an Chƣơng 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN, NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Quan điểm nâng cao hiệu quả pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản.

Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản. 142 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 149 DANH SÁCH CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ. 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

152 luan an DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BĐGTS : Bán đấu giá tài sản ĐGTS : Đấu giá tài sản NCS : Nghiên cứu sinh VPHC : Vi phạm hành chính VPPL : Vi phạm pháp luật XLVPHC : Xử lý vi phạm hành chính XPVPHC : Xử phạt vi phạm hành chính TNHC : Trách nhiệm hành chính UBND : Ủy ban nhân dân luan an DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1: Kết quả xử phạt vi phạm hành chính của Bộ, ngành Tư pháp trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản giai đoạn 2013 – 2017. 113 Biểu đồ 2: Kết quả XPVPHC của Thanh tra Bộ Tư pháp trong lĩnh vực BĐGTS từ ngày 01/01/2018 đến 30/9/2021. 116 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trong những năm qua, hoạt động bán đấu giá tài sản ở nước ta đã có sự phát triển và đang được xã hội hóa mạnh mẽ, từng bước đi vào cuộc sống với nhiều hiệu quả thiết thực, có những đóng góp quan trọng trong công tác thi hành pháp luật, đặc biệt là tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá như tài sản nhà nước theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước; tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân theo quy định của pháp luật; tài sản là quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai; tài sản bảo đảm theo quy định của pháp luật về giao dịch bảo đảm; tài sản thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự; tài sản là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu sung quỹ nhà nước, tài sản kê biên để bảo đảm thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; tài sản là hàng dự trữ quốc gia theo quy định của pháp luật về dự trữ quốc gia; tài sản cố định của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp; tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên bố phá sản theo quy định của pháp luật về phá sản; tài sản hạ tầng đường bộ và quyền thu phí sử dụng tài sản hạ tầng đường bộ theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng và khai thác kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; tài sản là quyền khai thác khoáng sản theo quy định của pháp luật về khoáng sản; tài sản là quyền sử dụng, quyền sở hữu rừng sản xuất là rừng trồng theo quy định của pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng; tài sản là quyền sử dụng tần số vô tuyến điện theo quy định của pháp luật về tần số vô tuyến điện; tài sản là nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu của tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ do Chính phủ thành lập để xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật.

Hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực bán đấu giá tài sản phụ thuộc nhiều vào hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử phạt vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này. Thanh tra, kiểm tra thường xuyên sẽ giúp các chủ thể quản lý nắm được tình hình thực hiện pháp luật về bán đấu giá tài sản của các đối tượng quản lý, qua đó có thể đề ra các biện pháp tác động thích hợp đến từng đối tượng như khuyến khích, động viên các tổ chức, cá nhân nghiêm chỉnh thực hiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong 1 luan an lĩnh vực bán đấu giá tài sản, nhằm phát hiện, uốn nắn kịp thời các đối tượng có biểu hiện sai phạm, góp phần định hướng hành vi xử sự tích cực của họ trong hoạt động bán đấu giá tài sản. Xử lý nghiêm minh các vi phạm pháp luật về bán đấu giá tài sản mà trước hết là xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi này, sẽ góp phần ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm, răn đe các đối tượng có biểu hiện thiếu tôn trọng pháp luật. Ngoài ra các hoạt động nêu trên còn giúp các cơ quan quản lý nhà nước phát hiện ra những điểm bất hợp lý trong chính các quy định của pháp luật để từ đó có hướng điều chỉnh, bổ sung kịp thời cho phù hợp với yêu cầu của cuộc sống.

Trong nhiều năm gần đây, tình hình vi phạm pháp luật nói chung, vi phạm hành chính nói riêng trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản có nhiều diễn biến hết sức phức tạp, xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản đấu giá, tác động không tốt tới nhiều mặt của đời sống xã hội, làm cản trở nỗ lực đổi mới, gây thất thoát tài sản, kìm hãm sự phát triển của đất nước. Hệ thống pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản chưa thật sự đồng bộ, thống nhất, tính quy phạm của hệ thống pháp luật chưa cao, còn nhiều quy định của pháp luật chỉ mới dừng lại ở dạng những nguyên tắc chung, nhiều quy định không phù hợp với thực tế, khó thực hiện. Việc xử phạt hành vi thông đồng, dìm giá trong bán đấu giá tài sản còn khó khăn. Lực lượng chức năng nói chung và thanh tra ngành tư pháp nói riêng về lực lượng, điều kiện, phương tiện, thiết bị để phục vụ cho công tác này còn thiếu thốn; trình độ chuyên môn của đội ngũ thực thi nhiệm vụ này ở địa phương chưa được đào tạo bài bản.

Bên cạnh đó, Nghị định số 82/2020/NĐ- CP quy định mức phạt tiền có tăng nhưng không cao và nhiều hình thức xử phạt chưa nghiêm khắc, chưa có tính răn đe. Do vậy, các tổ chức bán đấu giá tài sản, người tham gia đấu giá tài sản thường xuyên vi phạm hoặc tìm cách trốn tránh trách nhiệm. Việc áp dụng pháp luật, nhất là áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính của một số cơ quan, cá nhân có thẩm quyền chưa đúng theo quy định; còn hiện tượng vi phạm về thời hạn, thời hiệu ra quyết định xử phạt; một số trường hợp xác định hành vi vi phạm chưa chính xác, có dấu hiệu bỏ qua hành vi vi phạm hoặc tùy tiện trong áp dụng hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả; việc xử lý tang vật, phương tiện vi phạm còn lỏng lẻo; công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc trao đổi thông tin và xử lý vi phạm chưa chặt chẽ, đôi lúc còn 2 luan an mang tính hình thức; công tác thanh, kiểm tra chuyên ngành chưa được chú trọng; công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật tới người dân và tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức thực hiện chưa được quan tâm đúng mức nên hiệu quả đạt được chưa cao.