Luận án tiến sĩ Luật học: Pháp luật về bảo trợ xã hội tại quận Hải Châu, Đà Nẵng - Ngô Thái Thanh Uyên

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGÔ THÁI THANH UYÊN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO TRỢ XÃ HỘI TỪ THỰC TIỄN QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI, năm 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGÔ THÁI THANH UYÊN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO TRỢ XÃ HỘI TỪ THỰC TIỄN QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG Chuyên ngành: LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH Mã số: 8.02 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. VŨ ANH ĐỨC HÀ NỘI, năm 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Những số liệu, kết quả nghiên cứu được sử dụng trong luận văn này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ bất cứ một học vị nào. Tác giả luận văn Ngô Thái Thanh Uyên luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BẢO TRỢ XÃ HỘI VÀ PHÁP LUẬT VỀ BẢO TRỢ XÃ HỘI Ở VIỆT NAM. Khái niệm và đặc điểm của bảo trợ xã hội. Khái niệm bảo trợ xã hội. Đặc điểm bảo trợ xã hội.

Vai trò của bảo trợ xã hội. Pháp luật về bảo trợ xã hội ở Việt Nam hiện nay. Khái niệm pháp luật về bảo trợ xã hội. Đối tượng và điều kiện bảo trợ xã hội.

Khái niệm, đặc điểm thực hiện pháp luật về bảo trợ xã hội. Nội dung thực hiện pháp luật về bảo trợ xã hội. Những yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về bảo trợ xã hội. Yếu tố kinh tế.

Yếu tố về chính trị- pháp luật. Yếu tố về truyền thống văn hóa. 33 Tiểu kết Chương 1. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO TRỢ XÃ HỘI TẠI QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG.

Các yếu tố kinh tế xã hội của quận Hải Châu thành phố Đà Nẵng ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật về bảo trợ xã hội. Thực trạng thực hiện pháp luật về bảo trợ xã hội trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Về đối tượng và điều kiện bảo trợ xã hội. Về xây dựng chính sách pháp luật về bảo trợ xã hội.

Về nguồn lực thực hiện bảo trợ xã hội. Đánh giá chung về hoạt động thực hiện pháp luật về bảo trợ xã hội tại quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Những kết quả đạt được. Những hạn chế.

Nguyên nhân của những hạn chế. 64 Tiểu kết Chương 2. ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO TRỢ XÃ HỘI. Định hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo trợ xã hội.

Định hướng hoàn thiện pháp luật về bảo trợ xã hội. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo trợ xã hội. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo trợ xã hội tại quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Giải pháp đối với UBND thành phố Đà Nẵng.

Giải pháp đối với phòng Lao động Thương binh và Xã hội. Giải pháp đối với UBND quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. 76 Tiểu kết Chương 3. 79 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO luan an DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BTXH : Bảo trợ xã hội BLĐTBXH : Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội NCT : Người cao tuổi NKT : Người khuyết tật UBND : Uỷ ban nhân dân luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong một xã hội văn minh, hiện đại, sự phát triển của quốc gia không chỉ đơn thuần được đánh giá bởi nền kinh tế phát triển, mà còn dựa trên cách thức mà quốc gia đó quan tâm, chăm lo đến vấn đề an sinh cho công dân nước mình. Ngay từ khi thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Đảng và Nhà nước ta đặt quyết tâm phát triển các chính sách BTXH, bảo đảm thực hiện ngày càng tốt hơn các quyền cơ bản của người dân, phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và tiếp cận với chuẩn mức quốc tế. Là một quốc gia trải qua rất nhiều cuộc chiến vệ quốc, bên cạnh đó cũng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai cũng như ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu nên số lượng đối tượng cần được BTXH của nước ta rất lớn. Từ nhiều năm qua, đặc biệt là từ khi thực hiện đường lối Đổi mới (năm 1986) đến nay, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm xây dựng và tổ chức thực hiện các chính sách BTXH, coi đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực để ổn định chính trị - xã hội, phát triển bền vững.

Hệ thống pháp luật và chính sách phát triển các lĩnh vực xã hội ngày càng được bổ sung và hoàn thiện. Hiến pháp năm 2013 lần đầu tiên khẳng định quyền an sinh xã hội cơ bản cho người dân như tại Điều 34 quy định“Công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội” và Điều 59 quy định “Nhà nước tạo bình đẳng về cơ hội để công dân thụ hưởng phúc lợi xã hội, phát triển hệ thống an sinh xã hội”. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư phát triển các lĩnh vực xã hội ngày càng lớn, được tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước và các nguồn lực xã hội khác. Các lĩnh vực xã hội đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nhất là giảm nghèo, tạo việc làm, ưu đãi người có công, giáo dục và đào tạo, y tế, trợ giúp người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, công tác 1 luan an gia đình và bình đẳng giới.

Đời sống vật chất và tinh thần của người có công, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số được cải thiện, góp phần củng cố lòng tin của nhân dân và sự ổn định chính trị - xã hội. Tuy nhiên hiện nay, các quy định của Luật và các văn bản dưới Luật về chính sách BTXH vẫn chưa đáp ứng được so với nhu cầu và sự đòi hỏi của xã hội, chưa bao phủ hết các tất cả các đối tượng thật sự cần trợ giúp, một số quy định, quy trình thủ tục thực hiện chính sách BTXH chưa phù hợp, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra. Đà Nẵng được xem là vùng kinh tế trọng điểm miền Trung - Tây Nguyên với tốc độ phát triển kinh tế- xã hội luôn ổn định, hệ thống chính sách BTXH không ngừng phát triển. Trong những năm qua, hệ thống các văn bản về chính sách BTXH của thành phố nói chung được ban hành tương đối đầy đủ, nhiều văn bản đã lồng ghép chỉ đạo xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành các nhóm đối tượng để phục vụ cho việc hoạch định, quản lý và thực thi các chính sách.

Hiện nay, thành phố đã có các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về BTXH như: Cơ sở dữ liệu quản lý hộ nghèo, đối tượng BTXH, người có công, thông tin thị trường lao động, dạy nghề, bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, hầu hết các cơ sở dữ liệu phát triển một cách tự phát, không dựa trên một nền tảng thống nhất, đồng bộ do đó việc cập nhật, quản lý thông tin mang tính đơn lẻ, không kịp thời và chưa đáp ứng được yêu cầu trong công tác quản lý. Hơn nữa, các cơ sở dữ liệu không có sự kết nối dẫn đến chồng chéo, tốn kém từ khâu thu thập thông tin, quản lý, khai thác và chia sẻ vì vậy các chính sách luôn biến động; đội ngũ cán bộ các cấp thường xuyên thay đổi, chưa được đào tạo chuyên sâu về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý vận hành khai thác; cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư đã lâu, đường truyền không ổn định. Bên cạnh đó, công tác BTXH tại quận Hải Châu, thành phố 2 luan an Đà Nẵng còn bộc lộ nhiều hạn chế cần khắc phục như: đội ngũ thực hiện pháp luật về BTXH còn chưa đảm bảo; việc ban hành, xây dựng các văn bản tổ chức thực hiện pháp luật về BTXH còn chưa thực sự chủ động; vấn đề phổ biến, tuyên truyền chính sách, pháp luật vẫn còn hình thức chứ chưa thực sự đi sâu vào các đối tượng BTXH.

Những vấn đề tồn tại trong hệ thống pháp luật về BTXH đã dẫn đến nhiều bất cập như các đối tượng được BTXH chưa được hưởng đầy đủ, kịp thời các chính sách, chưa thể hiện được sự quan tâm đúng nghĩa mà pháp luật về BTXH mang lại. Xuất phát từ những vấn đề lý luận và thực tiễn đó, tác giả chọn đề tài: “Thực hiện pháp luật về bảo trợ xã hội từ thực tiễn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng” làm đề tài luận văn Thạc sĩ của mình. Công trình này hi vọng sẽ góp phần hoàn thiện hơn nữa hệ thống pháp luật BTXH của Việt Nam hiện tại cũng như nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật BTXH tại quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài BTXH là một trong những nội dung quan trọng về chính sách xã hội của mỗi quốc gia và đang thu hút sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học pháp lý.

Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài này có thể kể đến là: Nguyễn Thị Báo (2007), Hoàn thiện pháp luật về quyền của người khuyết tật ở Việt nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ Luật học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia. Quyền của NKT là mối quan tâm không chỉ của riêng một quốc gia nào. Tôn trọng và bảo đảm quyền của NKT là vấn đề mang ý nghĩa nhân đạo, từ thiện, đồng thời còn mang ý nghĩa kinh tế, xã hội và pháp lý. Luận văn phân tích thực trạng pháp luật về quyền của NKT ở Việt Nam hiện nay trên các phương diện dân sự, chính trị, kinh tế, xã hội và văn hoá; nêu bật những ưu điểm, hạn chế cơ bản và nguyên nhân của những ưu điểm, 3 luan an hạn chế đó; trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền của NKT ở Việt Nam hiện nay.

Trịnh Quang Nghĩa (2011), Đẩy mạnh hoạt động bảo trợ xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, Luận văn Thạc sĩ Luật kinh tế.