Luận án thạc sĩ luật: Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất - Thực tiễn tỉnh Bắc Giang

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ LOAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC GIANG LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH HÀ NỘI, 2019 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ LOAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC GIANG Ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số : 8.02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. NGUYỄN MINH SỬ HÀ NỘI, 2019 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan những nội dung nghiên cứu trình bày trong luận văn thạc sĩ chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính với đề tài “Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất từ thực tiễn tỉnh Bắc Giang” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, không sao chép của bất cứ ai. Nếu có sự thiếu trung thực, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Hội đồng chấm luận văn và Ban Giám đốc Học viện Khoa học xã hội. Tác giả Nguyễn Thị Loan luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT. Những vấn đề chung về quyền sử dụng đất, đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất và quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất. Vai trò và các nguyên tắc quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất. Chủ thể quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất.

Nội dung quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất. Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất. 23 Chương 2: THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TẠI TỈNH BẮC GIANG. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất tại tỉnh Bắc Giang.

Thực trạng quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất tại tỉnh Bắc Giang. Thực trạng hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất tại tỉnh Bắc Giang. Đánh giá chung quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất tại tỉnh Bắc Giang. 51 Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TẠI TỈNH BẮC GIANG.

Quan điểm và phương hướng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất tại tỉnh Bắc Giang. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Các biện pháp đảm bảo nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. 74 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

75 luan an DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT HĐND: Hội đồng nhân dân UBND: Uỷ ban nhân dân XHCN: Xã hội chủ nghĩa luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đấu giá là một trong những hình thức mua bán tài sản phổ biến trong nền kinh tế thị trường. Tại nhiều nước trên thế giới, hoạt động đấu giá tài sản đã có lịch sử hình thành và phát triển hàng trăm năm. Ở Việt Nam, việc đấu giá tài sản do các hỗ giá viên thực hiện đã hình thành và tồn tại trong thời kỳ Pháp thuộc.

Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, chức danh hỗ giá viên tiếp tục được quy định trong Nghị định số 37 ngày 01/12/1945 về tổ chức Bộ Tư pháp. Trong giai đoạn tiếp theo, hoạt động đấu giá tài sản chủ yếu liên quan đến việc phát mại tài sản để thi hành án, được quy định tại Sắc lệnh số 85/SL ngày 22/5/1950 quy định về việc phát mại tài sản theo lệnh của Tòa án và Thông tư 04-NCPL ngày 14/4/1966 của Tòa án nhân dân Tối cao quy định về việc Tòa án kê biên, phát mại tài sản để thi hành án. Năm 1989, Hội đồng Nhà nước ban hành Pháp lệnh Thi hành án dân sự, trong đó có một số quy định về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản đã kê biên để thi hành án. Năm 1996, trên cơ sở quy định về bán đấu giá tài sản của Bộ luật dân sự, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 86/1996/CP ngày 19/12/1996 về việc ban hành quy chế bán đấu giá tài sản, từ đó hoạt động đấu giá tài sản được điều chỉnh riêng trong một văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, từng bước phát triển thành dịch vụ bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp và ngoài việc quản lý trực tiếp Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản thì Sở Tư pháp còn thực hiện việc quản lý về nghiệp vụ của các tổ chức kinh doanh dịch vụ bán đấu giá chuyên nghiệp.

Sau khi Quốc hội ban hành Luật Thương mại quy định việc bán đấu giá tài sản của thương nhân thì Chính phủ đã ban hành các Nghị định quy định về lĩnh vực này (như Nghị định số 05/2005/NĐ-CP ngày 18/01/2005, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 về bán đấu giá tài sản) và từ đây hoạt 1 luan an động quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản đã được quy định cụ thể nhiệm vụ cho các Bộ, ngành và UBND cấp tỉnh. Ngày 17/11/2016, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Đấu giá tài sản (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2017), dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện, thống nhất khung pháp lý điều chỉnh hoạt động đấu giá tài sản. Trên cơ sở thể chế hoá các Nghị quyết của Đảng, Bộ luật dân sự năm 2015, Luật Đấu giá tài sản có nhiều nội dung mới nhằm nâng cao chất lượng, tính chuyên nghiệp của đội ngũ đấu giá viên, bảo đảm đầy đủ trách nhiệm của tổ chức đấu giá tài sản đối với Nhà nước và khách hàng, hạn chế tình trạng “quân xanh, quân đỏ”, thông đồng, dìm giá trong hoạt động đấu giá tài sản, bảo đảm việc xử lý tài sản khách quan, minh bạch, hiệu quả, bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và Nhà nước. Trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, tổ chức đấu giá tài sản bắt đầu được thành lập từ năm 2003 với sự ra đời của Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản thuộc Sở Tư pháp, đến năm 2010 mới có doanh nghiệp bán đấu giá tài sản được thành lập trên địa bàn.

Trong thời gian qua, hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất và quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất đã đạt được những kết quả nhất định, tạo nguồn thu chủ yếu cho ngân sách địa phương; tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được thì hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất và quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất vẫn còn những hạn chế nhất định: Thứ nhất: Quy định của pháp luật hiện hành về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất chưa đồng bộ, thống nhất, đầy đủ: Luật Đất đai quy định việc đấu giá quyền sử dụng đất phải đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về đấu giá tài sản; Luật Đấu giá tài sản năm 2016 đã quy định thống nhất trình tự, thủ tục đấu giá các loại tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá, trong đó có quyền sử dụng đất theo quy định 2 luan an của pháp luật về đất đai; tuy nhiên, trong đấu giá quyền sử dụng đất, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp ban hành Thông tư liên tịch số 14/2015/TTLT-BTNMT-BTP ngày 04/4/2015 quy định việc tổ chức thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất (sau đây gọi là Thông tư liên tịch số 14/2015/TTLT- BTNMT-BTP), hiện nay một số quy định của Thông tư liên tịch số 14/2015/TTLT-BTNMT-BTP không còn phù hợp với Luật Đấu giá tài sản, tuy nhiên Bộ Tài nguyên và Môi trường vẫn chưa sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ Thông tư liên tịch số 14/2015/TTLT-BTNMT-BTP. Đồng thời, Luật Đấu giá tài sản năm 2016 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2017 nhưng Nghị định 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã (sau đây gọi là Nghị định 110/2013/NĐ-CP) chưa được sửa đổi, bổ sung cho nên trong các đợt thanh tra, kiểm tra của Sở Tư pháp phát hiện một số vi phạm của đấu giá viên và tổ chức đấu giá tài sản nhưng không thể xử lý được vì không có chế tài xử lý, ví dụ tổ chức đấu giá tài sản đặt thêm điều kiện cho người đăng ký tham gia đấu giá, thu tiền đặt trước không đúng quy định, không mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho đấu giá viên, đấu giá viên điều hành cuộc đấu giá không đúng quy định của Luật Đấu giá tài sản. Thứ hai: Chất lượng của đội ngũ đấu giá viên tuy đã được cải thiện nhưng vẫn còn hạn chế, bất cập và chất lượng dịch vụ đấu giá nhìn chung hiệu quả còn chưa cao. Các doanh nghiệp đấu giá cơ bản đều mới thành lập, nhiều đấu giá viên thuộc trường hợp được miễn đào tạo nghiệp vụ và nhiều đấu giá viên còn trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động đấu giá tài sản.

Thứ ba: Công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu giá tài sản nói chung và đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất nói riêng đôi lúc, đôi nơi 3 luan an còn chưa sát sao, kịp thời; công tác thanh tra, kiểm tra còn chưa thực hiện thường xuyên; chế tài và việc xử lý các vi phạm trong hoạt động đấu giá còn chưa có, chưa nghiêm, chưa kịp thời, dẫn đến hiệu quả quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất chưa cao. Thứ tư: Nhận thức của một số cán bộ, công chức, người lao động của các địa phương có tài sản là quyền sử dụng đất đấu giá và các doanh nghiệp đấu giá trên địa bàn tỉnh còn hiểu chưa đầy đủ, thực hiện chưa nghiêm túc các quy định của pháp luật về đấu giá tài sản.