Luận án tiến sĩ các phái bộ anh đến việt nam trong bối cảnh xâm nhập của anh vào
Luận án tiến sĩ nghiên cứu phái bộ Anh tại Việt Nam giai đoạn 1858-1945, phân tích tác động chính trị, kinh tế và xã hội
Lịch sử Thế giới cận đại và hiện đại
Luan An
Luận án Tiến sĩ
Năm xuất bản
Số trang
205
Thời gian đọc
31 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tóm tắt nội dung
I.Bối cảnh Anh Xâm nhập Đông Á Thế kỷ 17 19
Nghiên cứu làm rõ bối cảnh lịch sử phức tạp thúc đẩy Anh mở rộng ảnh hưởng sang Đông Á từ thế kỷ 17 đến nửa đầu thế kỷ 19. Sự phát triển mạnh mẽ của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu, đặc biệt là tại Anh, đã tạo ra nhu cầu bức thiết về thị trường, nguồn nguyên liệu, và tuyến đường thương mại mới. Các quốc gia tư bản vùng Đại Tây Dương, với Anh đi đầu, tập trung vào việc thiết lập quyền lực kinh tế và chính trị toàn cầu. Trong bối cảnh này, Công ty Đông Ấn Anh (EIC) nổi lên như một công cụ chính sách quan trọng, đại diện cho lợi ích kinh tế và chiến lược của đế quốc Anh. EIC đã đóng vai trò then chốt trong việc thăm dò, thiết lập các mối quan hệ thương mại, và từng bước thâm nhập vào các thị trường phương Đông. Việt Nam, với vị trí địa lý chiến lược và tiềm năng kinh tế, trở thành một điểm đến hấp dẫn trong tầm ngắm của các cường quốc phương Tây, bao gồm Anh. Tài liệu phân tích sâu sắc những động lực nội tại của Anh và tình hình Đông Á để giải thích cho làn sóng xâm nhập này.
1.1. Chủ nghĩa tư bản Anh trỗi dậy
Sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa tư bản Anh là động lực chính. Anh trải qua những biến chuyển xã hội, kinh tế sâu rộng. Công ty Đông Ấn Anh thành lập năm 1600. Đây là bước ngoặt quan trọng, mở đường cho Anh hướng ra biển lớn. Mục tiêu là tìm kiếm thị trường, khai thác tài nguyên, và mở rộng tầm ảnh hưởng thương mại. Chủ nghĩa tư bản Anh cần mở rộng để duy trì tăng trưởng, tìm kiếm lợi nhuận.
1.2. Đông Á và vị thế chiến lược của Việt Nam
Khu vực Đông Á sở hữu thế mạnh tự nhiên và tiềm năng kinh tế lớn. Các quốc gia Đông Á trở thành mục tiêu của các nước tư bản phương Tây. Việt Nam có địa thế thuận lợi, nằm trên các tuyến hàng hải quan trọng. Tình hình chính trị, kinh tế Việt Nam có những thay đổi đáng kể. Kinh tế hàng hóa phát triển, thu hút sự chú ý của các thương nhân nước ngoài. Vị trí địa lý chiến lược của Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch mở rộng của Anh.
II.Hoạt động Các Phái bộ Anh Đàng Ngoài TK 17
Các phái bộ Anh đầu tiên đến Việt Nam trong thế kỷ 17 tập trung vào khu vực Đàng Ngoài. Giai đoạn này đánh dấu những nỗ lực ban đầu của Công ty Đông Ấn Anh nhằm thiết lập cơ sở thương mại. Anh muốn mở rộng mạng lưới giao thương, cạnh tranh với các cường quốc châu Âu khác như Hà Lan và Bồ Đào Nha. Thương điếm Anh được thành lập tại Đàng Ngoài vào năm 1672. Mục đích là tận dụng tiềm năng kinh tế khu vực. Tuy nhiên, hoạt động của thương điếm gặp nhiều khó khăn. Chính sách kiểm soát thương mại chặt chẽ từ phía chính quyền địa phương, sự cạnh tranh khốc liệt, và những thách thức về hậu cần đã cản trở đáng kể. Kế hoạch Đông Á của EIC, bao gồm cả việc phát triển thương mại tại Việt Nam, đã không đạt được thành công như mong đợi. Điều này dẫn đến việc đóng cửa thương điếm Đàng Ngoài vào năm 1697. Những thất bại ban đầu này cung cấp bài học quan trọng cho chiến lược xâm nhập sau này của Anh vào khu vực.
2.1. Thương điếm Anh thiết lập tại Đàng Ngoài
Năm 1672, thương điếm Anh được thiết lập tại Đàng Ngoài. Đây là một phần của kế hoạch mở rộng thị trường của Công ty Đông Ấn Anh. Thương điếm này hoạt động trong khoảng 25 năm. Mục tiêu là giao thương trực tiếp, tìm kiếm lợi nhuận. Tuy nhiên, hoạt động không hiệu quả như kỳ vọng.
2.2. Kế hoạch Đông Á thất bại và đóng cửa thương điếm
Kế hoạch Đông Á của Anh vấp phải nhiều trở ngại. Sự cạnh tranh từ các cường quốc phương Tây khác rất lớn. Chính quyền Đàng Ngoài áp dụng chính sách kiểm soát chặt chẽ. Lợi nhuận không đủ bù đắp chi phí. Điều này dẫn đến quyết định đóng cửa thương điếm Anh ở Đàng Ngoài vào năm 1697. Đây là thất bại đầu tiên trong nỗ lực xâm nhập của Anh vào Việt Nam.
III.Sứ mệnh Thương mại Anh Đàng Trong TK 18
Sau những thất bại ở Đàng Ngoài, Anh chuyển hướng sang khu vực Đàng Trong vào cuối thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18. Một trong những nỗ lực đáng chú ý là phái bộ của Bowyear đến Đàng Trong vào năm 1695. Mục đích chính là thăm dò khả năng thiết lập quan hệ thương mại và tìm kiếm thị trường mới. Phái bộ này đã thu thập thông tin quan trọng về tình hình kinh tế, chính trị Đàng Trong. Tuy nhiên, kết quả đạt được hạn chế. Một sự kiện khác có ý nghĩa lớn là nỗ lực của Anh chiếm đóng Côn Đảo (Poulo Condore) từ năm 1702 đến 1705. Côn Đảo được coi là một vị trí chiến lược quan trọng để kiểm soát các tuyến hàng hải. Kế hoạch này là một phần trong chiến lược mở rộng tầm ảnh hưởng của Công ty Đông Ấn Anh tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, sự kiện Côn Đảo kết thúc bằng một thất bại đau đớn cho Anh. Sự phản kháng mạnh mẽ từ người dân địa phương và các yếu tố khác đã buộc Anh phải rút lui. Những kinh nghiệm này đã định hình lại chiến lược của Anh trong các phái bộ sau này.
3.1. Phái bộ Bowyear và mục đích đến Đàng Trong
Phái bộ của Bowyear đến Đàng Trong năm 1695. Mục đích là tìm kiếm cơ hội thương mại mới. Anh muốn thiết lập quan hệ giao thương trực tiếp. Kết quả của phái bộ này không đạt được thành công đáng kể. Tuy nhiên, phái bộ đã cung cấp thông tin quý giá về khu vực.
3.2. Sự kiện Côn Đảo Bài học về chiến lược
Anh nỗ lực chiếm đóng Côn Đảo từ năm 1702-1705. Hòn đảo này có vị trí chiến lược quan trọng. Kế hoạch này là để tạo tiền đồn thương mại và quân sự. Tuy nhiên, sự kiện kết thúc bằng thất bại của Anh. Đây là một bài học đắt giá về chiến lược và khả năng đối phó của chính quyền địa phương.
IV.Các Phái bộ Anh Thế kỷ 18 19 Nỗ lực giao thương
Nửa sau thế kỷ 18 và nửa đầu thế kỷ 19 chứng kiến nhiều phái bộ Anh tiếp cận Việt Nam với mục tiêu đa dạng hơn, từ thương mại đến ngoại giao. Phái bộ Chapman (1778) là một nỗ lực nhằm tìm kiếm cơ hội giao thương mới trong bối cảnh chính trị Việt Nam có nhiều biến động. Sau đó, phái bộ Macartney (1792-1793) nổi bật với mục đích chính là thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Trung Quốc, nhưng cũng có những tiếp xúc gián tiếp với Việt Nam. Tiếp theo, phái bộ Roberts (1804) và đặc biệt là phái bộ John Crawfurd (1822) đã trực tiếp đến Việt Nam. Crawfurd tìm cách ký kết hiệp ước thương mại, mở rộng thị trường cho hàng hóa Anh. Tuy nhiên, các phái bộ này đều gặp phải sự dè dặt và chính sách khép kín của triều Nguyễn. Các phái bộ Davis (1847) và Wade (1855) tiếp tục nỗ lực duy trì và mở rộng ảnh hưởng, nhưng kết quả vẫn hạn chế. Giai đoạn này cho thấy sự kiên trì của Anh trong việc thiết lập ảnh hưởng, nhưng cũng bộc lộ những khó khăn trong việc đối phó với chính sách của Việt Nam.
4.1. Phái bộ Macartney và Roberts Mở đường ngoại giao
Phái bộ Macartney (1792-1793) tập trung vào Trung Quốc, nhưng có ảnh hưởng gián tiếp đến chính sách của Anh tại Đông Nam Á. Phái bộ Roberts (1804) đến Việt Nam với mục đích thiết lập quan hệ. Những nỗ lực này đại diện cho sự thay đổi trong chiến lược của Anh, hướng tới giao thương và ngoại giao chính thức hơn. Tuy nhiên, các phái bộ này chưa đạt được kết quả như mong muốn về thương mại với Việt Nam.
4.2. Crawfurd và Davis Nỗ lực ký kết hiệp ước
Phái bộ John Crawfurd (1822) và Davis (1847) là những nỗ lực quan trọng. Crawfurd tìm cách ký kết hiệp ước thương mại, mở rộng thị trường cho hàng hóa Anh. Phái bộ Davis tiếp tục duy trì áp lực. Tuy nhiên, chính sách ngoại giao thận trọng của triều Nguyễn đã cản trở việc đạt được các thỏa thuận lớn. Các phái bộ này cho thấy sự kiên trì của Anh trong việc thâm nhập thị trường Việt Nam.
V.Tác động Giao thương Anh Việt Nam 17 19
Quá trình giao thương giữa Anh và Việt Nam trong các thế kỷ 17-19 mang những đặc điểm riêng biệt. Anh ban đầu tìm cách thiết lập con đường thông thương trực tiếp thông qua các thương điếm. Sau đó, chiến lược chuyển sang nỗ lực khai thông con đường bang giao chính thức thông qua các phái bộ ngoại giao. Tuy nhiên, kết quả thương mại giữa hai bên thường không đạt được quy mô lớn như Anh mong muốn. Các mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu từ Anh là vải vóc, vũ khí, kim loại, thuốc phiện, trong khi Việt Nam cung cấp lụa, gia vị, nông sản, và một số sản phẩm thủ công. Phương thức buôn bán chủ yếu là trao đổi hàng hóa và mua bán trực tiếp tại các cảng biển. Mặc dù có những giao dịch, tổng thể mối quan hệ thương mại Anh-Việt chưa bao giờ thực sự phát triển mạnh mẽ do nhiều rào cản. Những trở ngại bao gồm sự khác biệt về luật pháp, ngôn ngữ, tập quán, và đặc biệt là chính sách kiểm soát thương mại chặt chẽ của chính quyền Việt Nam.
5.1. Cách thức tiếp cận thị trường và bang giao
Anh ban đầu tập trung vào thông thương trực tiếp qua thương điếm. Giai đoạn sau, Anh nỗ lực khai thông con đường bang giao chính thức. Các phái bộ ngoại giao được cử đến. Mục đích là ký kết các hiệp ước thương mại, mở cửa thị trường. Tuy nhiên, Việt Nam duy trì chính sách kiểm soát thương mại chặt chẽ.
5.2. Hàng hóa phương thức buôn bán và rào cản
Hàng hóa xuất nhập khẩu đa dạng nhưng số lượng hạn chế. Anh nhập lụa, gia vị; xuất vải vóc, kim loại. Phương thức buôn bán chủ yếu là trao đổi hàng hóa tại các cảng. Rào cản lớn bao gồm chính sách của triều đình Việt Nam, sự cạnh tranh, và chi phí vận chuyển cao. Giao thương không đạt được quy mô lớn.
VI.Đánh giá Tổng quan Ảnh hưởng của Phái bộ Anh
Quá trình các phái bộ Anh đến Việt Nam từ thế kỷ 17 đến nửa đầu thế kỷ 19 phản ánh một giai đoạn lịch sử quan trọng trong quan hệ Anh-Việt. Đặc điểm nổi bật là sự kiên trì của Anh trong việc thiết lập ảnh hưởng thương mại và ngoại giao, nhưng cũng là sự thận trọng và đề phòng từ phía Việt Nam. Các phái bộ này, dù không đạt được những thành công đột phá về mặt chiếm đóng lãnh thổ hay thiết lập bá quyền kinh tế ngay lập tức, đã góp phần vào việc mở rộng tầm nhìn của cả hai bên về nhau. Đối với Anh, các thất bại và thành công hạn chế đã cung cấp thông tin quý giá, định hình lại chiến lược xâm nhập Đông Á. Đối với Việt Nam, sự hiện diện của các phái bộ Anh là một trong những biểu hiện đầu tiên của làn sóng phương Tây đang tiến gần. Mặc dù không tạo ra tác động lớn về mặt chính trị hay văn hóa trong giai đoạn này, những tiếp xúc đó đã đặt nền móng cho những diễn biến phức tạp hơn trong tương lai, khi các cường quốc phương Tây tăng cường áp lực lên Việt Nam. Nghiên cứu này rút ra nhiều bài học lịch sử về quan hệ quốc tế, chính sách đối ngoại, và sự thích ứng của một quốc gia độc lập trước làn sóng xâm nhập từ bên ngoài.
6.1. Đặc điểm quá trình xâm nhập của Anh
Anh thực hiện xâm nhập qua các phái bộ thương mại và ngoại giao. Quá trình này diễn ra từ từ, kiên trì, nhưng không đạt được thành công lớn. Đặc điểm là sự kết hợp giữa thăm dò thị trường, nỗ lực ký kết hiệp ước. Tuy nhiên, Việt Nam luôn giữ thái độ cảnh giác, thận trọng. Sự xâm nhập ban đầu không mang tính quân sự trực tiếp.
6.2. Bài học lịch sử quan hệ Anh Việt
Nghiên cứu rút ra nhiều bài học về quan hệ quốc tế. Chính sách khép kín của Việt Nam trong giai đoạn này là một phản ứng tự vệ. Anh đã học hỏi từ các thất bại để điều chỉnh chiến lược. Những tiếp xúc ban đầu này dù hạn chế, nhưng đã đặt nền móng cho các mối quan hệ phức tạp hơn sau này. Chúng phản ánh sự đối đầu giữa mong muốn mở rộng của phương Tây và sự bảo vệ chủ quyền của Việt Nam.
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (205 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------- NGUYỄN THỊ MỸ HẠNH CÁC PHÁI BỘ ANH ĐẾN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH XÂM NHẬP CỦA ANH VÀO ĐÔNG Á (THẾ KỶ XVII – NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX) LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------- NGUYỄN THỊ MỸ HẠNH CÁC PHÁI BỘ ANH ĐẾN VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH XÂM NHẬP CỦA ANH VÀO ĐÔNG Á (THẾ KỶ XVII – NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX) Chuyên ngành: LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI VÀ HIỆN ĐẠI Mã số: 62 22 50 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN VĂN KIM Xác nhận NCS đã chỉnh sửa theo Quyết nghị của Hội đồng đánh giá luận án Người hướng dẫn khoa học Chủ tịch hội đồng đánh giá Luận án Tiến sĩ PGS. Nguyễn Văn Kim GS. Vũ Dương Ninh HÀ NỘI - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu này. Hà Nội, ngày tháng năm 2015 Tác giả luận án Nguyễn Thị Mỹ Hạnh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com L I CẢ Ơ Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn Thày, PGS. Là người hướng dẫn khoa học, Thày đã tận tâm giúp đỡ, gợi ý các hướng tiếp cận đề tài, chỉ dẫn cho tôi nhiều nguồn tài liệu, đặc biệt là sự động viên của Thày với tôi trong suốt thời gian làm nghiên cứu sinh.
Tôi cũng xin giành sự biết ơn sâu sắc đến Thày, PGS.NGƯT Nguyễn Thừa Hỷ, người đã hướng dẫn và gợi mở cho tôi những ý tưởng khoa học đầu tiên về đề tài của luận văn Thạc sĩ để rồi sau đó, tôi có điều kiện tiếp tục trong một nghiên cứu sâu hơn khi học nghiên cứu sinh. Trong quá trình làm luận án, tôi đã nhận được sự giúp đỡ và ủng hộ to lớn của GS. Vũ Dương Ninh và các Thày, Cô giáo thuộc Bộ môn Lịch sử Thế giới, Bộ môn Lịch sử Việt Nam - Khoa Lịch sử, Khoa Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Các cán bộ Thư viện Quốc gia, Viện Thông tin Khoa học Xã hội, thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội, phòng tư liệu Khoa Lịch sử đã giúp tôi tra cứu và tiếp cận tài liệu thuận lợi.
Tôi xin bày tỏ lời tri ân đến tất cả. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã luôn hỗ trợ, giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình nghiên cứu. Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Hạnh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 5 Chương 1: TỔNG QUAN LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ.
Tình hình nghiên cứu trong nước. Nguồn tư liệu từ chính sử. Thành tựu nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài.
Các du hành ký, hồi ký và tài liệu quốc tế. Các công trình nghiên cứu. 23 Chương 2: NHỮNG NHÂN TỐ THÚC ĐẨY ANH ĐẾN VIỆT NAM 2. Những biến chuyển của tình hình châu Âu.
Sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa tư bản. Sự hình thành các quốc gia tư bản vùng Đại Tây Dương. Những chuyển biến xã hội – văn hóa. Nước Anh và những cơ sở cho mục tiêu “hướng Đông”.
Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản Anh. Sự ra đời của Công ty Đông Ấn Anh năm 1600. Khu vực Đông Á trước sự xâm nhập của Anh và các nước tư bản phương Tây. Thế mạnh tự nhiên của các quốc gia Đông Á.
Tình hình chính trị, kinh tế, xã hội Đông Á. Quá trình xâm nhập Đông Á của EIC. Vị trí và tình hình kinh tế, chính trị Việt Nam. Địa thế thuận lợi của Việt Nam.
Những thay đổi về chính trị. Sự phát triển của kinh tế hàng hóa. 45 Tiểu kết chương 2. 47 Chương 3: CÁC PHÁI BỘ ANH ĐẾN VIỆT NAM THẾ KỶ XVII – NỬA ĐẦU THẾ KỶ XVIII.
Những nỗ lực bất thành đầu thế kỷ XVII. Sự ra đời và hoạt động của thương điếm Anh ở Đàng Ngoài (1672 -1697). Kế hoạch Đông Á và hoạt động của thương điếm Anh ở Đàng Ngoài. Thất bại của kế hoạch Đông Á và sự đóng cửa thương điếm Đàng Ngoài.
55 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phái bộ của Bowyear đến Đàng Trong (1695). Mục đích của phái bộ. Diễn biến và kết quả.
Sự kiện Côn Đảo (Poulo Condore) (1702 -1705). 67 Tiểu kết chương 3. 69 Chương 4: CÁC PHÁI BỘ ANH ĐẾN VIỆT NAM NỬA SAU THẾ KỶ XVIII – NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX. Phái bộ Chapman (1778).
Mục đích của phái bộ. Diễn biến và kết quả. Phái bộ Macartney (1792 - 1793). Mục đích của phái bộ.
Diễn biến và kết quả. Phái bộ Roberts (1804). Mục đích của phái bộ. Diễn biến và kết quả.
Phái bộ John Crawfurd (1822). Mục đích của phái bộ. Diễn biến và kết quả. Phái bộ của Davis (1847).
Mục đích của phái bộ. Diễn biến và kết quả. Phái bộ của Wade (1855). Mục đích của phái bộ.
Diễn biến và kết quả. 101 Tiểu kết chương 4. 105 Chương 5: MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ SỰ XÂM NHẬP CỦA ANH Ở VIỆT NAM. Về cách thức xâm nhập của Anh ở Việt Nam.
Con đường thông thương trực tiếp. Nỗ lực khai thông con đường bang giao chính thức. Nội dung và kết quả của tiếp xúc thương mại Anh – Việt Nam. Hàng hóa xuất nhập cảng.
Phương thức buôn bán. 114 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đặc điểm của quá trình các phái bộ Anh đến Việt Nam. Những tác động của tiếp xúc Anh - Việt Nam.
137 Tiểu kết chương 5. 144 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 PHỤ LỤC 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN CIO La Compagnie Francaise des Indes Orientales – Công ty Đông Ấn Pháp cq Cầm quyền EIC East India Company – Công ty Đông Ấn Anh KHXH Khoa học xã hội MEP La Société des Missions Étrangères de Paris - Hội truyền giáo nƣớc ngoài Paris NXB Nhà xuất bản VOC Vereeinigde Oost-Indische Compagnie – Công ty Đông Ấn Hà Lan TBCN Tƣ bản chủ nghĩa CNTB Chủ nghĩa tƣ bản 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Lịch sử xâm nhập của các nƣớc phƣơng Tây đến xã hội phƣơng Đông khởi đầu bằng các cuộc thăm dò, tìm kiếm thị trƣờng, nguồn tài nguyên của các đoàn thám hiểm Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha. cuối thế kỷ XV đầu thế kỷ XVI. Sau các phát kiến địa lý, sự cạnh tranh giữa các cƣờng quốc phƣơng Tây ở châu Á dần đƣợc mở rộng với sự tham gia của các quốc gia ven bờ Địa Trung Hải và Đại Tây Dƣơng nhƣ: Hà Lan, Anh, Pháp, Nga. Trong suốt nhiều thế kỷ, châu Á trong đó có các nƣớc Đông Á, đƣợc coi nhƣ khu vực trung tâm mà các cƣờng quốc phƣơng Tây luôn muốn tìm đến để vơ vét tài nguyên và buôn bán.
Từ thế kỷ XVI, hệ thống giao thƣơng Đông - Tây đƣợc thiết lập và đã lôi cuốn hầu hết các quốc gia châu Á vào vòng xoáy chung mang tính thời đại. Năm 1600, Công ty Đông Ấn Anh (EIC) ra đời đƣợc coi nhƣ lời tuyên bố tham gia công khai vào thị trƣờng Đông Ấn với các đối thủ phƣơng Tây. Bằng tiềm lực quân sự và tài chính, tuy chƣa có năng lực vƣợt trội so với Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC), nhƣng EIC dần khẳng định vị trí chủ đạo trong nhiều hoạt động kinh tế, thƣơng mại ở khu vực Ấn Độ Dƣơng và Đông Nam Á. Bên cạnh đó, EIC cũng rất chú trọng triển khai các hoạt động giao thƣơng ở khu vực Đông Bắc Á và cho xây dựng tại đây nhiều cơ sở thƣơng mại.
Do vị trí nằm trên các con đƣờng giao thƣơng quốc tế từ Tây sang Đông, từ Bắc xuống Nam, Việt Nam là điểm đến đồng thời là một trong những mục tiêu xâm nhập của các thuyền buôn, chiến hạm Anh quốc. Trong bối cảnh đó, vào thế kỷ XVI-XVIII đời sống chính trị, xã hội Đại Việt diễn ra nhiều biến đổi quan trọng. Những biến đổi đó có ảnh hƣởng sâu sắc đến tƣơng lai chính trị sau đó. Sự tiếp xúc của Đại Việt với các cƣờng quốc tƣ bản phƣơng Tây thời gian này là hệ quả của những vận động lịch sử, của sự thôi thúc bởi các yếu tố bên trong và bên ngoài, những nhân tố nội sinh và ngoại sinh.
Cùng với những ngƣời Bồ Đào Nha và Hà Lan, các thƣơng nhân Anh tới Đàng Trong buôn bán từ thế kỷ XVII và chính họ đã góp phần tạo nên những sắc thái mới cho bức tranh ngoại thƣơng của Việt Nam. Tuy nhiên, sau một thời gian buôn bán cùng những nỗ lực thiết lập, củng cố quan hệ ngoại giao, ngƣời Anh hầu nhƣ không đạt đƣợc nhiều kết quả nhƣ mong đợi. Họ đã từng bƣớc rút lui, “nhƣờng” lại khu vực thị trƣờng cho Pháp. Sau nhiều biến động lịch sử, năm 1883, Việt Nam chính thức trở thành thuộc địa của Pháp1.
1 Năm 1883, Hiệp ƣớc Hác-măng (Harmand) đƣợc ký giữa triều đình Huế và Pháp đã chính thức xác lập quyền bảo hộ lâu dài của Pháp đối với Việt Nam. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Sự thực lịch sử Việt Nam thời cận đại trở thành thuộc địa của Pháp là một trong những nguyên nhân khiến các tác giả trong và ngoài nƣớc ít quan tâm tới tìm hiểu về mối quan hệ Anh - Việt từ khởi nguồn. Trên thực tế, vẫn còn tồn tại một “khoảng trống” trong nghiên cứu lịch sử quan hệ Anh - Việt Nam thế kỷ XVII-XIX cần quan tâm khảo cứu. Trong bức tranh tổng quát của bƣớc đƣờng xâm nhập khu vực Đông Á của các cƣờng quốc phƣơng Tây nói chung, Anh nói riêng, con đƣờng quen thuộc thƣờng thấy là, thông qua hệ thống các Công ty Đông Ấn Độ, tức là bắt đầu từ việc buôn bán (thế kỷ XVI đến cuối XVIII), thiết lập hệ thống thƣơng điếm, cơ sở thƣơng mại v.
từng bƣớc các nƣớc phƣơng Tây tiến tới việc xâm chiếm thuộc địa (cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX).
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Luận án tiến sĩ các phái bộ anh đến việt nam trong bối cảnh" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án tiến sĩ nghiên cứu phái bộ Anh tại Việt Nam giai đoạn 1858-1945, phân tích tác động chính trị, kinh tế và xã hội
Luận án "Luận án tiến sĩ các phái bộ anh đến việt nam trong bối cảnh" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm bảo vệ: 2015.
Luận án "Luận án tiến sĩ các phái bộ anh đến việt nam trong bối cảnh" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Luận án tiến sĩ các phái bộ anh đến việt nam trong bối cảnh" thuộc chuyên ngành Lịch sử Thế giới cận đại và hiện đại. Danh mục: Lịch Sử Việt Nam.
Luận án "Luận án tiến sĩ các phái bộ anh đến việt nam trong bối cảnh" có bao nhiêu trang?
Luận án "Luận án tiến sĩ các phái bộ anh đến việt nam trong bối cảnh" có 205 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ các phái bộ anh đến việt nam trong bối cảnh" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.