Luận án tiến sĩ tư tưởng hồ chí minh về cách mạng giải phòng dân tộc

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------------- LÊ THỊ THẢO TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Hà Nội - 2017 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------------------- LÊ THỊ THẢO TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học Mã số: 62 31 27 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS Lê Mậu Hãn PGS.TS Nguyễn Quốc Bảo Hà Nội - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Luận án được hoàn thành dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Lê Mậu Hãn và PGS. Nguyễn Quốc Bảo.

Các tài liệu khoa học được sử dụng trong luận án là chính xác, trung thực, bảo đảm tính khách quan, khoa học và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Những kết luận khoa học của luận án chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tác giả Lê Thị Thảo LỜI CẢM ƠN Sau một thời gian học tập, nghiên cứu tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học quốc gia Hà Nội, được sự giúp đỡ của Nhà trường, các Phòng và Khoa Khoa học Chính trị học, nay tôi đã hoàn thành chương trình học tập. Tôi xin chân thành cảm ơn tới quý Thầy, Cô trong Ban giám hiệu, Phòng quản lý Đào tạo sau đại học, Khoa Khoa học Chính trị học - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và bảo vệ luận án tiến sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học.

Với sự kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học: PGS. Lê Mậu Hãn, PGS. TS Nguyễn Quốc Bảo, GS. TS Phùng Hữu Phú, GS.

TS Vũ Dương Ninh, GS. TS Mạch Quang Thắng, PGS. TS Lại Quốc Khánh, PGS. TS Phạm Ngọc Anh, PGS.

TS Vũ Quang Hiển, PGS. TS Đinh Xuân Lý, PGS. TS Bùi Đình Phong, PGS. TS Trần Minh Trưởng, PGS.TS Trịnh Đình Tùng và một số nhà khoa học khác đã trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến chuyên môn để tôi tiếp thu, chỉnh sửa và hoàn thiện luận án.

Tôi cũng vô cùng biết ơn sự động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện của gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện bản luận án tiến sĩ. Xin trân trọng cảm ơn! MỤC LỤC MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.

Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu. KHÁI NIỆM, QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ ĐẶC ĐIỂM TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC. Một số khái niệm. Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc.

Đặc điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc. NỘI DUNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC. Đối tượng, nhiệm vụ của cách mạng giải phóng dân tộc. Con đường của cách mạng giải phóng dân tộc - độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Tính chủ động, độc lập và khả năng giành thắng lợi trước của cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa. Phương thức tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc. Những nhân tố, điều kiện đảm bảo thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc. GIÁ TRỊ TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC.

Giá trị đối với thời đại. Giá trị đối với dân tộc. 154 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT BCH : Ban Chấp hành BCHTW : Ban Chấp hành Trung ương BVTQ : Bảo vệ Tổ quốc CMVS : Cách mạng vô sản CMDTDC : Cách mạng dân tộc dân chủ CMGPDT : Cách mạng giải phóng dân tộc CNXH : Chủ nghĩa xã hội CNTD : Chủ nghĩa thực dân GPDT : Giải phóng dân tộc ĐLDT : Độc lập dân tộc MTDTTN : Mặt trận Dân tộc thống nhất MTDTGPMNVN : Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam TW : Trung ương MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong dòng chảy lịch sử các vĩ nhân của dân tộc và nhân loại, Hồ Chí Minh1, lãnh tụ thiên tài của cách mạng Việt Nam, được vinh danh với hai danh hiệu cao quý: anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá kiệt xuất của Việt Nam.

Nghị quyết của UNESCO tôn vinh Người “là một biểu tượng kiệt xuất về quyết tâm của cả một dân tộc, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiêp giải phóng dân tộc (GPDT)của nhân dân Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc, vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội” [169,tr. Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc (CMGPDT) là một nội dung cơ bản, cốt lõi trong hệ thống quan điểm của Người, có giá trị trong “Học thuyết giải phóng” [76, tr.12] của Hồ Chí Minh. Đó là hệ thống quan điển về con đường GPDT, giải phóng xã hội, giải phóng con người;về lực lượng GPDT; về phương pháp cách mạng, khởi nghĩa vũ trang toàn dân và chiến tranh cách mạng… Tư tưởng đó được hình thành từ khi Người ra đi tìm đường cứu nước, bắt gặp ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin gắn với quá trình hoạt động thực tiễn sôi nổi, phong phú. Tư tưởng Hồ Chí Minh về CMGPDT mang bản chất cách mạng và khoa học, đáp ứng được yêu cầu phát triển của dân tộc, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, soi đường cho cách mạng Việt Nam vững bước tiến lên giành được thắng lợi có ý nghĩa lịch sử, hoàn thành sự nghiệp GPDT, đưa dân tộc ta từ đêm dài nô lệ bước sang kỷ nguyên độc lập, tự do và tiến bộ xã hội.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng (12/1976) đã khẳng định: “Thắng lợi to lớn của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, cũng như những trang sử chói lọi của cách mạng Việt Nam ngót nửa thế kỷ nay mãi mãi gắn liền với tên tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh…, người anh hùng dân tộc vĩ đại…, Người đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng nhân dân, thống nhất Tổ quốc, cho sự nghiệp của Đảng và của dân tộc, làm rạng rỡ non sông đất nước ta, để lại cho chúng ta và các thế hệ mai sau những di sản bất diệt!” [40, tr. Đất nước hoàn toàn độc lập, thống nhất đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, kết quả đó trước hết được mở ra từ con đường cứu nước và GPDT của Hồ Chí Minh từ những năm 20 của thế kỷ XX. Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng 1 Hồ Chí Minh có nhiều tên gọi, bí danh, bút danh khác nhau, tuy nhiên, luận án thống nhất tên gọi của Người qua các thời kỳ là Hồ Chí Minh. 1 GPDTđã dẫn dắt dân tộc ta đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, hoàn thành sự nghiệp GPDT, đưa dân tộc ta từ đêm dài nô lệ bước sang kỷ nguyên độc lập, tự do và tiến bộ xã hội.

Nắm vững và giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh, Đảng và nhân dân Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, quyết tâm xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Thực tiễn 30 năm đổi mới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII nêu lên bài học: “Trong quá trình đổi mới phải chủ động, không ngừng sáng tạo trên cơ sở kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” [47, tr. Đây được xem là giá trị trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh với cách mạng Việt Nam trong đó có tư tưởng Hồ Chí Minh về CMGPDT. Nhân loại đang bước vào thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, bối cảnh thế giới và trong nước hiện nay xuất hiện nhiều vấn đề mới, “các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới những hình thức và mức độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển.

Hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển là xu thế lớn; nhưng đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp, chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đổ, khủng bố, tranh chấp lãnh thổ, biển, đảo, tài nguyên và cạnh tranh quyết liệt về lợi ích kinh tế tiếp tục diễn ra phức tạp” [43, tr. Chủ nghĩa khủng bố tăng cường hoạt động gây ra những bất ổn đối với an ninh của các dân tộc và hòa bình trên thế giới. Chủ nghĩa khủng bố và chính sách lợi dụng chống khủng bố để bành trướng, can thiệp thay đổi thế giới theo chiều hướng phức tạp hơn, kém an ninh hơn. Điều đó đặt tất cả các quốc gia trên thế giới đứng trước những bất ổn, khó lường trong thực hiện mục tiêu hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội.

Việt Nam bước vào thế kỷ XXI, các thế lực thù địch chưa bao giờ từ bỏ âm mưu “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ bằng các thủ đoạn chiến tranh ngầm, kích động các lực lượng chống đối, xuyên tạc các chính sách dân tộc, tôn giáo, đòi “tự do, dân chủ, nhân quyền” để nhằm chống phá chủ nghĩa xã hội, phủ nhận giá trị của độc lập dân tộc. Họ đem “dân chủ”, “nhân quyền” đối lập với “chủ quyền dân tộc”, cho 2 rằng, quá nhấn mạnh độc lập, chủ quyền dân tộc sẽ làm phương hại đến “dân chủ”, “nhân quyền”, đặt “nhân quyền” cao hơn “chủ quyền”. Ở Biển Đông, cuộc đấu tranh khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa vẫn là cuộc đấu tranh khó khăn và kiên trì lâu dài.