Luận án: Dân quân tự vệ miền Bắc chống chiến tranh phá hoại 1965-1973

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGÔ HOÀNG NAM ỰC N N QU N TỰ VỆ I N ẮC VIỆT NA TRON THỜI K CH N CHI N TRANH PH HO I CỦA QU C 1965-1973) UẬN N TI N SĨ ỊCH SỬ HÀ NỘI - 2019 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGÔ HOÀNG NAM ỰC N N QU N TỰ VỆ I N ẮC VIỆT NA TRON THỜI K CH N CHI N TRANH PH HO I CỦA QU C 1965-1973) Ngành: ịch sử Việt Nam ã số: 92 29 013 UẬN N TI N SĨ ỊCH SỬ N ỜI H ỚN ẪN KHOA HỌC: P S. INH QUAN HẢI HÀ NỘI - 2019 ỜI CA OAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các t ài liệu, số liệu đƣợc sử dụng trong luận án là trung thực, có nguồn gốc và đƣợc trích dẫn rõ ràng theo quy định. Những kết luận của luận án chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. Tác giả Ngô Hoàng Nam ỤC ỤC Trang Ở ẦU 1 NỘI UN Ch ng 1: TỔN QUAN T NH H NH N HI N CỨU I N QUAN 7 N TÀI UẬN N.

Nhóm công trình nghiên cứu liên quan đến đ tài luận án 7. Những vấn đ liên quan đến đ tài đ đƣợc các công trình nghiên cứu 25 giải quyết. Những vấn đ đặt ra luận án tiếp tục giải quyết 27 Ch ng 2: ỰC N N QU N TỰ VỆ I N ẮC VIỆT 28 NA TỪ NĂ 1965 N NĂ 1968 2. Quá trình xây dựng lực lƣợng dân quân tự vệ mi n c 28.

Ho t động của lực lƣợng dân quân tự vệ mi n c 50 Tiểu kết 70 Ch ng 3: ỰC N N QU N TỰ VỆ I N ẮC VIỆT 72 NA TỪ NĂ 1969 N NĂ 1973 3. Kiện toàn và xây dựng lực lƣợng dân quân tự vệ mi n c 72 3. Lực lƣợng dân quân tự vệ mi n c đẩy m nh các mặt ho t động chiến 91 đấu và phục vụ chiến đấu Tiểu kết 112 Ch ng 4: NHẬN X T VÀ ỘT S KINH N HIỆ 114 4. Một số kinh nghiệm 135 Tiểu kết 145 K T UẬN 146 ANH ỤC C C CÔN TR NH CỦA T C IẢ Ã CÔN CÓ 151 I N QUAN N TÀI UẬN N TÀI IỆU THA KHẢO 152 PHỤ ỤC 170 ANH ỤC CHỮ VI T TẮT STT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 ộ Tổng Tham mƣu BTTM 2 Chủ biên C.b 3 Chiến tranh phá ho i CTPH 4 Chính trị Quốc gia CTQG 5 Dân quân tự vệ DQTV 6 Khoa học X hội KHXH 7 Nhà xuất bản Nxb 8 Quân đội Nhân dân QĐND Ở ẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trải qua hàng ngàn năm dựng nƣớc và giữ nƣớc, dân tộc Việt Nam đ thực hiện “cả nƣớc chung sức”, “trăm họ đ u là binh”, chính sách “ngụ binh ƣ nông” để tổ chức lực lƣợng chống kẻ thù xâm lƣợc. Kế thừa truy n thống tổ chức lực lƣợng đánh giặc của dân tộc, ngay từ khi ra đời Đảng đ đ ra chủ trƣơng “lập quân đội công nông”, “vũ trang công nông”, “tổ chức đội tự vệ công nông” để đấu tranh với kẻ thù. Trong cao trào cách m ng 1930-1931, các đội tự vệ đ đ ra đời và ngày càng phát triển, trở thành lực lƣợng n ng cốt bảo vệ phong trào đấu tranh của qu n ch ng và các cơ sở cách m ng. Ngày 8-3- 935, t i Đ i hội l n thứ nhất của Đảng họp ở Ma Cao Trung Quốc đ thông qua “Nghị quyết v Đội tự vệ”, đánh dấu ngày ra đời của lực lƣợng dân quân tự vệ DQTV) sau này.

Sau khi chính thức đƣợc thành lập, các đội tự vệ công nông, tổ du kích cứu quốc, đội du kích tập trung là n ng cốt cùng nhân dân khởi nghĩa từng ph n, tiến tới Tổng khởi nghĩa và giành th ng lợi trong Cách m ng tháng Tám năm 945. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp 945- 954 và đế quốc Mỹ xâm lƣợc 954- 975 , lực lƣợng DQTV đ phát triển rộng kh p, luôn giữ vai tr và vị trí quan trọng cùng bộ đội chủ lực, bộ đội địa phƣơng chiến đấu và phục vụ chiến đấu góp ph n làm nên các chiến công, đánh th ng hai đế quốc xâm lƣợc, bảo vệ th ng lợi thành quả cách m ng. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc (1954-1975), quán triệt sâu s c đƣờng lối chiến tranh nhân dân của Đảng, lực lƣợng DQTV đ phát huy vai tr quan trọng, vừa lao động sản xuất, vừa chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu, kết hợp với lực lƣợng an ninh cơ sở giữ gìn trật tự x hội, an ninh chính trị và làm n ng cốt cho phong trào toàn dân đánh giặc t i địa phƣơng. Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá ho i CTPH bằng không quân và hải quân ra mi n c 965 -1973), lực lƣợng DQTV mi n c đ vừa chiến đấu, vừa sản xuất và tích cực phục vụ chiến đấu, phối hợp chặt ch với bộ đội địa phƣơng, bộ đội chủ lực, giữ gìn trật tự trị an, vây b t phi công, biệt kích, gián điệp, góp ph n cùng quân và dân mi n c đánh b i hai cuộc CTPH mi n c của đế quốc Mỹ.

Giai đo n 965- 973 là giai đo n phát triển đỉnh cao của lực lƣợng DQTV mi n c cả v tổ chức và xây dựng lực lƣợng. Lực lƣợng DQTV mi n c đ đ t đƣợc nhi u thành tích trong ho t động chiến đấu và phục vụ chiến đấu, đ khẳng định đƣợc vị trí, vai tr quan trọng là một bộ phận của lực lƣợng vũ trang ba thứ quân ộ đội chủ lực, ộ đội địa phƣơng, Dân quân tự vệ và du kích). Khẳng định vai tr và sức m nh của lực lƣợng DQTV mi n c, Chủ 1 tịch Hồ Chí Minh đ chỉ rõ: “Dân quân tự vệ và du kích là lực lƣợng của toàn dân tộc, là một lực lƣợng vô địch, là bức tƣờng s t của Tổ quốc, vô luận kẻ địch hung b o thế nào hễ đụng vào lực lƣợng đó, bức tƣờng đó, thì địch nào cũng phải tan r ” [115, tr. Trong thời bình, lực lƣợng DQTV vẫn giữ vị trí, vai tr quan trọng, bảo vệ Đảng, chính quy n, tính m ng, tài sản của Nhà nƣớc và nhân dân.

DQTV là lực lƣợng n ng cốt, xung kích tham gia phát triển xây dựng kinh tế ở địa phƣơng, cơ sở và trong các cơ quan, nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp. Đồng thời, lực lƣợng DQTV c n góp ph n xây dựng thế trận quốc ph ng toàn dân g n chặt với thế trận an ninh nhân dân, phối hợp với công an và các lực lƣợng khác chống l i những âm mƣu phá ho i của kẻ thù, ph ng chống các tệ n n x hội, ph ng chống thiên tai,… bảo đảm an toàn cho nhân dân. Nghiên cứu v lực lƣợng DQTV mi n c đ đƣợc các nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc quan tâm trên ở nhi u khía c nh, góc độ khác nhau. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chƣa có công trình nào nghiên cứu toàn diện, có hệ thống v lực lƣợng DQTV mi n c trong thời kỳ chống CTPH mi n c của đế quốc Mỹ 965- 973.

Để làm rõ hơn nữa vai tr và đóng góp quan trọng của lực lƣợng DQTV mi n c giai đo n này rất c n đƣợc nghiên cứu có hệ thống, toàn diện, chuyên sâu v cơ cấu tổ chức, xây dựng lực lƣợng, công tác huấn luyện, trang thiết bị vũ khí và ho t động chiến đấu, phục vụ chiến đấu. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực hiện nay vẫn c n nhi u diễn biến phức t p, ti m ẩn nhi u nhân tố bất tr c, khó lƣờng, cùng với đó là việc xuất hiện nhi u lo i hình chiến tranh và phƣơng thức tác chiến mới. Ở khu vực Châu Á - Thái ình Dƣơng, những tranh chấp l nh thổ, biển, đảo giữa các nƣớc lớn tiếp tục diễn ra. Đối với Việt Nam, các thế lực thù địch vẫn đang tiến hành chiến lƣợc “diễn biến h a bình”, b o lo n lật đổ, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quy n” hòng lật đổ chế độ x hội chủ nghĩa.

Trong bối cảnh đó, DQTV vẫn là một lực lƣợng chiến lƣợc, rộng kh p và góp ph n quan trọng để bảo vệ vững ch c Tổ quốc. Những kinh nghiệm từ ho t động của lực lƣợng DQTV trong thời kỳ chống CTPH của đế quốc Mỹ 965-1973) vẫn c n nguyên giá trị, góp ph n vào việc xây dựng lực lƣợng DQTV hiện nay nhằm đảm bảo vững ch c thế trận quốc ph ng toàn dân, an ninh nhân dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trên những ý nghĩa đó, việc nghiên cứu v lực lƣợng DQTV trong thời kỳ chống CTPH của đế quốc Mỹ 965- 973 có tính thời sự, ý nghĩa khoa học và giá 2 trị thực tiễn. Chính vì vậy, ch ng tôi quyết định chọn đ tài “Lực lượng dân quân tự vệ miền Bắc Việt Nam trong thời kỳ chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ (1965-1973)” làm luận án Tiến sĩ Sử học.

ục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống v quá trình xây dựng và ho t động của lực lƣợng DQTV mi n c Việt Nam từ năm 965 đến năm 973. Nhiệm vụ nghiên cứu Trên cơ sở mục tiêu trên, luận án giải quyết các nhiệm vụ sau: - Nghiên cứu tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đ tài - Phân tích bối cảnh lịch sử, âm mƣu tiến hành CTPH của đế quốc Mỹ; trình bày chủ trƣơng của Đảng, Quân ủy Trung ƣơng, ộ Quốc ph ng v tổ chức, xây dựng lực lƣợng DQTV từ năm 965 đến năm 973. - Trình bày quá trình xây dựng, trang bị, công tác huấn luyện và nhiệm vụ của lực lƣợng DQTV từ năm 965 đến năm 973.

- Trình bày ho t động của lực lƣợng DQTV từ năm 965 đến năm 973 trên các lĩnh vực chiến đấu gồm: chiến đấu, phục vụ bộ đội chiến đấu, vây b t phi công) và phục vụ chiến đấu gồm: tổ chức ph ng không sơ tán; đảm bảo giao thông vận tải; đảm bảo trật tự trị an; tham gia lao động sản xuất; tham gia kh c phục hậu quả chiến tranh .