Nghiên cứu cơ sở khoa học và đề xuất các giải pháp bảo tồn loài thiết sam giả lá

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TÀO ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN LÊ VĂN PHÚC NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ ĐÈ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP BẢO TÒN LOÀI THIẾT SAM GIÁ LA NGAN (Pseudotsuga brevifolia W. Fu, 1975) TAI TINH HA GIANG LUAN AN TIEN Si LAM NGHIEP THAI NGUYEN - 2016 Số hóa bởi Trung tam Hoc ligu-—DHTN _ hittp://vww.vn BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TÀO ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN LÊ VĂN PHÚC NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ ĐÈ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP BẢO TÒN LOÀI THIẾT SAM GIÁ LA NGAN (Pseudotsuga brevifolia W. Fu, 1975) TAI TINH HA GIANG Chuyén nganh: LAM SINH MA sé: 62 62 02 05 LUAN AN TIEN Si LAM NGHIEP Người hướng dẫn khoa học: 1. LE DONG TAN 2.

DANG KIM VUI THAI NGUYEN - 2016 So hoa bởi Trung tâm Học ligu-— DHTN _ hittp://www.vn LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi, công trình được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Lê Đồng Tấn và GS. Đặng Kim Vui trong thời gian từ năm 2013 đến 2016. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bồ trong bất kỳ công trình nào khác.

Các thông tin trích dẫn trong luận án đã được ghi rõ nguồn gốc. Thái Nguyên, tháng 5 năm 2016 Tác giả luận án Lê Văn Phúc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN http:/Avww.vn ii LOI CAM ON Đề hoàn thành luận án này, ngoài sự nỗ lực hết sức của bản thân, tác giả còn nhận được sự quan tâm giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của tập thể thầy giáo hướng dẫn, các thầy cô giáo Phòng Đào tạo trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, các thầy cô giáo, bạn bè đồng nghiệp Khoa Lâm nghiệp, Viện Nghiên cứu và Phát triển Lâm nghiệp, Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên. Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Lê Đồng Tấn - Trung tâm Phát triển Công nghệ cao, Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, GS.

Dang Kim Vui, Đại học Thái Nguyên - những người hướng dẫn khoa học đã dành nhiều thời gian và công sức và đầy trách nhiệm giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án. Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và Khoa Lâm nghiệp, Viện Nghiên cứu và Phát triển lâm nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể học tập và nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn cán bộ, nhân dân các xã thuộc 2 huyện Quản Bạ, Đồng Văn tỉnh Hà Giang đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình điều tra ngoại nghiệp. Cảm ơn sự quan tâm chia sẻ, động viên ủng hộ của gia đình, bạn bè cả về mặt tỉnh thần va vật chất đề tôi có thể hoàn thành luận án, cảm ơn các em sinh viên các khóa K42, K43 LN và QLTNR đã hỗ trợ tôi trong quá trình nghiên cứu thực địa.

Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tất cả những sự giúp đỡ quý báu đó. Thái Nguyên, tháng 5 năm 2016 Tác giả luận án Lê Văn Phúc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN hUp:/Avww.vn iii MUC LUC 989. i LOI CAM ON. ii MUGT/U Gia ntnotraogtiidtitgtoitl4Sti4LSGIGRNGRIIIQUGSAREIEHLANGu.iPGWaRg iii DANH MUC CAC CHU VIET TAT weesccsssessscesssecssesssvesssecssvessecsssecssecssvecssecssecsnseesses vi M.

viii DANE MUC GAG BIBU; ANH HIN Hisvsssevsssevessescessenecescuscessvarsgesstscocesavecsescustsvees x MO DAU occ `. Tính cấp thiết của luận án.-2- 22 ©£+E+SEE£EEE££EEE£EEEtEEEEEEEtEEEErzExrrkkrrrreee 1 2; Mie Te nehiéh cứu eũa:lƯậiñ ññ sex taisg6i3004685000311806080460123035864463 06a 2 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án.--2¿2¿222+zeecv+ecrsrccrrsee 2 MỊ, ĐÓnH:póp mỗi của TUấU ẤT ácsenscusooicnindnu gi 001102 08806 3 5s BOGS CGS gt AE saosrnssuetsroteistso0iS013057%G1S05091G0113830007G30300590010093018908/100/10G. TÔNG QUAN CÁC VÁN ĐÈ NGHIÊN CỨU.

Tổng quan về tài liỆU.-- 2£ +£££©+z££EE+££E++EEEESEEEEEEEEEEAEEEEAEEEEErrrkrrrrrxee 4 1,1:Ï: Nhữug Ehfiôn:oũui:tều tổ BIỔI cụcceocociacgtGg6ygG5tGi310064610366188331813M:201x6450618. Những nghiên cứu ở Việt ÌNam. Thảo luận và xác định vấn đề nghiên cứu của luận án. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội khu vực nghiên cứu.-----2- 2 30 LB'U,ĐiNGiE1ifEHfEftsososaooosaslsclllestegtiagitiis-agbsvgiadgassaaaeuaad 30 1.

Điều kiện kinh tế - Xã hội .¿--2¿¿2©22++#E22S++vEEEEEvetvEEErerrrkrerrrrres 34 Chương 2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. PHAR GLASER OUD ssissuernaeaiirsebs6844665G34614815163804644638655584965546011456080008008558306 38 2:113,Điã điỆmipHiEh'Effllssssussosuiotsqosa09gDxe48ssaxagaattaogaseisssaszad 38 2.

Nội dung nghiÊn CỨU.- << x13 9v 1T ngàn nàn ri 38 3.3: PHữØñnP;ð0BúP:NiBHIỆH/GỮU:ceaossassssseeaoiatiniatARconiidtikgt14660146260166141401616156014661034g66 38 2:3:1.P1WØNB DHá TUẬÌ cán ta ts0616008000016001G6658t006064c366484G0G050034 46 ta-ng 38 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN http:/Avww. Phurong phap ké thtta. Phuong phap h0i8in ti.Phươnp'pirilpt]6/s6iỀUvoowesorseogtissesgtisopi3iSySSRSE03353900210:9080:04305/qzsgesssi 47 Chương 3. KẾT QUÁ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Nghiên cứu đặc điểm sinh học của loài Thiết sam giả lá ngắn. Đặc điểm hình thái của loài Thiết sam giả lá ngắn. Đặc điểm vật hậu của loài Thiết sam giả lá ngắn 900 00USNNUGOOWGUHGat 60 3. Đặc điểm cấu tạo giải phẫu lá của loài Thiết sam giả lá ngắn.

Đặc điểm tăng trưởng về đường kính và chiều cao của loài Thiết sam giả Tổ Bồ TĨ GoatGHGORHOHEIGHGRDIIGGEGGIEIQOERGGRBRGISIQRERQBUAauanad 63 3. Nghiên cứu đặc điểm sinh thái của loài Thiết sam giả lá ngắn.- 65 SH] 0) 1prHiỂm,fđlhHTHHssueescsrscrortstterftrgrdirttttrgitgrt3tgorittxxgtpEitsxrpgrgtsrogrsnsgrsaegrarl 65 3:0:2, ĐỤE GIỂN đấP cotuogitioiliogebGtlq4qq@GGGIERGESHGRISSRHEtANausgiasaaad 68 3. Đặc điểm khí hậu. Đặc điểm cấu trúc quần xã thực vật nơi có loài Thiết sam giả lá ngắn phân bó.

Nghiên cứu đặc điểm của lớp cây tái sinh và của loài Thiết sam gia lá ngắn. Nghiên cứu đặc điểm cấu trúc t6 thành cây tái sinh. Nghiên cứu đặc điểm cấu trúc mật độ và tỷ lệ cây tái sinh có triển vọng. Chất lượng và nguồn gốc cây tái sinh.

Phân bố cây Thiết sam giả lá ngắn tái sinh theo cấp chiều cao. Phân bố cây Thiết sam giả lá ngắn tái sinh theo mat phang nam ngang. Tái sinh tự nhiên của loài Thiết sam giả lá ngắn quanh gốc Gây HỆ cuasei 90 3. Động thái tăng trưởng của cây tái sinh tự nhiên của loài Thiết sam giả lá ngắn tại Hà Giang 3.

Ảnh hưởng của một số nhân tố đến tái sinh tự nhiên của loài Thiết sam giả lá ngắn tại Hà Giang. Nghiên cứu khả năng nhân giông bằng hom của loài Thiết sam giả lá ngắn. Kết quả giâm hom lần 1: Tại Viện nghiên cứu và phát triển lâm nghiệp - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.---- 6 6S rexex 96 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN http:/Avww. Kết quả giâm hom lần 2: Tại Viện nghiên cứu và phát triên lâm nghiệp - Trường Đại học Nông Lâm ‘Thai Npuy@n cssscsssccsccoscacssceaverasceevenscvsenscencansnsea 96 3.

Kết quả giâm hom lần 3: Tại Trung tâm bảo tồn Thông, xã Cán Tỷ, huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giiang. Nghiên cứu một số nhân tố ảnh hưởng đến sự tồn tại, sinh trưởng của loài (ThiEtreaTfi giã: LÃNTBRHlaascnrcoiirotiagtdgdiiiaitgtL0S5g15481003511601844918631566341001100881 103 3. Đề xuất một số giải pháp bảo tồn và phát triển loài Thiết sam giả lá ngắn. Đề xuất về giải pháp quản lý: bổ sung loài Thiết sam giả lá ngắn vào Nghị định quy định về quản lý và Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm từ rừng Việt Nam.

Đề xuất một số biện pháp kỹ thuật lâm sinh dé bảo tồn và phát triển loài ATE PS ORT Bete 1TTB TT:-cvreccxinvoscytottogetgEo0gi0gZtc830023G84E24800029017947078077520312 14308 110 3. Một số giải pháp về kinh tế xã hội nhằm hạn chế sự tác động tiêu cực đến loài Thiết sam gia lá ngắn và môi trường sống của loài .- 112 KÉT LUẬN VÀ ĐÈ NGHỊ,. re 113 DANH MỤC CAC CONG TRINH KHOA HQC DA CONG BO CUA TAC GIA LIEN QUAN DEN LUAN AN o. éẽ concen masennmancnerenveset 127 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN http:/Avww.vn vi DANH MUC CAC CHU VIET TAT BNN Bộ Nông nghiệp CS Cộng sự CT Công thức CTV Cây triển vọng Doo Duong kinh gốc (cm) Dis Đường kính ở vi tri 1,3m (cm) DDSH Da dang sinh hoc Di Đường kính tán (m) ĐTC Độ tàn che ĐTQTR Điều tra quy hoạch rừng DVT Don vi tinh FAO Tổ chức nông lương liên hợp quốc GPS Hệ thống định vị toàn cầu Hvn Chiều cao vút ngọn (m) IUCN Hiệp hội bảo tồn thiên nhiên quốc tế (International Union for Conservatin of Nature) IVI Chỉ số quan trọng (Important Value Index) (%) KBT Khu bảo tồn KBTTN Khu bảo tồn thiên nhiên LSNG Lâm sản ngoài gỗ NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn ODB Ô dạng bản OTC Ô tiêu chuẩn PCCCR Phòng cháy chữa cháy rừng PRA Đánh giá nông thôn có sự tham gia (Participatory Rural Appraisal) QLBVR Quản lý bảo vệ rừng QXTV Quần xã thực vật TCLN Tổng cục Lâm nghiệp TN Thí nghiệm TSGLN Thiết sam giả lá ngắn TTXVN Thông tấn xã Việt Nam UB Ủy ban VQG Vườn quốc gia WWE Quy quốc tế về bảo vệ thiên nhiên (World Wide Fund for Nature) Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN http:/Avww.vn vii Số hóa bởi Trung tâm Học liệu -ĐHTN_ hilp:/vww.

Vili DANH MUC CAC BANG Thông Việt Nam trong khung cảnh thế giới Dân số và hiện trạng sử dụng đất nông lâm nghiệp của tỉnh Hà Gianenam aU =p ae ES 36 Kích thước cây Thiết sam giả lá ngắn trưởng thành tại tỉnh Hà Giang. 57 Kết quả phân tích giải phẫu lá Thiết sam giả lá ngắn.-- 61 Sinh trưởng đường kính và chiều cao của Thiết sam giả lá ngắn. 64 Thống kê các OTC có loài Thiết sam gia 14 ngắn phân bó ở vị trí suon nui. Thống kê các OTC có loài Thiết sam gia 14 ngắn phân bố ở vị trí HN THÍ nnobennisbasbioabidotilodicbxSG00015003513608804143863624643638g1381.86x8G43814138020456usSL2 67 Đặc điểm đất đai khu vực nghiên cứu.-----ccccz2+22222zvsccccez 68 Cac chi tiêu khí hậu cơ bản trong 3 năm tại tỉnh Hà Giang.

69 Chiều cao lâm phần và của loài Thiết sam giả lá ngắn .- 71 Cấu trúc mật độ rừng nơi loài Thiết sam giả lá ngắn phân bố. 75 Cấu trúc tổ thành rừng trên núi đá vôi nơi có loài Thiết sam giả lá ngắn tại Hà Giang.vcvcrrrrrttrtrrrrrrirrrrrrirrrrrrrrrrrrrrrrr 77 Chi sé da dang loài tầng cây gỗ rừng trên núi đá vôi - nơi phân bố của loài Thiết sam giả lá ngắn.--ccc:¿¿c:+ 922222222222E2E2EE2vvvvereree 78 Quan hệ sinh thái loài Thiết sam giả lá ngắn với các loài khác trong EiiifPGi(OïLHNHHDTUTEsrsousaintrerialtndiitttttiodtititaiNGHG000100130101018G000100G80/0880300 8Ï 79 Kết quả phân tích tương quan H„/D¡a bằng hàm đường thăng. 81 Kết quả phân tích tương quan H„/D¡.a bằng hàm Logarit. 81 Kết quả phân tích tương quan H„/D¡ bằng hàm Parabol.

81 Kết quả phân tích tương quan H„/D: bằng hàm mũ. 82 Các dạng phương trình tương quan giữa chiều cao và đường kính của loài Thiết sam giả lá ngắn.-----2+22+++£t2222CEEEEEEEECEEvrvvrrrrecee 82 Kết quả phân tích tương quan D/D¡a bằng hàm đường thăng. 83 Kết quả phân tích tương quan DựD¡.3 bằng hàm LogariL.- 84 Các dạng phương trình tương quan giữa đường kính tán và đường kính ngang ngực của loài Thiết sam giả lá ngăn .----- 84 Tổ thành cây tái sinh rừng trên núi đá vôi ở Hà Giang.- 85 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN htUp:/Avww. ix Mật độ tái sinh và tỷ lệ cây tái sinh triển vọng của rừng ở Hà Giang.

86 Chất lượng và nguồn góc cây tái sinh ở Hà Giang.