Luận án tiến sĩ: Phân tích nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động các công ty phân phối điện - Trần Tuệ Quang, ĐH Kinh tế Quốc dân

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- TRẦN TUỆ QUANG PHÂN TÍCH NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY PHÂN PHỐI ĐIỆN LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ HÀ NỘI - 2023 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- TRẦN TUỆ QUANG PHÂN TÍCH NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY PHÂN PHỐI ĐIỆN Chuyên ngành: Quản lý công Mã số: 9310110 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1. Đỗ Thị Hải Hà 2. Nguyễn Việt Long HÀ NỘI - 2023 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.

Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Nghiên cứu sinh Trần Tuệ Quang luan an ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG. x DANH MỤC HÌNH VẼ. xi MỞ ĐẦU.

Lý do lựa chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi của nghiên cứu. Cơ sở lý luận chính và tóm tắt phương pháp nghiên cứu.

Cấu trúc luận án. Đóng góp mới của nghiên cứu. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Nghiên cứu về ngành điện và khâu phân phối điện.

Tổng quát về ngành điện và khâu phân phối điện. Ngành điện và khâu phân phối điện tại một số quốc gia. Nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của các công ty phân phối điện 11 1. Nhóm các nghiên cứu về điều tiết theo hiệu quả hoạt động.

Nhóm các nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của công ty phân phối điện. Tổng quan nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các công ty phân phối điện. Khoảng trống nghiên cứu. Ngành điện và khâu phân phối điện tại Việt Nam.

Các nghiên cứu liên quan tại Việt Nam. Khoảng trống nghiên cứu. 26 TỔNG KẾT CHƯƠNG 1. 27 luan an iii CHƯƠNG 2.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY PHÂN PHỐI ĐIỆN. Đặc điểm của ngành điện và công ty phân phối điện. Đặc điểm chung của ngành điện. Cải cách ngành điện.

Công ty phân phối điện. Khái niệm và bản chất hiệu quả hoạt động. Hiệu quả hoạt động. Hiệu quả kỹ thuật và năng suất.

Mô hình phân tích hiệu quả hoạt động và nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của công ty phân phối điện. Mô hình phân tích hiệu quả kỹ thuật của công ty phân phối điện. Mô hình phân tích năng suất của công ty phân phối điện. Mô hình phân tích nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật của công ty phân phối điện.

Kinh nghiệm quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động. Cấp độ quản lý ngành. Cấp độ công ty phân phối điện. Bài học về kinh nghiệm quản lý ngành cho Việt Nam.

52 TỔNG KẾT CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Bối cảnh hoạt động. Đặc điểm phụ tải và khách hàng.

Hiện trạng, đặc điểm cung cấp điện và vận hành lưới điện. Đặc điểm về lao động. Phương pháp phân tích hiệu quả kỹ thuật. Phương pháp phân tích.

58 luan an iv 3. Lựa chọn biến số. Thu thập dữ liệu nghiên cứu. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các công ty phân phối điện.

Mật độ khách hàng. Mật độ dân số trên địa bàn. Cấu trúc khách hàng. Tỷ lệ ngầm hóa lưới điện.

Tỷ trọng công nghiệp trong tổng sản phẩm trên địa bàn. Quy mô của công ty phân phối điện. Tiến bộ công nghệ. Phương pháp phân tích nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật 73 3.

Mô hình Tobit. Mô tả biến số môi trường và xử lý dữ liệu nghiên cứu. 73 TỔNG KẾT CHƯƠNG 3. PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY PHÂN PHỐI ĐIỆN.

Mẫu số liệu. Giới thiệu các công ty phân phối điện khu vực phía Nam. Đặc điểm kinh tế-xã hội trên địa bàn các công ty phân phối điện khu vực phía Nam. Đặc điểm dữ liệu lưới phân phối điện các tỉnh thành.

Đặc điểm các biến môi trường. Đặc điểm thống kê các biến số. Kết quả mô hình phân tích hiệu quả các công ty phân phối điện. Kết quả tính toán của mô hình.

Đánh giá các công ty hiệu quả. Phân tách hiệu quả kỹ thuật tổng thể. Tiềm năng nâng cao hiệu quả. Đánh giá kết quả.

Kết quả mô hình Tobit đánh giá ảnh hưởng. Đặc điểm biến số hiệu quả các công ty phân phối điện. Kết quả tính của mô hình Tobit. Kết quả phân tích năng suất các công ty phân phối điện.

98 TỔNG KẾT CHƯƠNG 4. THẢO LUẬN KẾT QUẢ VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. Thảo luận kết quả. Kết quả phân tích hiệu quả kỹ thuật tổng thể.

Nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật. Năng suất và tiến bộ công nghệ tác động đến năng suất. Hàm ý chính sách. Chính sách quản lý nhà nước về điều tiết khâu phân phối điện.

Áp dụng cơ chế điều tiết theo hiệu quả hoạt động. Xây dựng cơ chế giá công bằng. Hàm ý cho các công ty phân phối điện. Hàm ý về quy mô.

114 TỔNG KẾT CHƯƠNG 5. 118 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 121 TÀI LIỆU THAM KHẢO. KẾT QUẢ TÍNH MÔ HÌNH TOBIT.

HIỆU QUẢ TỪNG PHẦN. Hiệu quả từng phần theo số lượng khách hàng. Hiệu quả từng phần theo sản lượng điện thương phẩm. 142 luan an vi P2.

Tương quan giữa hiệu quả từng phần với mật độ khách hàng theo chiều dài đường dây. CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGÀNH ĐIỆN. Định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Định hướng phát triển ngành điện.

Định hướng phát triển thị trường điện và khâu phân phối điện. 151 luan an vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BCC : Mô hình DEA Banker, Charnes và Cooper CCR : Mô hình DEA Charnes, Cooper và Rhodes CRS : Hiệu quả không đổi theo quy mô (Constant Return to Scale) CTPPĐ : Công ty phân phối điện DEA : Phân tích bao dữ liệu (Data Envelopment Analysis) DMU : Đơn vị ra quyết định (Decision Making Unit) ĐHXHCN : Định hướng xã hội chủ nghĩa ESC : Essential Services Commission - Victoria Ủy ban Điều tiết Dịch vụ thiết yếu bang Victoria, Úc HĐH : Hiện đại hoá HQHĐ : Hiệu quả hoạt động HQKT : Hiệu quả kỹ thuật KH : Khách hàng KHSH : Khách hàng sinh hoạt NLQG : Năng lượng quốc gia OTE : Hiệu quả kỹ thuật tổng thể (Overall Technical Efficiency) PBR : Cơ chế điều tiết theo hiệu quả hoạt động (Performance-Based Regulation) PPĐ : Phân phối điện luan an viii PTE : Hiệu quả kỹ thuật thuần túy (Pure Technical Efficiency) SCP : Mô hình cấu trúc - hành vi - hiệu quả hoạt động (Structure - Conduct - Performance) SE : Hiệu quả quy mô (Scale Efficiency) SLĐTP : Sản lượng điện thương phẩm TCTĐLMN : Tổng công ty điện lực miền Nam TTĐ : Thị trường điện TTĐN : Tổn thất điện năng TTNL : Thị trường năng lượng VRS : Hiệu quả thay đổi theo quy mô (Variable Return to Scale) Các tỉnh, thành phố: AG : An Giang BD : Bình Dương BL : Bạc Liêu BP : Bình Phước BR : Bà Rịa - Vũng Tàu BT : Bến Tre BTH : Bình Thuận CM : Cà Mau CT : Cần Thơ DN : Đồng Nai DT : Đồng Tháp luan an ix HG : Hậu Giang KG : Kiên Giang LA : Long An LD : Lâm Đồng NT : Ninh Thuận ST : Sóc Trăng TG : Tiền Giang TN : Tây Ninh TV : Trà Vinh VL : Vĩnh Long luan an x DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Đặc điểm tiêu biểu cung cấp điện khu vực nông thôn so với các khu vực công nghiệp/thành thị. Thống kê mô tả các biến số của các mô hình.

Hiệu quả kỹ thuật tổng thể OTE, Hiệu quả kỹ thuật thuần túy PTE và Điểm số hiệu quả quy mô SE của các công ty phân phối điện. Thống kê mô tả về điểm số OTE cho khâu phân phối điện khu vực phía Nam. Tập hợp tham chiếu cho các công ty chưa hiệu quả. Đánh giá công ty hiệu quả.

Thống kê mô tả điểm số OTE, PTE và SE. Tiềm năng nâng cao hiệu quả tổng hợp các công ty. Kết quả phân tích chỉ số Malmquist. 98 luan an xi DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.

Hiệu quả theo quy mô trong DEA. Biến thiên chi phí phân phối điện theo mật độ khách hàng. Biến thiên SAIDI và SAIFI theo mật độ khách hàng. Sơ đồ các khâu của ngành điện.

Tỷ trọng tổng sản phẩm trên địa bàn năm 2020. Tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn, tổng sản phẩm công nghiệp trên địa bàn và dân số khu vực phía Nam. Trung bình sản lượng điện thương phẩm các năm 2011-2020. Tăng trưởng sản lượng điện thương phẩm các năm 2011-2020.

Trung bình tổng số khách hàng các năm 2011-2020. Trung bình số lao động các năm 2011-2020. Trung bình chiều dài đường dây các năm 2011-2020. Trung bình tổng dung lượng máy biến áp các năm 2011-2020.

Trung bình tổn thất điện năng các năm 2011-2020. Trung bình mật độ khách hàng các năm 2011-2020. Mật độ dân số các tỉnh thành các năm 2011-2020. Trung bình cấu trúc khách hàng các năm 2011-2020.

Trung bình tỷ lệ ngầm hóa các năm 2011-2020. Phân bố tần suất hiệu quả kỹ thuật tổng thể OTE. Trung bình điểm số hiệu quả kỹ thuật OTE 2011-2020. Điểm số trung bình hiệu quả kỹ thuật OTE các năm 2011-2020.

Biến thiên số lao động/khách hàng các năm 2011-2020. Biến thiên chiều dài đường dây/khách hàng các năm 2011-2020. Biến thiên dung lượng máy biến áp/khách hàng các năm 2011-2020. Trung bình số lao động/tr.

Trung bình chiều dài đường dây/tr. 143 luan an xii Hình P2. Trung bình dung lượng máy biến áp/tr. Trung bình số lao động/KH so với mật độ khách hàng 2011-2020.

Trung bình tổng dung lượng máy biến áp/KH so với mật độ khách hàng 2011-2020. Trung bình số lao động/tr. kWh so với mật độ khách hàng theo chiều dài đường dây 2011-2020.