Luận án TS: Nghiên cứu Giao thông Vận tải Đường bộ tỉnh Thanh Hóa dưới góc độ Địa lý Kinh tế - Xã hội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI NGUYỄN THỊ NGỌC NGHIÊN CỨU GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐƢỜNG BỘ TỈNH THANH HÓA DƢỚI GÓC ĐỘ ĐỊA LÝ KINH TẾ - XÃ HỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA LÍ Hà Nội - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI NGUYỄN THỊ NGỌC NGHIÊN CỨU GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐƢỜNG BỘ TỈNH THANH HÓA DƢỚI GÓC ĐỘ ĐỊA LÝ KINH TẾ - XÃ HỘI Chuyên ngành: Địa lí học Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA LÍ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Nguyễn Thị Sơn 2.TS Lê Văn Trƣởng Hà Nội, năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Đề tài luận án “Nghiên cứu giao thông vận tải đường bộ tỉnh Thanh Hóa dưới góc độ địa lý kinh tế - xã hội ”, do NCS thực hiện từ năm 2011 đến nay đã đƣợc hoàn hành. Tôi xin cam đoan đây là công trình do tôi tự nghiên cứu. Các kết quả trình bày trong luận án là trung thực, chƣa đƣợc công bố bởi bất kì tác giả nào hay ở bất kì công trình nào khác. Tác giả Nguyễn Thị Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Luận án Tiến sĩ “Nghiên cứu giao thông vận tải đường bộ tỉnh Thanh Hóa dưới góc độ địa lý kinh tế - xã hội” đƣợc thực hiện tại trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội, dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Thị Sơn và PGS.TS Lê Văn Trƣởng.

NCS xin đƣợc bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Địa lí, bộ môn Địa lí Kinh tế, các phòng, ban của trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội đã quan tâm, tạo điều kiện trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu; đặc biệt cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Sơn và PGS.TS Lê Văn Trƣởng đã hết lòng giúp đỡ, dìu dắt, chỉ bảo tận tình, định hƣớng khoa học và thƣờng xuyên quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận án. NCS xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, khoa KHXH, bộ môn Địa lý KTXH & PPDH Địa lý của trƣờng Đại học Hồng Đức Thanh Hóa đã quan tâm tạo điều kiện về thời gian, vật chất, tinh thần; các cơ quan đơn vị: Sở Giao thông vận tải, Ban Quản lí Khu kinh tế Nghi Sơn, Sở Tài nguyên - Môi trƣờng, Cục Thống kê, UBND các huyện thị của tỉnh Thanh Hóa đã tạo điều kiện, giúp đỡ về tài liệu, số liệu và hiện trƣờng nghiên cứu để Tác giả hoàn thành đƣợc luận án. NCS xin cảm ơn sự động viên, quan tâm kịp thời của gia đình, ngƣời thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Hà Nội, tháng 03 năm 2019 Tác giả Nguyễn Thị Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com i MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC.

i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. iii DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU. iv DANH MỤC HÌNH. vi MỞ ĐẦU.

Lý do chọn đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Các quan điểm và phƣơng pháp nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Cấu trúc luận án. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐƢỜNG BỘ. Tổng quan các công trình nghiên cứu về giao thông vận tải đƣờng bộ.

Các nghiên cứu trên thế giới. Các nghiên cứu ở Việt Nam. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giao thông vận tải và giao thông vận tải đƣờng bộ. Cơ sở thực tiễn.

43 TIỂU KẾT CHƢƠNG 1. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐƢỜNG BỘ TỈNH THANH HÓA. Vị trí địa lí và hình dạng lãnh thổ. Vị trí địa lí.

Hình dạng lãnh thổ. Các nhân tố tự nhiên. Địa chất - Địa hình. Tài nguyên biển và ven biển.

Khoáng sản. Các nhân tố kinh tế - xã hội. Sự phát triển và phân bố kinh tế. Gia tăng dân số và phân bố dân cƣ.

Nguồn vốn đầu tƣ. Chính sách. Khoa học kỹ thuật và công nghệ. 69 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2.

71 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii CHƢƠNG 3. THỰC TRẠNG GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐƢỜNG BỘ TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2010 - 2016. Vị trí ngành giao thông vận tải đƣờng bộ trong hệ thống giao thông vận tải. Cơ sở hạ tầng giao thông vận tải đƣờng bộ.

Mạng lƣới đƣờng. Cầu đƣờng bộ. Hoạt động vận tải đƣờng bộ. Phƣơng tiện vận tải.

Lƣu lƣợng xe tham gia giao thông. Kết quả hoạt động vận tải. Tính nhịp điệu trong hoạt động vận tải. Dịch vụ vận tải.

Tổ chức lãnh thổ giao thông vận tải. Các bến đƣờng bộ. Các đầu mối giao thông. Các tuyến giao thông vận tải đƣờng bộ.

Vai trò của giao thông vận tải đƣờng bộ đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Đối với kinh tế. Đối với xã hội. Đối với môi trƣờng.

136 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3. GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐƢỜNG BỘ TỈNH THANH HÓA ĐẾN NĂM 2030. Căn cứ đề xuất giải pháp. Căn cứ vào các văn bản của Đảng, Nhà nƣớc và UBND tỉnh Thanh Hóa đối với phát triển GTVT trên địa bàn.

Căn cứ vào định hƣớng phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thanh Hóa nói chung và giao thông vận tải nói riêng đến năm 2030. Giải pháp chung. Giải pháp cụ thể. 154 TIỂU KẾT CHƢƠNG 4.

157 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI CỦA TÁC GIẢ. 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 160 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BTB Bắc trung bộ BTCT Bê tông cốt thép BTXM Bê tông xi măng CCN Cụm công nghiệp CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân CNH - HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa CSEDP Đƣờng phát triển toàn diện thành phố Thanh hóa CSHT Cơ sở hạ tầng ĐMGT Đầu mối giao thông ĐT Đƣờng tỉnh GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn GTĐT Giao thông đô thị GTNT Giao thông nông thôn GTVT Giao thông vận tải HCM Hồ Chí Minh KCN Khu công nghiệp KKT Khu kinh tế KT - XH Kinh tế - xã hội PCU Hệ số quy đổi các loại xe ra xe 5 chỗ QĐ Quyết định QL Quốc lộ TCLT Tổ chức lãnh thổ TDMN Trung du miền núi TP Thành phố UBND Ủy ban nhân dân LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iv DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU Bảng 1. Địa chỉ khảo sát lƣu lƣợng xe trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, năm 2018.

Quy mô, tốc độ tăng trƣởng GRDP và cơ cấu kinh tế phân theo nhóm ngành tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016. Quy mô, tỷ lệ gia tăng dân số và thu nhập bình quân đầu ngƣời một tháng tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016. Lao động đang làm việc phân theo nhóm ngành kinh tế tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016. Tổng vốn đầu tƣ xây dựng GTVT tỉnh Thanh Hóa từ năm 2010 đến năm 201667 Bảng 2.

So sánh vốn đầu tƣ bình quân cho GTVT và tỉ lệ đầu tƣ so với GDP của Thanh Hóa và cả nƣớc giai đoạn 2010 - 2016. Quy mô chiều dài các mạng lƣới giao thông đƣờng bộ tỉnh Thanh Hóa năm 2010 và 2016. Tổng hợp chiều dài các mạng GTNT tỉnh Thanh Hóa phân theo khu vực năm 2016. So sánh tỷ lệ xã có khoảng cách từ trung tâm xã đến trung tâm huyện tỉnh Thanh Hóa với cả nƣớc và vùng Bắc Trung Bộ năm 2016.

So sánh mật độ đƣờng bộ tỉnh Thanh Hóa với cả nƣớc và vùng Bắc Trung Bộ phân theo mạng lƣới đƣờng năm 2016. So sánh tỷ lệ xã có đƣờng xe ô tô ở tỉnh Thanh Hóa với cả nƣớc và vùng Bắc Trung Bộ phân theo mạng lƣới đƣờng năm 2016. So sánh tỷ lệ GTNT đạt chuẩn nông thôn mới tỉnh Thanh Hóa với cả nƣớc và vùng Bắc Trung Bộ phân theo mạng lƣới đƣờng năm 2016. Cơ cấu các loại xe ô tô tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016.

Quy mô và cơ cấu các loại xe vận tải hành khách tỉnh Thanh Hóa phân theo số ghế, năm 2016. Quy mô và cơ cấu các loại xe vận tải hàng hóa tỉnh Thanh Hóa phân theo trọng tải, năm 2016. Mật độ các phƣơng tiện vận tải so với số dân tỉnh Thanh Hóa. Khối lƣợng vận chuyển hành khách tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016102 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Khối lƣợng vận chuyển hàng hóa tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016103 Bảng 3. Khối lƣợng luân chuyển hành khách ngành vận tải đƣờng bộ tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016. Khối lƣợng luân chuyển hàng hóa ngành vận tải đƣờng bộ tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016. Tỉ trọng khối lƣợng luân chuyển hành khách và hàng hóa ngành vận tải đƣờng bộ trong ngành GTVT tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016 104 Bảng 3.

Cự li vận chuyển trung bình hành khách ngành vận tải đƣờng bộ tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016. Cự li vận chuyển trung bình hàng hóa ngành vận tải đƣờng bộ tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016. Doanh thu ngành vận tải tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2016. Tổng chiều dài đƣờng bộ và tổng GRDP tỉnh Thanh Hóa năm 2010 và 2016126 Bảng 3.

Nghề nghiệp và thu nhập chính của các hộ dân trƣớc và sau khi xây dựng và mở rộng các tuyến đƣờng tại các địa bàn khảo sát. Mức thu nhập và chi tiêu của các hộ dân trƣớc và sau khi xây dựng và mở rộng các tuyến đƣờng tại các địa bàn khảo sát. Thống kê mô tả điểm đánh giá của các hộ kinh doanh về mức độ tác động của GTVT đƣờng bộ tới các chỉ tiêu kinh tế. Các thông số môi trƣờng không khí tại một số khu vực giao thông tỉnh Thanh Hóa năm 2016.

Dự báo nhu cầu vận tải hàng hóa tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2020-2030141 Bảng 4. Dự báo nhu cầu vận tải hành khách tỉnh Thanh Hóa, 2020-2030. Dự báo số lƣợng xe máy tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2020-2030. Dự báo số lƣợng ô tô tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2020-2030.

143 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi DANH MỤC HÌNH Hình 3.