Luận án tiến sĩ xây dựng chỉ số niềm tin người tiêu dùng VN - ĐH Kinh tế Quốc dân

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- HOÀNG THỊ THANH HÀ XÂY DỰNG CHỈ SỐ NIỀM TIN NGƯỜI TIÊU DÙNG TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: THỐNG KÊ KINH TẾ Mã số: 9310101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1. TRẦN THỊ BÍCH 2. TRẦN QUANG TIẾN HÀ NỘI - 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.

Tác giả Hoàng Thị Thanh Hà ii LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn PGS. Trần Thị Bích và TS. Trần Quang Tiến, đặc biệt PGS.TS Trần Thị Bích đã gợi mở các định hướng nghiên cứu, đưa ra những góp ý quan trọng cũng như luôn động viên, khích lệ tinh thần của tác giả trong quá trình thực hiện Luận án. Tác giả xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực đã cung cấp những ý kiến quý báu về chuyên môn, đưa ra các góp ý, nhận xét để tác giả hoàn thiện Luận án.

Tác giả xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Tổng cục Thống kê, tập thể Vụ Thống kê Nước ngoài và Hợp tác quốc tế đã ủng hộ và tạo điều kiện để tác giả tham gia chương trình đào tạo và hoàn thành Luận án. Tác giả xin cảm ơn Viện Sau đại học, trường Đại học Kinh tế quốc dân đã luôn tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Trong quá trình thực hiện Luận án, sự hỗ trợ nhiệt tình và vô điều kiện của các đồng nghiệp, nhất là các đồng nghiệp tại các Cục Thống kê cấp tỉnh trong thu thập thông tin cho điều tra niềm tin người tiêu dùng đúng thời gian và chất lượng, đã là nguồn động lực lớn thôi thúc tác giả quyết tâm hoàn thành tốt Luận án. Tác giả xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các đồng nghiệp.

Cuối cùng nhưng cũng hết sức quan trọng, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình đã luôn là chỗ dựa vững chắc về mặt tinh thần, đồng hành cùng tác giả trong suốt chặng đường dài học tập và nghiên cứu. Nếu không nhận được sự ủng hộ, động viên và tạo điều kiện to lớn đó của gia đình, tác giả khó có thể hoàn thành được chặng đường đầy thử thách nhưng nhiều trải nghiệm thú vị này. Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng Luận án không thể tránh khỏi các thiếu sót. Kính mong nhận được sự góp ý và chỉ dẫn của các nhà khoa học, các thầy cô và bạn bè đồng nghiệp.

Xin trân trọng cảm ơn! iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG. vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ.

vii DANH MỤC HÌNH. vii PHẦN MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CHỈ SỐ NIỀM TIN NGƯỜI TIÊU DÙNG. Một số vấn đề lý luận chung về chỉ số niềm tin người tiêu dùng.

Các cách tiếp cận về niềm tin người tiêu dùng. Các nhân tố đo lường niềm tin người tiêu dùng. Vai trò của chỉ số niềm tin người tiêu dùng. Cơ sở lý luận xây dựng chỉ số niềm tin người tiêu dùng.

Các nghiên cứu về chỉ số niềm tin người tiêu dùng trên thế giới. Điều tra niềm tin người tiêu dùng và các phương pháp tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng trên thế giới. Hướng dẫn của các tổ chức quốc tế về điều tra niềm tin người tiêu dùng. Các nghiên cứu của Việt Nam về chỉ số niềm tin người tiêu dùng.

Bài học rút ra từ kinh nghiệm quốc tế và đề xuất quy trình xây dựng chỉ số niềm tin người tiêu dùng ở Việt Nam. Bài học rút ra từ kinh nghiệm quốc tế. Đề xuất quy trình xây dựng chỉ số niềm tin người tiêu dùng ở Việt Nam. 50 Kết luận Chương 1.

53 CHƯƠNG 2 XÂY DỰNG QUY TRÌNH ĐIỀU TRA VÀ THANG ĐO NIỀM TIN NGƯỜI TIÊU DÙNG TẠI VIỆT NAM. Xây dựng quy trình điều tra niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam. Cơ sở đề xuất, các nguyên tắc tổ chức điều tra, mục đích và yêu cầu đối với điều tra niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam. Điều tra thu thập thông tin phục vụ tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam.

Xây dựng quy trình tính quyền số mẫu và đặc điểm mẫu điều tra niềm tin người tiêu dùng. Xây dựng và kiểm định thang đo niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam. Xây dựng thang đo niềm tin người tiêu dùng. Kiểm định thang đo niềm tin người tiêu dùng.

Nhận xét về kết quả kiểm định thang đo. 92 Kết luận Chương 2. 94 CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP TÍNH VÀ ĐÁNH GIÁ SỰ PHÙ HỢP CỦA CHỈ SỐ NIỀM TIN NGƯỜI TIÊU DÙNG ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM. Phương pháp tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam.

Đề xuất các phương án tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam. Tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam. Một số nhận xét về các phương pháp tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng cho Việt Nam theo các phương án khác nhau. Đề xuất lựa chọn phương pháp tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng cho Việt Nam.

Phân tích và đánh giá sự phù hợp của chỉ số niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam. Phương pháp phân tích và đánh giá sự phù hợp. Đánh giá sự phù hợp của chỉ số niềm tin người tiêu dùng tính thử nghiệm tại Việt Nam. Đánh giá kết quả tính thử nghiệm chỉ số niềm tin người tiêu dùng ở Việt Nam và một số khuyến nghị.

Đánh giá kết quả tính thử nghiệm chỉ số niềm tin người tiêu dùng ở Việt Nam. Một số khuyến nghị và giải pháp thực hiện tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng ở Việt Nam. 132 Kết luận Chương 3. 138 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

142 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 149 v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Nguyên nghĩa tiếng Anh Tiếng Việt Computer Assisted Personal Phỏng vấn trực tiếp với sự trợ CAPI Interviewing giúp của máy tính Computer Assisted Telephone Phỏng vấn qua điện thoại với sự CATI Interviewing trợ giúp của máy tính Computer Assisted Web Phỏng vấn trực tuyến với sự trợ CAWI Interviewing giúp của máy tính CFA Confirmatory Factor Analysis Phân tích nhân tố khẳng định CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng CSNTNTD Chỉ số niềm tin người tiêu dùng ĐTĐT Đối tượng điều tra ĐTV Điều tra viên EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm trong nước Metadata Siêu dữ liệu NTD Người tiêu dùng Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát triển OECD Cooperation and Development Kinh tế PAPI Paper and Pencil Interviewing Phỏng vấn trực tiếp PIH Permanent Income Hypothesis Giả thuyết thu nhập thường xuyên UNSD United Nations Statistics Division Cơ quan Thống kê Liên hợp quốc vi DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Danh sách các quốc gia đã tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng. Thông tin về điều tra niềm tin người tiêu dùng và chỉ số niềm tin người tiêu dùng của các quốc gia thuộc nhóm thứ hai.

Thông tin về điều tra niềm tin người tiêu dùng và chỉ số niềm tin người tiêu dùng của các quốc gia thuộc nhóm thứ ba. Tổng hợp các câu hỏi và phương pháp tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng theo ba nhóm nước. Cỡ mẫu điều tra niềm tin người tiêu dùng. Số lượng đơn vị tổng thể và mẫu cần chọn.

Thông tin về đối tượng điều tra trong mẫu chia theo vùng, khu vực và giới tính 66 Bảng 2. Thông tin về đối tượng điều tra trong mẫu chia theo nghề nghiệp. Hệ số Cronbach alpha của từng nhóm nhân tố. Kết quả phân tích Cronbach alpha lần thứ nhất của nhân tố tiết kiệm.

Kết quả phân tích Cronbach alpha lần thứ hai của nhân tố tiết kiệm. Ma trận hệ số tải nhân tố trong phân tích nhân tố khám phá lần thứ nhất. Kết quả phân tích nhân tố khám phá và độ tin cậy lần thứ tư. Kết quả phân tích nhân tố khám phá theo 6 vùng.

Kết quả kiểm định sự phù hợp của thang đo với dữ liệu thực tế. Kết quả kiểm định giá trị hội tụ. Kết quả kiểm định giá trị phân biệt các thành phần thang đo. Các phương án đề xuất tính chỉ số niềm tin người tiêu dùng tại Việt Nam101 Bảng 3.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng chung theo 8 phương án, 3 phương pháp tính. Chỉ số hiện tại theo 8 phương án, 3 phương pháp tính. Chỉ số kỳ vọng theo 8 phương án, 3 phương pháp tính. Chỉ số niềm tin người tiêu dùng chung, chỉ số hiện tại và chỉ số kỳ vọng.

Tốc độ tăng trưởng GDP, tỷ lệ thất nghiệp của lao động trong độ tuổi, chỉ số giá tiêu dùng năm 2016, 2017, và 2018. Chỉ số niềm tin người tiêu dùng chung, chỉ số hiện tại và chỉ số kỳ vọng chia theo vùng. Kết quả kiểm định khác biệt về chỉ số niềm tin người tiêu dùng giữa các vùng. Tốc độ tăng trưởng GDP năm 2016 và 2017.

Tỷ lệ thất nghiệp của lao động trong độ tuổi và chỉ số giá tiêu dùng năm 2016 và 2017. Trình độ học vấn của đối tượng điều tra. Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động và chỉ số giá tiêu dùng ở thành thị và nông thôn. 129 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1.

Tỷ trọng các phương pháp chọn mẫu được các nước thuộc nhóm thứ nhất sử dụng cho điều tra niềm tin người tiêu dùng. Đặc điểm của đối tượng điều tra theo độ tuổi. Đặc điểm của đối tượng điều tra theo trình độ học vấn. Đặc điểm của đối tượng điều tra theo thu nhập.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng chung, chỉ số hiện tại và chỉ số kỳ vọng. Chỉ số niềm tin người tiêu dùng chia theo thành thị và nông thôn. 127 DANH MỤC HÌNH Hình 2. Kết quả phân tích CFA lần thứ nhất thang đo niềm tin người tiêu dùng.

Kết quả phân tích CFA lần thứ hai thang đo niềm tin người tiêu dùng. 90 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.