Luận án TS: Tự chủ tài chính tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh - Nguyễn Chí Hướng

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN NGUYỄN CHÍ HƯỚNG TỰ CHỦ TÀI CHÍNH Ở HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2017 BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN NGUYỄN CHÍ HƯỚNG TỰ CHỦ TÀI CHÍNH Ở HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: quản lý công Mã số: 62340410 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS NGUYỄN THỊ NGỌC HUYỀN 2. NGUYỄN THỊ LỆ THÚY HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Xác nhận của giáo viên hướng dẫn Nghiên cứu sinh PGS.

Nguyễn Thị Ngọc Huyền Nguyễn Chí Hướng LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án, NCS đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và tạo điều kiện thuận lợi của giáo viên hướng dẫn, các thầy cô giáo, các chuyên gia, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè. NCS xin cảm ơn PGS. Nguyễn Thị Ngọc Huyền và TS. Nguyễn Thị Lệ Thúy về sự hướng dẫn nhiệt tình và đầy tâm huyết trong suốt quá trình làm luận án.

Xin gửi lời cảm ơn tới Thầy Hiệu trưởng, các thầy cô giáo Trường Đại học Kinh tế Quốc dân nói chung, các thầy cô giáo Khoa Khoa học quản lý đã giúp đỡ và có những góp ý sâu sắc để luận án được hoàn thiện. Xin gửi lời cảm ơn tới các cán bộ thuộc Viện Đào tạo Sau đại học - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính, hướng dẫn quy trình thực hiện trong suốt quá trình nghiên cứu. Xin được cảm ơn Học viện Chính trị quốc Hồ Chí Minh, Vụ Kế hoạch Tài chính và Văn phòng Học viện Chính trị quốc Hồ Chí Minh, cảm ơn những đồng nghiệp đã giúp tôi có những thông tin quý báu và cần thiết cho việc phân tích, đánh giá và hoàn thành luận án này. Xin cảm ơn gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ trong suốt thời gian qua.

Nghiên cứu sinh Nguyễn Chí Hướng MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iv MỤC LỤC. v DANH MỤC QUY ƯỚC VIẾT TẮT. x DANH MỤC BẢNG.

xi DANH MỤC HÌNH .xiii PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của luận án. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa của luận án và dự kiến các kết quả đạt được. Kết cấu chung của luận án. 8 CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

Những nghiên cứu trong nước về tự chủ tài chính. Những nghiên cứu về tự chủ và tự chủ đại học. Những nghiên cứu về tự chủ tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập. Những nghiên cứu về điều kiện thực hiện tự chủ tài chính.

Những nghiên cứu ngoài nước về điều kiện thực hiện tự chủ tài chính. Đánh giá chung về những điểm thống nhất và khoảng trống cần nghiên cứu về tự chủ tài chính tại Học viện. Những điểm đã thống nhất về tự chủ tài chính. Khoảng trống cần nghiên cứu về tự chủ tài chính.

16 Kết luận chương 1. 17 CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN ĐÁNH GIÁ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH Ở HỌC VIỆN. Một số tiêu chí cơ bản và phương pháp đánh giá về hiệu quả công tác tự chủ tài chính. Cách tiếp cận nghiên cứu.

Đề xuất mô hình lý thuyết nghiên cứu tại các đơn vị thuộc Học viện23 2. Thiết kế phương pháp nghiên cứu. Xác định mẫu nghiên cứu. Xây dựng thang đo và giả thuyết nghiên cứu.

Phương pháp xử lý dữ liệu. 26 Kết luận chương 2. 28 CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP. Đơn vị sự nghiệp công lập.

Đặc trưng của đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Phân loại các đơn vị sự nghiệp công lập. Tự chủ tài chính ở các đơn vị sự nghiệp công lập. Nội dung và các mức độ tự chủ tài chính.

Các nguyên tắc tự chủ tài chính. Tiêu chí đánh giá hiệu quả tự chủ tài chính .4 Các công cụ thực hiện tự chủ tài chính………………………………38 3. Nhân tố ảnh hưởng đến tự chủ tài chính ở đơn vị sự nghiệp công lập. Nhân tố khách quan:.

Nhân tố chủ quan:. 48 Kết luận chương 3. 50 CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2009-2016. Khái quát về Học viện.

Tổ chức bộ máy. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn. Chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị trực thuộc. Hệ thống văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động của Học viện.1 Hệ thống văn bản nhà nước.

Hệ thống văn bản nội bộ. Thực trạng tự chủ tài chính ở Học viện. Các nguyên tắc thực hiện tự chủ tài chính ở Học viện. Các tiêu chí ảnh hưởng đến tự chủ tài chính ở Học viện.

Phân tích mô tả các điều kiện thực hiện tự chủ tài chính tại Học viện. Mô tả thông tin chung của mẫu khảo sát. Phân tích các nhân tố chủ quan. Phân tích định lượng mối liên hệ giữa điều kiện thực hiện tự chủ tài chính với mức độ tự chủ tài chính tại Học viện.

Kiểm tra độ tin cậy của thang đo điều kiện thực hiện tự chủ tài chính74 4. Phân tích nhân tố khám phá điều kiện thực hiện tự chủ tài chính .Phân tích hồi quy. Phân tích định lượng hiệu quả tự chủ tài chính với mức độ tự chủ tài chính. Phân tích hiệu quả công tác tự chủ tài chính trước và sau khi thực hiện tự chủ tài chính tại Học viện.

Xem xét sự khác biệt về hiệu quả công tác tự chủ tài chính tại các đơn vị thuộc Học viện. Phân tích mối liên hệ giữa mức độ tự chủ tài chính và hiệu quả công tác tự chủ tài chính của Học viện. Đánh giá chung về thực trạng tự chủ tài chính và hiệu quả công tác tự chủ tài chính ở Học viện. Một số kết luận nghiên cứu.

Các kết quả đã đạt được trong quá trình thực hiện tự chủ tài chính ở Học viện. Những hạn chế trong quá trình thực hiện tự chủ tài chính ở Học viện 96 4. 100 Kết luận chương 4. 102 CHƯƠNG 5: KIẾN NGHỊ, GIẢI PHÁP NÂNG CAO TỰ CHỦ TÀI CHÍNH Ở HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2030.

Phương hướng nâng cao tự chủ tài chính ở Học viện .2 Giải pháp nâng cao tự chủ tài chính ở Học viện tầm nhìn đến năm 2030. Thiết lập bộ công cụ đánh giá và quản lý theo phương pháp đánh giá đầu ra và hiệu quả của hoạt động. Thực hiện công khai minh bạch tài chính, khuyến khích đổi mới và các phương pháp giảng dạy hiện đại hiệu quả đồng thời xây dựng hệ thống thanh tra kiểm soát nội bộ hiệu quả. Thực hiện phân cấp tạo động lực cho các đơn vị cấp dưới quản lý theo kết quả đầu ra.

Xây dựng hệ thống văn bản nội bộ hướng dẫn thực hiện chế độ thu chi, lập ngân sách, các mẫu bảng biểu, qui trình quản lý khấu hao tài sản, trích lập Quỹ, mức độ tự quyết tài chính. Thiết lập hệ thống văn bản nội bộ qui định các mức chi và cơ chế khuyến khích giảng viên, cán bộ tận dụng nguồn lực nâng cao hiệu quả và nguồn thu cho Học viện. Khuyến nghị khung pháp lý nâng cao tự chủ tài chính ở Học viện tầm nhìn đến năm 2030. Xây dựng một văn bản riêng cho hoạt động tự chủ tài chính của Học viện dựa trên nghị định 16/2016/NĐ-CP của Chính phủ.

Đề xuất mở ngành chuyên sâu (chủ yếu là những chuyên ngành riêng có của Học viện thực hiện nhiệm vụ của hệ thống chính trị ):. Có cơ chế để Học viện có thể tham gia bình đẳng vào hệ thống đánh giá, thẩm định trong nước và quốc tế theo ngành đào tạo. Tham gia đấu thầu các dự án nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước. 134 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ.

xv DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. xvi PHỤ LỤC. xxvi PHỤ LỤC 1:. xxvii BẢNG HỎI NGHIÊN CỨU TỰ CHỦ TÀI CHÍNH.

xxvii PHỤ LỤC 2: ĐỘ TIN CẬY THANG ĐO. xxxviii PHỤ LỤC 3: PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ. xliv PHỤ LỤC 4: HỒI QUY ĐIỀU KIỆN – MỨC ĐỘ TỰ CHỦ. liv PHỤ LỤC 5: SỰ KHÁC BIỆT HIÊU QUẢ TỰ CHỦ GIỮA CÁC ĐƠN VỊ (ANOVA).

lviii PHỤ LỤC 6: HỒI QUY MỨC ĐỘ TỰ CHỦ - HIỆU QUẢ TỰ CHỦ. lxi DANH MỤC QUY ƯỚC VIẾT TẮT HVCTQG Học viện Chính trị quốc gia HCM Hồ Chí Minh ĐVTV Đơn vị thành viên TCTC Tự chủ tài chính NSNN Ngân sách nhà nước ĐVDT Đơn vị dự toán MDTCTC Mức độ tự chủ tài chính HQCTTC Hiệu quả công tác tài chính MDTCTCQD Mức độ tự chủ tài chính quy đổi DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Bảng chấm điểm đánh giá hiệu quả tự chủ tài chính .2: Liệt kê các điều kiện thực hiện tự chủ tài chính đề xuất.1: Phân tích chức năng, nhiệm vụ của Học viện .2: Tóm lược và đánh giá điều kiện về chủ trương, chính sách. Các khoản thu sự nghiệp tại các đơn vị thuộc Học viện .4: Tổng hợp phân phối kết quả chênh lệch thu lớn hơn chi tại các đơn vị trực thuộc Học viện trong cả giai đoạn 2009 - 2016.5: Số liệu đội ngũ cán bộ hiện nay của các đơn vị thuộc Học viện .6: Cơ sở vật chất của các đơn vị trực thuộc Học viện .7: Mô tả cơ cấu mẫu tại các Học viện .8: Mô tả thành phần tham gia tại các học viện .9: Mô tả giới tính của mẫu .10: Mô tả thâm niên công tác .11: Khảo sát về năng lực quản lý.12: Khảo sát về cơ sở vật chất .13: Khảo sát về trình độ cán bộ .14: Khảo sát về cơ chế chính sách .15: Khảo sát tổ chức bộ máy, biên chế .16: Khảo sát về chức năng nhiệm vụ .17: Tổng hợp kết quả độ tin cậy thang đo .18: Tổng hợp kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA lần 2.19: Biến nhập/ Biến loại bỏ - Variables Entered/Removeda .20: Diễn giải các điều kiện tác động .21: Đánh giá hiệu quả tự công tác chủ tài chính .