Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính chương trình đào tạo chất lượng cao tại đại học công lập Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN NGUYỄN THU HƯƠNG HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội 2014 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN NGUYỄN THU HƯƠNG HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng Mã số: 62340201 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Trần Thị Hà 2. Nguyễn Thị Lan Hà Nội – 2014 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa được ai công bố trong bất cứ công trình khoa học nào khác.

Hà Nội, ngày tháng năm 2014 Tác giả luận án ii LỜI CẢM ƠN Luận án này là công trình nghiên cứu nghiêm túc của tác giả trong một thời gian dài. Song để hoàn thành luận án không chỉ bằng nỗ lực của bản thân, bên cạnh đó tác giả đã nhận được sự đóng góp rất quý báu từ một số cá nhân. Trước hết, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc các giáo viên hướng dẫn khoa học đã trực tiếp hướng dẫn và động viên tác giả trong suốt thời gian nghiên cứu; các Thầy, cô của Viện Ngân hàng Tài chính, Viện đào tạo Sau đại học Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã nhiệt tình giúp đỡ trong thời gian học tập và nghiên cứu. Tác giả cũng xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo điều kiện, động viên tác giả hoàn thành Luận án.

Hà Nội, ngày tháng năm 2014 Tác giả luận án iii CÁC TỪ VIẾT TẮT Bộ Giáo dục và Đào tạo Bộ GD&ĐT Chương trình đào tạo chất lượng cao Chương trình đào tạo CLC Chương trình giáo dục CTGD Công nghiệp hóa hiện đại hóa CNH, HĐH Công nghệ Thông tin CNTT Cơ sở vật chất CSVC Doanh nghiệp DN Đại học ĐH Đại học Quốc gia ĐHQG Giáo dục GD Giáo dục đại học GDĐH Khoa học Công nghệ KHCN Khoa học cơ bản KHCB Kinh tế học KTH Kinh tế Thị trường KTTT Kinh tế Xã hội KT XH Ngân sách Nhà nước NSNN Nghiên cứu khoa học NCKH Nhiệm vụ chiến lược NVCL Quản lý Tài chính QLTC Quốc tế QT Tài sản cố định TSCĐ Xã hội chủ nghĩa XHCN iv MỤC LỤC Trang Lời cam đoan. ii Danh mục viết tắt. iii Mục lục. iv Danh mục các bảng.

vii Danh mục các biểu đồ. viii Danh mục các đồ thị. ix MỞ ĐẦU. CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO VÀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP…………………………………………………………………… 1 1.

Tổng quan về chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập………………………………………………………………. Trường đại học công lập trong hệ thống giáo dục đại học. Đặc điểm của trường đại học công lập.Cơ chế vận hành giáo dục đại học trong nền kinh tế thị trường. Quan điểm về lợi ích giáo dục đại học và hàng hóa giáo dục đại học.

Chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập. Cơ chế quản lý tài chính các chương trình đào tạo chất lượng cao. Khái niệm cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao. Đặc điểm cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập.

Nội dung cơ bản của cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao trong trường đại học công lập. Mô hình quản lý, điều hành chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập. Các yếu tố ảnh hưởng tới cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao trong trường đại học công lập .Kinh nghiệm quốc tế về đào tạo và cơ chế quản lý tài chính đối với v đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Kinh nghiệm của các nước.

Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. 55 Kết luận Chương 1. THỰC TRẠNG CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHINH ĐỐI VỚI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP VIỆT NAM. Thực trạng các các chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập Việt Nam.

Sự hình thành các chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập Việt Nam. Tiêu chí xác định chương trình đào tạo chất lượng cao. Thực trạng cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập Việt Nam. Thực trạng cơ chế quản lý tài chính đối với giáo dục đại học .Thực trạng cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập.

Thực trạng về mô hình quản lý điều hành các chương trình đào tạo chất lượng cao. Đánh giá thực trạng cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập. Các kết quả đạt được. 114 Kết luận Chương 2.

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP VIỆT NAM. Quan điểm về việc hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập. Định hướng phát triển các chương trình đào tạo chất lượng cao. Sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao.

Định hướng hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính các chương trình đào tạo chất lượng cao. Giải pháp hoàn thiện cơ chế tài chính đối với các chương trình đào tạo chất lượng cao trong các trường đại học công lập Việt Nam. Nhóm giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý chi ngân sách. Nhóm giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý nguồn thu học phí.

Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi phí. Nhóm các giải pháp quản lý. 154 Kết luận Chương 3. 163 CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

165 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 174 vii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2. Số lượng các trường Đại học và cao đẳng qua các năm. Dự báo Quy mô học sinh, sinh viên giai đoạn 2012 2020.

Chi NSNN cho giáo dục đào tạo giai đoạn 2008 2012. So sánh định mức cấp ngân sách giữa các chương trình đào tạo CLC với các chương trình đào tạo đại trà. Nguồn và cơ cấu tài chính của các chương trình đào tạo CLC đã được NSNN đầu tư. Tổng hợp kết quả điều tra đánh giá cơ chế quản lý ngân sách .7: So sánh khung thu học phí theo Quyết định số 1310/QĐ TTg và Quyết định số 70/QĐ TTg.

Khung học phí đối với chương trình đào tạo đại trà tại trường công lập theo nhóm ngành từ năm học 2010 2011. Nguồn tài chính của một số chương trình đào tạo CLC thuộc các khối ngành khác nhau (so sánh theo Đề án và trong thực tế). Tổng hợp kết quả điều tra Đánh giá cơ chế quản lý nguồn thu học phí. Nguồn tài chính của các chương trình đào tạo CLC khi có Đề án và khi kết thúc Đề án.

Đặc điểm của các chương trình đào tạo CLC được chọn mẫu nghiên cứu. Đặc điểm của các trường đại học công lập có chương trình đào tạo CLC chọn mẫu nghiên cứu. Tổng hợp kết quả điều tra đánh giá thực trạng quản lý chi phí. So sánh chi phí đào tạo các chương trình đào tạo CLC với chi phí các chương trình đào tạo đại trà và chi phí đào tạo ở các nước.

Dự toán chi chương trình đào tạo chất lượng cao dựa trên hoạt động. 131 viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 2.1: So sánh chỉ tiêu và kết quả các chỉ số chương trình đào tạo NVCL của ĐHQG Hà Nội. Chi NSNN cho giáo dục đào tạo giai đoạn 2008 2012 .3: Cơ cấu chi NSNN cho giáo dục/GDP ở Việt Nam. So sánh tỷ trọng chi NSN cho giáo dục/GDP ở Việt Nam với các nước.

So sánh chi phí hàng năm cho giáo dục tính theo sức mua tương đương. So sánh định mức cấp ngân sách của các chương trình đào tạo. Cơ cấu nguồn tài chính thực tế đầu tư cho các chương trình đào tạo CLC được NSNN đầu tư (mức trung bình của tất cả các chương trình). Học phí trong cơ cấu nguồn tài chính GDĐH.

So sánh nguồn tài chính của các chương trình đào tạo CLC thuộc các ngành học khác nhau theo Đề án và trong thực tế.10 So sánh học phí các chương trình CLC do trường ĐH tổ chức LKQT với chương trình đào tạo CLC được Nhà nước câp ngân sách. Nguồn tài chính của các chương trình đào tạo CLC khi có Đề án và khi kết thúc Đề án. Chi phí thực tế cho chương trình đào tạo CLC (chi phí bình quân/SV/năm). Tỷ lệ nguồn lực tài chính ngoài NSNN của các ngành đào tạo CLC.

Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đối với khả năng XHH của các ngành đào tạo CLC. 134 ix DANH MỤC SƠ ĐỒ Trang Sơ đồ: 1. Quản trị chi phí theo quá trình hoạt động .2: Mô hình khung về cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo CLC trong các trường đại học công lập. Mô hình quản lý và điều hành chương trình đào tạo CLC ở các nước phát triển.

Mô hình quản lý và điều hành chương trình đào tạo CLC ở Việt Nam. Mô hình quản lý và điều hành chương trình đào tạo CLC. Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ chế quản lý tài chính đối với các chương trình đào tạo CLC. Quy trình phân bổ ngân sách cho các chương trình đào tạo CLC.

Mô hình ABC áp dụng tính chi phí hoạt động chương trình đào tạo CLC .