Luận án tiến sĩ: Tác động nợ công, tham nhũng đến tăng trưởng kinh tế - Trường Đại học Tài chính - Marketing

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH - MARKETING HOÀNG THỊ HẠNH NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA NỢ CÔNG, THAM NHŨNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2022 BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING HOÀNG THỊ HẠNH NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA NỢ CÔNG, THAM NHŨNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI Ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số ngành: 9340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. ĐẶNG THỊ NGỌC LAN 2. DIỆP GIA LUẬT Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ với đề tài “Nghiên cứu tác động của nợ công, tham nhũng đến tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia trên thế giới” là công trình nghiên cứu độc lập của tôi. Các thông tin, số liệu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng, cụ thể và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.HCM, ngày 05 tháng 01 năm 2022 Nghiên cứu sinh Hoàng Thị Hạnh i LỜI CẢM ƠN Luận án tiến sĩ là một công trình khoa học mà ở đó không chỉ có sự nỗ lực cố gắng của bản thân học viên mà còn có sự giúp đỡ của rất nhiều tổ chức, cá nhân để nó có thể được hoàn thành một cách tốt nhất.

Vì vậy, trước tiên tôi xin gửi lời cám ơn chân thành đến Ban giám hiệu Trường Đại học Tài chính Marketing TP.HCM, nơi đã cho tôi được cơ hội học tập, nghiên cứu những tri thức mới và từng ngày trưởng thành hơn trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Bên cạnh đó, tôi cũng xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến Viện đào tạo sau đại học đã có những lắng nghe, chia sẻ, hướng dẫn kịp thời, tháo gỡ những khó khăn về các thủ tục hành chính giúp tôi an tâm hơn trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường. Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến thầy, cô trong trường đã truyền đạt cho tôi những kiến thức, kinh nghiệm quý báu và đặc biệt là thầy, cô thuộc khoa Thuế - Hải quan đã tạo điều kiện cho tôi tham dự các buổi sinh hoạt chuyên môn để có cơ hội trao đổi, mở rộng và củng cố những kiến thức chuyên môn, phục vụ trực tiếp cho đề tài này. Tiếp đó, tôi xin đặc biệt gửi lời cám ơn sâu sắc đến TS.

Đặng Thị Ngọc Lan và PGS, TS. Diệp Gia Luật là những người hướng dẫn khoa học trực tiếp tận tình hướng dẫn, truyền đạt nhiều kinh nghiệm quý giá và cũng dành nhiều sự động viên, chia sẻ trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Cuối cùng, tôi cũng chân thành cảm ơn gia đình đặc biệt là người bạn đời của tôi, những người bạn, lãnh đạo đơn vị và đồng nghiệp nơi tôi công tác hết lòng động viên và hỗ trợ, tạo điều kiện cho tôi có cơ hội học tập và nghiên cứu một cách tốt nhất. TP HCM, ngày 05 tháng 01 năm 2022 Nghiên cứu sinh Hoàng Thị Hạnh ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. viii DANH MỤC CÁC BẢNG.x DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ.xiii CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.

ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU.1 Đối tượng nghiên cứu của luận án.2 Phạm vi nghiên cứu của luận án. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN. CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN.

12 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN KHUNG LÝ THUYẾT VỀ NỢ CÔNG, THAM NHŨNG, TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.1 LÝ THUYẾT VỀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.1 Khái niệm và phương pháp đo lường tăng trưởng kinh tế.1 Khái niệm tăng trưởng kinh tế.2 Phương pháp đo lường tăng trưởng kinh tế.2 Lý thuyết và mô hình về các yếu tố tác động đến tăng trưởng kinh tế.1 Lý thuyết tăng trưởng theo trường phái Keynes. Mô hình Harrod- Domar.2 Lý thuyết tân cổ điển về tăng trưởng kinh tế và một số mô hình tiêu biểu.3 Lý thuyết và mô hình tăng trưởng hiện đại.2 LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA NỢ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.1 Khái niệm và phương pháp đo lường nợ công.1 Khái niệm nợ công.2 Phương pháp đo lường nợ công.2 Lý thuyết về tác động của nợ công đến tăng trưởng kinh tế.1 Lý thuyết nợ công tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế.2 Lý thuyết nợ công tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.3 Lý thuyết cân bằng Ricardo.4 Nợ công có quan hệ phi tuyến với tăng trưởng kinh tế.3 LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA THAM NHŨNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.1 Khái niệm và phương pháp đo lường.1 Khái niệm tham nhũng.2 Các phương pháp đo lường tham nhũng.2 Lý thuyết về tác động của tham nhũng đến tăng trưởng kinh tế.4 LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA NỢ CÔNG, THAM NHŨNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.5 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.1 Các nghiên cứu về tác động của nợ công đến tăng trưởng kinh tế.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài.2 Các nghiên cứu trong nước.2 Các nghiên cứu về tác động của tham nhũng đến tăng trưởng kinh tế.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài.2 Các nghiên cứu trong nước.3 Các nghiên cứu về tác động của nợ công, tham nhũng đến tăng trưởng kinh tế.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài.2 Các nghiên cứu trong nước.6 KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU.65 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU.2 PHÁT TRIỂN GIẢ THUYẾT VÀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU iv .1 Xây dựng mô hình nghiên cứu .2 Phát triển giả thuyết nghiên cứu và mô tả biến.1 Biến phụ thuộc – Tăng trưởng kinh tế.2 Biến độc lập và biến kiểm soát.3 Đo lường biến nghiên cứu.3 PHƯƠNG PHÁP ƯỚC LƯỢNG. Các phương pháp ước lượng dữ liệu bảng. Phương pháp ước lượng Pooled – OLS.

Mô hình tác động cố định (FEM).3 Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM).2 Kiểm định lựa chọn phương pháp ước lượng.1 Kiểm định Hausman.3 Kiểm định sự phù hợp của mô hình.1 Kiểm định đa cộng tuyến.2 Kiểm định phương sai sai số thay đổi.3 Kiểm định tự tương quan.4 Kiểm tra hiện tượng nội sinh bằng phương pháp Durbin-Wu-Hausman 90 3.4 Phương pháp ước lượng theo moment tổng quát (GMM).5 Quy trình nghiên cứu.92 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.1 PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ.1 Phân tích thống kê mô tả chung.2 Đặc điểm chung của các nhóm nước nghiên cứu.3 Thống kê mô tả các biến nghiên cứu.2 PHÂN TÍCH TƯƠNG QUAN GIỮA CÁC BIẾN.3 PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Kết quả kiểm tra tác động phi tuyến của nợ công đến tăng trưởng kinh tế .2 Kết quả nghiên cứu tác động của tham nhũng đến tăng trưởng kinh tế .3 Kết quả nghiên cứu tác động của nợ công, tham nhũng đến tăng trưởng kinh tế.124 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH.2 HÀM Ý CHÍNH SÁCH.1 Đối với các nước thuộc nhóm thu nhập cao.2 Đối với các nước thuộc nhóm thu nhập trung bình cao.3 Đối với các nước thu nhập trung bình thấp.3 HẠN CHẾ CỦA LUẬN ÁN.4 HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO.142 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.144 DANH MỤC PHỤ LỤC.155 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Tên viết tắt Tên đầy đủ bằng tiếng Anh Tên đầy đủ bằng tiếng Việt BQĐN Bình quân đầu người DGMM Different Generalized Method of Phương pháp Moment tổng quát sai phân Moments FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp từ nước ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phầm quốc nội GMM Generalized Method of Moments Phương pháp Moment tổng quát GNP Gross National Product Tổng sản phẩm quốc gia HICs High-income countries Các quốc gia thu nhập cao ICRG International Risk Country Guide Chỉ số đánh giá rủi ro quốc gia IMF International Monetary Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế KKT Không tồn tại LMICs Lower-midle-income countries Các quốc gia thu nhập trung bình thấp NC Nợ công OECD The Organisation for Economic Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế Co-operation and Development PRS Political Risk Services Group Nhóm dịch vụ rủi ro tín dụng SGMM System Generalized Method of Phương pháp Moment tổng quát hệ thống Moments TBC Trung bình cao TBT Trung bình thấp TNC Thu nhập cao TN Tham nhũng TTKT Tăng trưởng kinh tế vii UMICs Upper-midle-income countries Các quốc gia thu nhập trung bình cao WB World Bank Ngân Hàng Thế Giới 2SLS Two-Stage least squares Hồi quy 2 giai đoạn viii DANH MỤC CÁC BẢNG TÊN BẢNG TRANG Bảng 1.1: Dữ liệu GDP BQĐN, Nợ công, Tham nhũng trung bình 2 Bảng 2.1: Bảng tổng hợp ngưỡng nợ công từ các kết quả nghiên cứu 55 Bảng 3.1: Bảng mô tả biến và kỳ vọng dấu 85 Bảng 4.1: Dữ liệu về nợ công, tham nhũng năm 2020 nhóm TNC 98 Bảng 4.2: Dữ liệu về nợ công, tham nhũng năm 2020 nhóm TBC 100 Bảng 4.3: Dữ liệu về nợ công, tham nhũng năm 2020 nhóm TBT 101 Bảng 4.4: Các chỉ tiêu an toàn nợ công của Việt Nam giai đoạn 2010- 103 2019 Bảng 4.5: Nợ nước ngoài của Chính phủ theo bên cho vay 104 Bảng 4.6: Phân tích thống kê mô tả biến đối với mẫu tổng thể 107 Bảng 4.7: Phân tích thống kê mô tả biến đối với nhóm nước thu nhập 108 cao Bảng 4.8: Phân tích thống kê mô tả biến đối với nhóm nước thu nhập 109 TBC Bảng 4.9: Phân tích thống kê mô tả biến đối với nhóm nước thu nhập 110 TBT Bảng 4.10: Ma trận hệ số tương quan của các biến nghiên cứu nhóm 111 nước thu nhập cao Bảng 4.11: Ma trận hệ số tương quan của các biến nghiên cứu nhóm 112 nước thu nhập trung bình cao Bảng 4.12: Ma trận hệ số tương quan của các biến nghiên cứu nhóm 113 nước thu nhập trung bình thấp Bảng 4.13: Kết quả ước lượng tác động phi tuyến của nợ công đến 116 tăng trưởng kinh tế theo DGMM của các nhóm nước ix Bảng 4.14: Kết quả ước lượng tác động của tham nhũng đến tăng 122 trưởng kinh tế theo DGMM của các nhóm nước Bảng 4.15: Kết quả ước lượng tác động của NC, TN đến TTKT theo 126 DGMM của các nhóm nước x DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ TÊN HÌNH TRANG Hình 2.1: Đường cong Laffer nợ công 28 Hình 4.1: Nợ công trung bình trên GDP (%) của các nhóm nước 95 Hình 4.2: Chỉ số cảm nhận trung bình của các nhóm nước 96 Hình 4.3: GDP thực bình quân đầu người trung bình của các nhóm 97 nước Hình 4.4: Tăng trưởng kinh tế trung bình của các nhóm nước 97 Hình 4.5: Chỉ số cảm nhận tham nhũng (CPI) của Việt Nam 106 xi TÓM TẮT Tiêu đề: Nghiên cứu tác động của nợ công, tham nhũng đến tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia trên thế giới. Tóm tắt: Ngày nay việc vay nợ hầu như trở thành một xu thế tất yếu trong cơ cấu tài chính quốc gia của bất kỳ nước nào.