Nâng cao năng lực cạnh tranh NHTM Nhà nước VN trong hội nhập kinh tế (Luận án TS 2012)

B ộ G IÁ O D Ụ C - Đ À O T Ạ O N G Â N H À N G N H À N Ư Ớ C V IỆ T N A M HỌC VIỆN NGÂN HÀNG NGUYÊN THU HIỀN NÂNG CAO NĂNG Lực CẠNH t r a n h : c ủ a NGÂN HÀNG THƯƠNG MAI NHÀ NƯỚC NAN IIV IÍ 1 KINH TẾ QUỐC TỂ LUẬN ÁN TIẾN S ĩ KINH TÉ - Hà Nội, 2012 B ộ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM H Ọ C V IỆN N G Â N H ÀNG N G U Y ỄN TH U H IÈN HỌC VIỆN NGÂN HÀNG TRUNG TÂMTHÔNGTIN- THƯVIỆN S ô ':. NÂNG CAO NĂNG L ự c CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT • NAM TRONG TIÉN TRÌNH HỘI • NHẬP • KINH TÉ QUỐC TÉ LUẬ N ÁN T IẾ N S ĩ KINH TÉ C H U Y ÊN NG ÀNH : K inh tế, tài chính ngân hàng M Ã SỐ: 62.01 Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Ngọc Phong 2. Nguyễn Thị Phương Lan - H à N ội, 2012- L ời cam đoan Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.

Các số liệu, tài liệu trích dẫn trong Luận án đều trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, hợp pháp. r Người viêt MỤC LỤC Trang Danh mục ký hiệu chữ viết tắt i Danh mục bảng, biểu đồ, sơ đồ iii Mở đàu 1 C H Ư Ơ N G 1. Tổng quan về hoạt động của ngân hàng thương mại trong tiến 7 trình hội nhập kỉnh tế quốc tế 1. Tổng quan về hội nhập kinh tế quốc tế 7 1.

Khái niệm hội nhập kinh tế quốc tế 7 1. Đặc trưng cơ bản của hội nhập kinh tế quốc tế 9 1. Hoạt động của ngân hàng thương mại trong tiến trình hội nhập kinh 13 tế quốc tế 1. Khái niệm ngân hàng thương mại 13 1.

Đặc điểm của NHTM 15 1.Các hoạt động cơ bản của NHTM 17 1. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đối với hoạt động ngân hàng 20 thương mại 1. Bản chất của hội nhập kinh tế quốc tế về ngân hàng 20 1. Các đặc trưng của hoạt động ngân hàng trong điều kiện hội nhập 21 kinh tế quốc tế 1.

Những cơ hội và thách thức của hội nhập đối với hoạt động ngân 23 hàng 1. Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại trong tiến trình 24 hội nhập kinh tế quốc tế 1. Khái niệm về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của NHTM 24 1. Một số cách tiếp cận và khái niệm về cạnh tranh và năng lực cạnh 24 tranh 1.

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại 32 1. Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM 33 1. Các chỉ tiêu phản ánh nguồn lực của NHTM 33 1. Các chỉ tiêu phản ánh năng lực của NHTM 42 1.

Các phương pháp đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM 44 1. Nguyên tắc đánh giá 44 1. Các phương pháp đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM 45 1. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM trong 49 hội nhập kinh tế quốc tế 1.

Nhóm yếu tố thuộc môi trường vĩ mô 50 1. Những nhân tố thuộc môi trường tác nghiệp 52 1. Nhóm yếu tố thuộc nội bộ ngân hàng 54 1. Kinh nghiệm quốc tế về nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTM 55 trong hội nhập kinh tế quốc tế 1.

Kinh nghiệm của Trung Quốc tế về nâng cao năng lực cạnh tranh 55 của NHTM trong hội nhập kinh tế quốc tế 1. Bài học đối với Việt Nam 59 CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG NĂNG L ự c CẠNH TRANH CỦA NGÂN 63 HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM 2. Khái quát về hệ thống ngân hàng thưong mại Nhà nước Việt Nam 63 2.

Khái quát về lịch sử phát triển của hệ thống NHTM Nhà nước Việt Nam 63 2. Đặc trưng cơ bản của hệ thống NHTM Nhà nước Việt Nam 66 2. Ra đời từ hệ thống ngân hàng một cấp 66 2. Phải giải quyết hậu quả của cơ chế bao cấp 67 2.

Dịch vụ ngân hàng chưa phát triển, công tác quản trị chưa tương 68 xứng với sự tăng trưởng hoạt động 2. Được kế thừa lợi thế về uy tín của Nhà nước, mạng lưới khách hàng 70 2. Thực trạng năng lực cạnh tranh của hệ thống Ngân hàng thương 71 mại Nhà nước Việt Nam 2. Năng lực tài chính 71 71 2.

Nhóm chỉ tiêu về qui mô và tăng trưởng tài sản 74 2. Khả năng sinh lời 87 2. Đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh 89 2. Năng lực về tổ chức nhân sự 91 2.

Năng lực quản trị điều hành 93 2. Năng lực đổi mới tài sản và ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt 97 động quản lý và kinh doanh ngân hàng 2. Đánh giá về năng lực cạnh tranh của NHTM Nhà nưóc Việt Nam 104 2. Chất lượng tín dụng chưa cao, năng lực tài chính còn hạn chế 108 2.

Sản phấm dịch vụ ngân hàng chưa có nhiều khác biệt 111 2. Hệ thống công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu quản trị và 112 kinh doanh của ngân hàng 2. Công cụ và khả năng điều hành, quản lý rủi ro còn hạn chế 112 2. Chưa khai thác hiệu quả công nghệ trong kinh doanh 113 2.

Ngành ngân hàng Việt Nam có tiềm năng phát triển lớn 114 2. Cơ hội để NHTM Nhà nước tiếp cận với các dịch vụ và phương 115 thức quản trị, công nghệ hiện đại, mở rộng thị trường 2. Môi trường pháp luật, kinh doanh ngày càng được hoàn thiện 115 2. Thách thức 116 2.

Áp lực cạnh tranh trong hoạt động ngân hàng ngày càng tăng 116 2. Chịu nhiều tác động hơn từ những bất ổn kinh tế toàn cầu 117 2. Thay đổi lại cách thức kinh doanh và cơ sở khách hàng 118 2. Thách thức trong công tác quản trị điều hành 119 2.

Bị cạnh tranh bởi nhiều sản phẩm thay thế 119 CHƯƠNG 3. NÂNG CAO NĂNG L ự c CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG 12 1 THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRONG TIÉN TRÌNH HỘI NHẬP KINH TÉ QUỐC TÉ 3. Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTM Nhà nước 121 Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế 3. Chủ trương, định hướng hội nhập quốc tế của Đảng và Nhà nước 121 Việt Nam 3.

Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTM Nhà 124 nước Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế 3. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTM Nhà 128 nước Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế 3. Giải pháp về tài chính 128 3. Tăng vốn tự có cho các NHTM Nhà nước thông qua nhiều giải pháp 128 3.

Đa dạng hóa hoạt động, nâng cao chất lượng tài sản 130 3. Phát triển các sản phẩm dịch vụ, kênh phân phối mới 132 3. Nâng cao hiệu quả hoạt động của NH 133 3. Đầu tư và áp dụng công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ thông tin 136 trong hoạt động quản lý và kinh doanh của NH 3.

Nâng cao khả năng thanh khoản của ngân hàng 137 3. Giải pháp về tổ chức nhân sự 138 3. Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 138 3. Nâng cao chất lượng công tác đào tạo và tuyển dụng 139 3.

Nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự quản lý 140 3. Giải pháp về quản trị điều hành 140 3. Hoàn thiện mô hình tổ chức của các NHTMNN 140 3. Tăng cường năng lực quản trị và điều hành NHTM 141 3.

Phát triển thương hiệu và xây dựng văn hoá doanh nghiệp 142 3.3A Xây dựng cơ sở dữ liệu quản trị khách hàng 144 3. Xây dựng bộ máy, mô hình và áp dụng phương pháp quản lý rủi ro 145 phù hợp, hiệu quả 3. Giải pháp khác 149 3. Hoàn thiện môi trường pháp lý cho hoạt động ngân hàng Việt Nam 149 trong hội nhập quốc tế 3.

Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam 160 3. Phát triển thị trường mua bán nợ 163 3. Kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ và các bộ ngành liên quan 164 3.