Luận án Tiến sĩ: Quản trị Rủi ro Lãi suất tại VietinBank (2011-2019)

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các kết quả nghiên cứu và các kết luận trong luận án là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào. Việc tham khảo các nguồn tài liệu (nếu có) đã được thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định. Tác giả Hoàng Thái Hưng i MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii DANH MỤC HÌNH ẢNH.vi DANH MỤC BẢNG BIỂU.

vii MỞ ĐẦU .1 CHƯƠNG 1 : LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. Tín dụng ngân hàng và lãi suất tín dụng ngân hàng. Khái niệm về ngân hàng thương mại. Chức năng của Ngân hàng thương mại.

Các nghiệp vụ cơ bản của ngân hàng thương mại. Rủi ro trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại. Rủi ro lãi suất trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại. Khái niệm rủi ro lãi suất.

Các loại rủi ro lãi suất. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro lãi suất. Quản trị rủi ro lãi suất của ngân hàng thương mại. Khái niệm về quản trị rủi ro lãi suất.

Ý nghĩa của quản trị rủi ro lãi suất. Nội dung quản trị rủi ro lãi suất. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro lãi suất. Kinh nghiệm quốc tế về quản trị rủi ro lái suất và bài học cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam.

Kinh nghiệm quốc tế về quản trị rủi ro lãi suất. Bài học kinh nghiệm về quản trị rủi ro lãi suất cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam. 77 CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TẠI NGÂN. Khái quát về Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam.

Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam. Mô hình cơ cấu tổ chức quản lý của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam 2011 – 2019. Thực trạng quản trị rủi ro lãi suất của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam.

Thực trạng chính sách lãi suất và các công cụ quản lý, điều hành lãi suất của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam giai đoạn 2011 - 2019 92 2. Thực trạng quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam giai đoạn 2011 - 2019. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam. Quy trình nghiên cứu.

Giả thuyết nghiên cứu. Mô hình đề xuất. Phương pháp nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu.

Đánh giá kết quả công tác quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam giai đoạn 2011 – 2019. Kết quả đạt được. 150 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM. Định hướng quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam giai đoạn 2020 -2025.

Bối cảnh kinh tế vĩ mô giai đoạn 2020 – 2025. Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam giai đoạn 2020 – 2025. Định hướng quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam. Giải pháp quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam giai đoạn 2020 – 2025.

Xây dựng chính sách và hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro lãi suất. Nâng cao hiệu quả hoạt động công tác kiểm tra kiểm soát rủi ro lãi suất182 iv 3. Áp dụng mô hình dự báo lãi suất hiện đại và phù hợp. Tăng độ chính xác trong đo lường rủi ro lãi suất.

Một số kiến nghị. Kiến nghị đối với Chính phủ: Cần đảm bảo sự ổn định môi trường vĩ mô201 3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước: NHNN cần có cơ chế điều hành lãi suất phù hợp.203 TÀI LIỆU THAM KHẢO.210 PHỤ LỤC 2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG.220 v DANH MỤC HÌNH ẢNH Đồ thị 1.1 Cấu trúc kì hạn của lãi suất. 2 Đồ thị biến động lãi suất và hợp đồng quyền chọn lãi suất sàn.

3 Đồ thị biến động lãi suất và hợp đồng quyền chọn lãi suất trần – sàn. 1 Tổng nguồn vốn huy động của Vietinbank giai đoạn 2011 – 2018. 2 Tổng dư nợ tín dụng của Vietinbank giai đoạn 2011 - 2019. 3 Lợi nhuận trước thuế, sau thuế của Vietinbank giai đoạn.

4 ROA, ROE của Vietinbank giai đoạn 2011 - 2019. 5 Tỷ lệ Nợ xấu / dư nợ tín dụng của Vietinbank giai đoạn. 6 Tỷ lệ an toàn vốn của Vietinbank giai đoạn 2011 - 2019. 1 Sơ đồ mô hình cơ cấu tổ chức quản lý của Vietinbank.

2 Mô hình cấu trúc tuyến tính. 133 vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1. 1 Sự hợp tác trong hoạt động quản trị NHTM. Hợp đồng tương lai phòng ngừa RRLS.

1 Các chỉ số tài chính cơ bản của Vietinbank giai đoạn 2011 – 2019. 2 Lãi suất huy động và cho vay bình quân của các NHTM Việt Nam năm 2011 - 2019. 3 Lãi suất huy động và cho vay bình quân của. 4 Bảng hạn mức tỷ lệ chênh lệch TSN - TSC nhạy cảm lũy kế/Tổng.

5 Tỷ lệ chênh lệch TSN - TSC nhạy cảm lũy kế/Tổng tài sản của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt nam. 1 Dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới giai đoạn 2020 – 2025. 2 Dự báo lạm phát thế giới giai đoạn 2020 – 2025. 156 vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nội dung RRLS Rủi ro lãi suất NHTM Ngân hàng thương mại TMCP Thương mại cổ phần QTRRLS Quản trị rủi ro lãi suất NSNN Ngân sách nhà nước TSN Tài sản nợ TSC Tài sản có VND Đồng Việt Nam NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần SXKD Sản xuất kinh doanh NHNN Ngân hàng nhà nước TCTD Tổ chức tín dụng HĐQT Hội đồng quản trị viii MỞ ĐẦU 1.

Sự cần thiết nghiên cứu đề tài nghiên cứu Lãi suất tín dụng là một biến số rất nhạy cảm với sự biến động của nền kinh tế. Tất cả các nước khi chuyển sang nền kinh tế thị trường đều áp dụng cơ chế tự do hóa lãi suất. Với cơ chế này, các NHTM khi giao dịch tín dụng (huy động vốn và cấp tín dụng) cần điều chỉnh lãi suất một cách linh hoạt, kịp thời lãi suất tín dụng, thời hạn tín dụng, cơ cấu tín dụng…để hạn chế rủi ro lãi suất phát sinh. Rủi ro lãi suất luôn tồn tại trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, là một phần rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động ngân hàng.

Khi xẩy ra rủi ro lãi suất thì thu nhập của ngân hàng giảm sút, một lượng vốn tương ứng không được quay vòng, dòng tiền trong nền kinh tế không lưu thông được và hệ thống ngân hàng sẽ gặp khó khăn về thanh khoản. Rủi ro cũng làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ, lãi suất và quản lý thị trường tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước. Chính vì vậy các nhà quản trị NHTM luôn quan tâm đến quản trị rủi ro lãi suất và xây dựng, điều chỉnh chính sách lãi suất cho phù hợp với sự biến động của thị trường trong từng giai đoạn. Quản trị rủi ro lãi suất của NHTM là gì? Quản trị rủi ro lãi suất nhằm để đạt mục tiêu và cần thực hiện ở những nội dung nào? Các nhân tố nào ảnh hưởng đên quản trị rủi ro lãi suất của NHTM?.

Hơn nữa trong mỗi thời kỳ và điều kiện phát triển hệ thống ngân hàng của mỗi quốc gia cần có sự đổi mới và hoàn thiện những vấn đề lý luận nêu trên. Bên cạnh đó trong giai đoạn công nghiệp 4.0 các ngân hàng không chỉ cạnh tranh với các ngân hàng khác mà còn phải cạnh tranh với các doanh nghiệp ngoài ngành như các công ty tài chính, bảo hiểm, Fintech,… vì vậy để cạnh tranh được với các đối thủ trong và ngoài ngành thì chính sách lãi suất là chiến lược mang tính chất quyết định vì cả người gửi hay người vay đều quan tâm đến lãi suất, người gửi sẽ chọn ngân hàng huy động lãi suất cao, còn người vay lại chọn ngân hàng có lãi suất cho vay thấp chính vì vậy các ngân hàng phải tăng lãi suất huy động và giảm 1 lãi suất cho vay dẫn đến bất cân xứng trong mối quan hệ lãi suất và chính vì thế rủi ro sẽ gia tăng. Ngoài ra sau cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ toàn cầu và Đại dịch covid 19 nền kinh tế nước ta rơi vào tình trạng suy giảm, hoạt động của các NHTM gặp nhiều khó khăn. Ban quản trị Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam phải đối phó với hàng loạt rủi ro phát sinh.

Trong đó rủi ro lãi suất có nhiều biến động nhạy cảm với NHTM. Với những chính sách, chiến lược thích hợp và kịp thời, công tác quản trị RRLS tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam đạt được một số thành quả, như điều chỉnh sách lãi suất kịp thời theo sự biến động lãi suất thị trường, thời hạn huy động vốn và thời hạn cho vay cơ bản là hợp lý…Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân làm cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam còn gặp nhiều bất cập, khó khăn trong việc quản trị RRLS. Xuất phát từ các lý do trên việc nghiên cứu, đánh giá sự biến động lãi suất, đo lường rủi ro lãi suất và xác định rủi ro lãi suất là thật sự cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Do đó, tác giả đã chọn đề tài: “Quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt nam” làm nội dung nghiên cứu cho luận án tiến sĩ.

Tổng quan tình hình nghiên cứu 2. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến luận án Hoạt động quản trị rủi ro lãi suất có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của mỗi NHTM. Trong môi trường kinh doanh có nhiều sự biến động như hiện nay, quản trị rủi ro lãi suất được coi là một trong những công cụ quan trọng giúp các NHTM ứng phó với những biến động của môi trường kinh doanh theo định hướng an toàn và hiệu quả, do đó thực tế trên thế giới và Việt Nam đã nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đề RRLS và QTRRLS. 2 Các công trình nghiên cứu trên thế giới: - Fredic S.