Luận án: Tác động vốn CSH, RRTD đến ổn định tài chính NHTM Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH MAI BÌNH DƢƠNG TÁC ĐỘNG CỦA VỐN CHỦ SỞ HỮU, RỦI RO TÍN DỤNG ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH MAI BÌNH DƢƠNG TÁC ĐỘNG CỦA VỐN CHỦ SỞ HỮU, RỦI RO TÍN DỤNG ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 62.01 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS, TS Nguyễn Ngọc Thạch TP.

HỒ CHÍ MINH - NĂM 2018 MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU TÓM TẮT. 5 LỜI CAM ĐOAN. 8 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG. Tính cấp thiết của đề tài.

Khe hở nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu.

Đóng góp khoa học của đề tài nghiên cứu. 10  Về mặt lý luận. 10  Về mặt phƣơng pháp. 10  Ý nghĩa về mặt thực tiễn.

Kết cấu luận án. 13 CHƢƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA VỐN CHỦ SỞ HỮU VÀ RỦI RO TÍN DỤNG VỚI SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Lý luận về vốn chủ sở hữu của ngân hàng thƣơng mại. Khái niệm vốn chủ sở hữu của ngân hàng thƣơng mại.

Thành phần vốn chủ sở hữu của ngân hàng thƣơng mại. Lý luận về rủi ro tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại. Khái niệm rủi ro tín dụng. Phân loại rủi ro tín dụng.

Đo lƣờng rủi ro tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại .4 Nguyên nhân của rủi ro tín dụng .1 Lý thuyết Thông tin bất cân xứng .2 Lý thuyết Chi phí đại diện. Cơ sở lý luận về ổn định tài chính của ngân hàng thƣơng mại. Khái niệm về ổn định tài chính .2 Khái niệm về sự ổn định tài chính của ngân hàng. Tầm quan trọng của ổn định tài chính ngân hàng.

Phƣơng pháp đo lƣờng sự ổn định tài chính của ngân hàng. Lý thuyết về tác động của vốn chủ sở hữu đến sự ổn định tài chính của ngân hàng. Lý thuyết gia tăng vốn chủ sở hữu làm giảm sự ổn định tài chính của ngân hàng. Lý thuyết gia tăng vốn chủ sở hữu làm tăng sự ổn định tài chính của ngân hàng.

Lý thuyết về tác động của rủi ro tín dụng đến sự ổn định tài chính của ngân hàng. Tổng quan các nghiên cứu liên quan. Các nghiên cứu vận dụng Z-score để đo lƣờng sự ổn định tài chính của các ngân hàng thƣơng mại. Các nghiên cứu về tác động của vốn chủ sở hữu đến sự ổn định tài chính của các ngân hàng thƣơng mại.

Các nghiên cứu về tác động của rủi ro tín dụng đến sự ổn định tài chính của các ngân hàng thƣơng mại. Đánh giá các nghiên cứu trƣớc. 55 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 58 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU.

Quy trình nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Đo lƣờng sự ổn định tài chính của ngân hàng thƣơng mại. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu.

Mô hình nghiên cứu. Mô tả các biến giải thích. Giả thuyết nghiên cứu .Thu thập và xử lý dữ liệu. Phƣơng pháp ƣớc lƣợng.

76 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 80 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA VỐN CHỦ SỞ HỮU VÀ RỦI RO TÍN DỤNG ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu và tƣơng quan giữa các biến. Kết quả ƣớc lƣợng mô hình:.

Kết quả nghiên cứu tác động của vốn chủ sở hữu đến sự ổn định tài chính của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu tác động của rủi ro tín dụng đến sự ổn định tài chính của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Tóm tắt kết quả nghiên cứu tác động của vốn chủ sở hữu, rủi ro tín dụng đến sự ổn định tài chính của ngân hàng thƣơng mại Việt Nam .109 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4.113 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM. Các giải pháp nhằm tăng cƣờng sự ổn định tài chính của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam.

Giải pháp nhằm gia tăng vốn chủ sở hữu của các ngân hàng thƣơng mại. Giải pháp nhằm quản trị rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng thƣơng mại. Các giải pháp khác nhằm tăng cƣờng sự ổn định tài chính của các Ngân hàng thƣơng mại. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tín dụng cho Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam.

Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, Chính phủ. Hạn chế và hƣớng nghiên cứu tiếp theo .125 TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt Tiếng Anh PHỤ LỤC 1: THỐNG KÊ MÔ TẢ VÀ MA TRẬN HỆ SỐ TƢƠNG QUAN PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ HỒI QUY MÔ HÌNH PHỤ LỤC 3: DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG TRONG MẪU NGHIÊN CỨU TÓM TẮT Luận án “Tác động của vốn chủ sở hữu, rủi ro tín dụng đến sự ổn định tài chính của ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” hệ thống cơ sở phƣơng pháp luận về vốn chủ sở hữu và rủi ro tín dụng và sự ổn định tài chính của ngân hàng đồng thời phân tích tác động của vốn chủ sở hữu và rủi ro tín dụng với sự ổn định tài chính của ngân hàng gắn với bối cảnh khủng hoảng tài chính thế giới và ảnh hƣởng của nó đến các ngân hàng trong nƣớc. Thông qua việc sử dụng dữ liệu bảng với các phƣơng pháp tác động ngẫu nhiên (Random Effects) và tác động cố định (Fixed Effects; phƣơng pháp ƣớc lƣợng bình phƣơng tối thiểu tổng quát khả thi (Feasible General Least Square – FGLS); phƣơng pháp ƣớc lƣợng GMM hệ thống (System General Method of Moments) cho thấy: (1) Khi tỷ lệ vốn chủ sở hữu gia tăng sẽ làm gia tăng sự ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam, và rủi ro tín dụng gia tăng sẽ làm giảm sự ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam. (2) Việc gia tăng tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (EQTA) có thể giúp làm gia tăng sự ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam nhƣng chỉ đến một mức tỷ lệ nhất định nào đó.

Nếu tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (EQTA) vƣợt qua mức này thì việc gia tăng vốn chủ sở hữu lại có thể làm giảm sự ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam do hiệu quả hoạt động kinh doanh giảm sút. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản tại điểm đảo chiều sự ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam chính là tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản tối ƣu, mà tại mức tỷ lệ này sự ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam là cao nhất. (3) Nghiên cứu chỉ ra ảnh hƣởng của khủng hoảng tài chính đến sự ổn định tài chính của ngân hàng, kết quả nghiên cứu ý nghĩa thống kê ở mức 5% và mang dấu âm, cho thấy rằng trong điều kiện khủng hoảng sẽ làm gia tăng sự bất ổn định của các NHTM Việt Nam. Bên cạnh đó, trong điều kiện khủng hoảng, sự gia tăng tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản sẽ làm gia tăng sự bất ổn định của các NHTM Việt Nam.

(4) Bên cạnh việc tìm kiếm bằng chứng về tác động của rủi ro tín dụng đến sự ổn định tài chính của ngân hàng, nghiên cứu còn xem xét tác động này trong điều kiện khủng hoảng tài chính vào những năm 2008 và 2009. Kết quả hồi quy cho thấy, hệ số hồi quy của biến khủng hoảng có ý nghĩa thống kê ở mức 5% và mang dấu âm cho thấy rằng trong điều kiện khủng hoảng, tác động ngƣợc chiều của rủi ro tín dụng đến sự ổn định tài chính trong điều kiện khủng hoảng và chỉ số Z-score: sự gia tăng tỷ lệ nợ xấu trên tổng dƣ nợ sẽ làm giảm sự ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam khi các yếu tố khác không đổi, điều này phù hợp với kết quả của các nghiên cứu trƣớc của các quốc gia trên thế giới. Thông qua kết quả ƣớc lƣợng của mô hình hồi quy, nghiên cứu đề xuất những kiến nghị quản trị vốn, quản trị rủi ro tín dụng cho các NHTM Việt Nam nhằm gia tăng sự ổn định tài chính của các NHTM. LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là: Mai Bình Dƣơng; MSHV: Sinh ngày: 20/01/1981 tại: Thanh Hóa Quê quán: Xã Nga Thiện - Huyện Nga Sơn - Tỉnh Thanh Hóa Hiện đang công tác tại: Trƣờng Đại học Văn lang Là nghiên cứu sinh khóa 18 của trƣờng Đại học Ngân hàng TP HCM Chuyên ngành Tài chính ngân hàng Mã số: 62.01 Đề tài nghiên cứu: Tác động của vốn chủ sở hữu, rủi ro tín dụng đến sự ổn định tài chính của ngân hàng thƣơng mại Việt Nam Dƣới đây, tôi xin cam đoan: 1.

Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của Thầy PGS TS Nguyễn Ngọc Thạch. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã đƣợc công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã đƣợc xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về những cam kết này.

HCM ngày tháng năm 2018 Nghiên cứu sinh Mai Bình Dƣơng LỜI CẢM ƠN Luận án này đã không thể hoàn thành nếu thiếu sự hƣớng dẫn, cổ vũ động viên và hỗ trợ của nhiều cá nhân và tổ chức. Trƣớc tiên, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới PGS TS Nguyễn Ngọc Thạch đã hƣớng dẫn, động viên giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và viết luận án này. Những nhận xét và đánh giá của Thầy, đặc biệt là những gợi ý về hƣớng giải quyết vấn đề trong suốt quá trình nghiên cứu, thực sự là những bài học vô cùng quý giá đối với tôi không chỉ trong quá trình viết luận án mà cả trong hoạt động nghiên cứu chuyên môn sau này. Thầy luôn động viên, hổ trợ, giúp đỡ những lúc tôi cảm thấy khó khăn nhất và giúp tôi vƣợt qua mọi trở ngại.