Luận án Thạc sĩ: Giải pháp hoàn thiện tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - TS. Thái Hoài Bắc

aõmHG SỈLLrAT BỘ GIÁO DỰC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Qưồc DÂN THÁI HOÀI BẮC r TRƯăNọ"õ* ' HOC • Ị KI nÌ h TC QUOC_DAN ị tr u n g t ầ m ^ 1 *TU U Ẹ U ĨƯ í HU • NHỮNG G IẢ I PHÁP CHỦ YÊU n h ằ m h o à n t h i ệ n H O ẠT ĐỘNG T ÍN DỤNG XU ẤT NHẬP K H ỈU TẠI NG ẦN H ÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PH ÁT TRIEN n ô n g t h ô n VIỆT NAM LUẬN ÁN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH Q u ố c TẾ MÃ SỐ: í 7 7 " -------7 ‘ ĩ AM TL.TT ĨMƯVtệ* > * 0*G LUẬN • ÁN-LUÂA » SÍA* IMS f5 T MS. Giáo viên hướng d ẫ n : PTS. Đỗ ĐỨC BÌNH HẢ NỘI NĂM 1999 PHẤN M Ở ĐẨU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án: Trong bối cảnh của tiến trình khu vực hóa và toàn cầu hoá nền kinh tế đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh và dưới nhiều hình thức khác nhau, không thể có một quốc gia nào tự tách mình khỏi tiến trình chung đó.

Việt nam đã và đang từng bước thực hiện quá trình mở cửa và hội nhập với khu vực và quốc tế. Kinh doanh xuất nhập khẩu là một trong những hình thức kinh doanh quốc tế quan trọng và là tiền đề để mở rộng các loại hình kinh doanh quốc tế đa dạng khác. Trong lúc đó, hầu hết các doanh nghiệp Việt nam đang nằm trong tình trạng thiếu vốn, do vậy, hoạt động tín dung xuất nhập khẩu đang đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc đảm bảo vốn và các dịch vụ liên quan cho kinh doanh xuất nhập khẩu. Hơn nữa, hầu hết các doanh nghiệp đang xuất khẩu các sản phẩm thuộc các ngành nông, lâm thuỷ hải sản và nhập khâu các thiết bị máy móc, dây chuyền chế biến và công nghệ lại là khách hàng của Ngân hàng Nông nghiệp Việt nam, cho nên hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu đang là loại hình kinh doanh được chú trọng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

Đáy lại là nghiệp vụ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thỏn mới triển khai nên không tránh khỏi những tổn tại và yêu kém, đòi hỏi phải được cải tiến và hoàn thiện dần. Xuất phát từ những suy nghĩ trên đây mà tác giả đã chọn đề tài " Những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện Hoạt động Tín dụng Xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt nam" làm đề tài luận án thạc sỹ của mình. Mục đích nghiên cứu của luận án: Luận án nhằm phân tích, đánh giá hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong những năm qua và đề xuất một số giải pháp chủ yếu góp phần hoàn thiện hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận án: Luận án chỉ tập trung vào hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngán hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong bốn năm gần đây (từ 1994 đến 1998).

Các phương pháp nghiên cứu: Luận án sử dụng phương pháp phân tích, tổng họp, thống kê và so sánh nhằm rút ra những kết luận có tính quy luật đối với các vấn đề nghiên cứu. Đóng góp khoa học của luận án: Luận án đã hệ thống những cơ sở lý luận về tín dụng xuất nhập khẩu, phân tích đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt nam trong những nãm qua xét về mặt thành quả cũng như mặt tồn tại và yếu kém cần được tháo gỡ. Luận án cũng đã đề xuất một số giải pháp chủ yếu góp phần hoàn thiện hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong những năm tới, đồng thời đưa ra nhũng kiến nghị đối vói Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ nhằm tạo mồi trườn 2 cần thiết để thực hiện các giải pháp đã đề xuất. Giới thiệu bố cục của luận án: Ngoài Phần mở đẩu và Phần kết luận, Luận án gồm có 3 Chươn2.

Chuông 1: Vai trò của tín dụng ngân hàn2 đối với hoạt động xuất nhập khẩu trong quá trình phát triển kinh tế của mọi quốc gia. Chuông 2: Thực trạng hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong những năm qua. Chương 3: Những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt nam trong thời gian tới. 2 Chuông 1 VAI TRÒ CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG Đối VÓI HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIEN k in h t ế c ủ a m ọ i Q u ố c g ia 1.

Vai trò của hoạt động xuất nhập khẩu trong nền kinh tế Mỗi một nước, một quốc gia có các yếu tố và các nguồn lực khác nhau trong quá trình phát triển. Để có được những sản phẩm, dịch vụ từ các quốc gia khác nhằm đáp ứng nhu cầu của mình, quốc gia đó phải có các nguồn thu bằng ngoại tệ để đảm bảo thanh toán cho những hàng hoá, sản phẩm và dịch vụ mà quốc gia đó phải mua từ nước ngoài. Nhìn vào bảng cán cán thanh toán quốc tế ta thấy nguồn thu ngoại tệ lớn và đầu tiên trong số các nguồn thu bằng ngoại tệ là thu từ xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ. Đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu tạo điều kiện cho phép mở rộng quy mô sản xuất, đa dạng hoá ngành nghề, tạo phản ứng dây chuyền giúp các ngành kinh tế khác cùng phát triển, kết quả là tăng tổng sản phẩm xã hội và góp phần tăng trưởng kinh tê.

Để xuất khẩu được hàng hoá, dịch vụ của mình, quốc gia đó phải có bạn hàng, phải biết tận dụng những lợi thế so sánh, lợi thế cạnh tranh của chính mình, hàng hoá của quốc gia đó phải đảm bảo những yêu cẩu nghiêm ngặt về chất lượng, chủng loại, mẫu mã theo yêu cầu của bạn hàng, của thị trường, đặc biệt trong bối cảnh tự do hoá thương mại ngày nay, hàng của quốc gia đó phải có những đặc thù riêng, phải thường xuyên được cải tiến, đôi mới về chất lượng và mẫu mã, phải có khả năng cạnh tranh cao so với các hàng hoá và dịch vụ cùng loại trên thị trường quốc tế. Muốn vậy ngoài việc tranh thủ và tận dụng những nguồn lưc sẵn có trong nước, quốc gia đó phải nhập khẩu công nghệ, thiết bị tiên tiến và bí quyết sản xuất kinh doanh từ bên ngoài; muốn nhập khẩu được những yếu tố nằy lại phải có ngoại tệ để đảm bảo khả năng thanh toán, cứ như vậy vòng quay này luôn tiếp diên trong quá trình phát triển của một quốc gia với quy mô ngày càng lớn cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. 3 sở đĩ vai trò của hoạt động xuất nhập khẩu được các quốc gia nhấn mạnh là vì "thực tiễn phát triển trong bốn thập kỷ qua ở hơn 100 nước đang phát triển chứng minh rằng tất cả những nước phát triển mạnh xuất khẩu đều là những nước thành công nhất còn những nước ít phát triển xuất khẩu đều là những nước kém thành công nhất".(l) Từ chỗ ban đầu chỉ xuất khẩu các mặt hàng nguyên liệu và nông sản là chính, các nước đã chuyển sang xuất khẩu các mặt hàng công nghiệp với tỷ trọng ngày càng cao hơn. Đối với khu vực Đông Á có thể lấy các nước NIC làm ví dụ: năm 1960, tỷ trọng xuất khẩu nhóm hàng nguyên liệu, nông sản của các nước này là 85,9%, nhóm hàng chế biến là 14,1% đến năm 1966, con số tương ứng là 78,6% và 21,5%.

Mười năm sau (1976), khi họ đã trở thành các nước NIC thì tỷ trọng là: nhóm hàng nóng sản, nguyên liêu chiêm 18,7%, nhóm hàng chê biến là 52,9%, nhóm hàng hoá chất, máy móc thiết bị là 28,4%. Sự tăng trưởng GDP của mỗi quốc gia luôn gắn liền với sự tăng trưởng cua hoạt động xuất nhập khẩu của quốc gia đó. Trong những năm 1980 các nước NIC liên tục đạt tăng trưởng ở mức cao nhờ có sự mở rộng mạnh mẽ hoạt động xuất khẩu sang thị trường Nhật bản và Hoa kỳ. Đặc biệt, từ đầu năm 1985, do có sự ảnh hưởng của việc phá giá đồng Yên Nhật, các nước này đã đạt được tốc độ tăng trưởng rất cao do tăng vọt doanh số xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Hàn Quốc trong ba năm liên tục 1986, 1987, 1988 đều đạt mức tăng trưởng cao chưa từng thấy tương ứng là 12,9%, 12,8% và 12,2%. Trong hai năm 1986 và 1987, Đài Loan đạt mức tăng trưởng cao trên dưới 12%. Tốc độ tăng trưởng kinh tế thực tế của bốn nước NIC bình quân trong 3 năm từ 1986 - 1988 liên tục đạt 2 chữ số. (1) Đ ồ Đ ứ c Đ ịn h : C ô n g n gh iệp h oá, hiện đ ạ i h oá: P h á t huy lợi t h ế so sán h - K inh nghiệm của c á c nền kinh t ể đ a n g p h á t triển ở C hâu Ả , N h à x u ấ t bản Chính trị Q u ố c g ia H ù nội 19 9 9.

4 Hoạt động xuất nhập khẩu tạo điều kiện về cơ sở vật chất và khuôn khổ để các quốc gia đạt được những thành tựu lớn trong phát triển kinh tế và hội nhập có hiệu quả vào các nền kinh té khu vưc và toàn cầu, nhất là tronơ bối cảnh ngày nay, khi hội nhập quốc tế đang là một xu thế tất yếu đối với mọi quốc gia trên con đường phát triển trong điều kiện mới của tình hình thế giới ngày nay. “Hội nhập thực chất là đấu tranh để giành thị trường, vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm, tham gia phân công lao động quốc tế để khai thác tiềm năng bên ngoài, kết hợp và phát triển tối đa nội lực, không ngừng nâng cao sức mạnh về kinh tế, quân sự và vị thế quốc gia. Đó là một quá trình đầy khó khăn, thử thách, nhưng cũng mang lại những lợi ích to lớn. Nếu đứng ngoài lề xu thế phát triển chung này thì thách thức đối với sự phát triển của mỗi quốc gia sẽ to lớn hơn nhiều.

Thành công của quá trình hội nhập tuỳ thuộc vào cố gắng và bản lĩnh của bản thân chúng ta, vào việc phát huy nội lực kết hợp với sự hợp tác bên ngoài để tranh thủ được những thuận lợi và hạn chế tác độnc tiêu cực”.