Hoàn thiện phát hành TPCP, nâng cao hiệu quả huy động vốn NSNN

Trần Anh Dũng

Hoàn thiện hoạt động phát hành TPCP: Huy động vốn NSNN - Luận án Trần Anh Dũng

Nghiên cứu giải pháp hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ, nâng cao hiệu quả huy động vốn, tối ưu nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Trường ĐH

Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội

Chuyên ngành

Quản trị kinh doanh

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án Tiến sĩ

Năm xuất bản

2023

Số trang

242

Thời gian đọc

37 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Luận án

3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài Luận án

3.1. Đối tượng nghiên cứu

3.2. Phạm vi nghiên cứu

4. Các câu hỏi nghiên cứu của đề tài luận án

5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án

6. Quy trình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu của Luận án

6.1. Quy trình nghiên cứu

6.2. Phương pháp nghiên cứu

6.2.1. Phương pháp nghiên cứu tại bàn

6.2.2. Phương pháp hệ thống hóa

6.2.3. Phương pháp thu thập thông tin

6.2.4. Phương pháp thu thập, phân tích và xử lý dữ liệu

6.2.5. Phương pháp mô phỏng và dự phóng ngoại suy

7. Kết cấu của Luận án

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước

1.1.1. Các nghiên cứu về phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ

1.1.2. Các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ Blockchain trong hoạt động phát hành và giao dịch trái phiếu

1.2. Tình hình nghiên cứu nước ngoài

1.2.1. Các nghiên cứu về phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ

1.2.2. Các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ Blockchain trong hoạt động phát hành trái phiếu

1.3. Những khoảng trống nghiên cứu

1.4. Những đóng góp mới của đề tài

2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CHO NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

2.1. Lý luận về hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước

2.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của ngân sách Nhà nước

2.1.2. Vai trò huy động vốn cho ngân sách Nhà nước

2.1.3. Các hình thức huy động vốn cho Ngân sách nhà nước

2.1.4. Hiệu quả huy động vốn và các tiêu chí đánh giá hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước

2.2. Lý luận về hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ

2.2.1. Khái niệm về TPCP

2.2.2. Đặc điểm và các yếu tố cơ bản của TPCP

2.2.3. Phân loại TPCP

2.2.4. Các phương thức phát hành TPCP

2.2.5. Các chủ thể chính tham gia hoạt động phát hành và giao dịch TPCP

2.2.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ

2.2.6.1. Nhân tố khách quan

2.2.6.2. Nhân tố chủ quan

2.3. Kinh nghiệm quốc tế về hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước và bài học đối với Việt Nam

2.3.1. Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Vương Quốc Anh

2.3.2. Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Thái Lan

2.3.3. Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Philippines

2.3.4. Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Cộng hòa Áo

2.4. Một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

3.1. Bối cảnh kinh tế trong nước giai đoạn 2010 – 2021 và nhu cầu huy động vốn cho ngân sách Nhà nước trong giai đoạn tới

3.1.1. Bối cảnh kinh tế trong nước giai đoạn 2010-2021

3.1.2. Nhu cầu huy động vốn cho NSNN trong giai đoạn tới

3.2. Thực trạng hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ qua đấu thầu giai đoạn 2010 – 2021

3.2.1. Quy chế pháp lý về hoạt động phát hành TPCP qua đấu thầu

3.2.2. Cơ chế tổ chức hoạt động phát hành TPCP qua đấu thầu

3.2.3. Chủ thể và phương thức phát hành TPCP

3.2.4. Kỳ hạn, khối lượng và lãi suất phát hành TPCP

3.2.5. Quy mô thị trường TPCP sơ cấp và cơ cấu nhà đầu tư

3.2.6. Cơ sở hạ tầng, hệ thống công nghệ thông tin phát hành TPCP

3.3. Khảo sát về hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước

3.3.1. Xây dựng bảng câu hỏi

3.3.2. Thu thập và xử lý dữ liệu

3.3.3. Tổng hợp kết quả trả lời câu hỏi khảo sát

3.4. Đánh giá hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ qua đấu thầu giai đoạn 2010 – 2021

3.4.1. Những kết quả đạt được

3.4.2. Những hạn chế tồn tại

3.4.3. Nguyên nhân của hạn chế

4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CHO NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

4.1. Quan điểm, định hướng, giải pháp và mục tiêu phát hành trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2021 – 2030

4.1.1. Quan điểm, định hướng và giải pháp phát hành trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2021 – 2030

4.1.2. Mục tiêu phát hành TPCP giai đoạn 2021 – 2030

4.2. Giải pháp hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách nhà nước

4.2.1. Đề xuất nhóm giải pháp vĩ mô

4.2.2. Đề xuất nhóm giải pháp vi mô

KẾT LUẬN CHUNG

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC 1: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT

PHỤ LỤC 2: BÀI PHỎNG VẤN SÂU CÁC CHUYÊN GIA

PHỤ LỤC 3: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

3A. PHỤ LỤC 3A: KINH NGHIỆM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ CỦA CỘNG HÒA LIÊN BANG ĐỨC

3B. Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Hàn Quốc

PHỤ LỤC 4: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ CHUỖI KHỐI BLOCKCHAIN

PHỤ LỤC 5: CÁC HÌNH THỨC HUY ĐỘNG VỐN HIỆN HỮU TRÊN NỀN TẢNG CÔNG NGHỆ CHUỖI KHỐI BLOCKCHAIN

PHỤ LỤC 6: BẢNG SO SÁNH CÁC CHỈ SỐ LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ CỦA VIỆT NAM, THÁI LAN VÀ PHILIPPINES

I. Tổng quan Trái phiếu Chính phủ hiệu quả huy động vốn

Luận án tập trung nghiên cứu hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP). Mục tiêu chính là nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách nhà nước (NSNN). Hoạt động phát hành TPCP là trọng tâm phân tích. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong hoạt động đấu thầu phát hành TPCP tại Việt Nam. Dữ liệu và bối cảnh được khảo sát từ năm 2010 đến năm 2021. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn tổng quan về cơ chế và thực tiễn hiện hành. Từ đó, đưa ra các đề xuất cải tiến.

Đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc. Luận án bổ sung cơ sở lý luận về TPCP. Luận án làm rõ hơn vai trò của phát hành TPCP trong huy động vốn NSNN. Các phát hiện giúp hoàn thiện chính sách. Các giải pháp đề xuất có tính ứng dụng cao. Chúng hỗ trợ Bộ Tài chính và Kho bạc Nhà nước (KBNN) trong việc quản lý nợ công. Các đề xuất góp phần tối ưu hóa quá trình huy động vốn, giảm thiểu chi phí. Luận án là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà hoạch định chính sách và nghiên cứu thị trường trái phiếu.

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng đa dạng, đảm bảo tính khách quan. Nghiên cứu tại bàn tổng hợp kiến thức nền tảng. Phương pháp hệ thống hóa giúp cấu trúc thông tin khoa học. Thu thập và xử lý dữ liệu thực hiện thông qua khảo sát thực tế. Phương pháp phân tích, mô phỏng và dự phóng ngoại suy được sử dụng. Các phương pháp này hỗ trợ đánh giá toàn diện thực trạng. Chúng cũng giúp đưa ra dự báo chính xác về hiệu quả huy động vốn trong tương lai.

1.1. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu đặt mục tiêu hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP). Hoạt động này nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách nhà nước (NSNN). Đối tượng nghiên cứu là hoạt động phát hành TPCP. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động đấu thầu phát hành TPCP tại Việt Nam. Giai đoạn nghiên cứu từ năm 2010 đến năm 2021.

1.2. Ý nghĩa khoa học thực tiễn của luận án

Luận án đóng góp vào cơ sở lý luận về TPCP. Luận án làm rõ vai trò của hoạt động phát hành TPCP trong huy động vốn NSNN. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn cao. Luận án đề xuất các giải pháp cụ thể. Các giải pháp này nhằm hoàn thiện hoạt động phát hành TPCP. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả huy động vốn. Các đề xuất giúp Kho bạc Nhà nước (KBNN) và Bộ Tài chính cải thiện chính sách.

1.3. Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu tại bàn tổng hợp các lý thuyết hiện có. Phương pháp hệ thống hóa giúp sắp xếp thông tin khoa học. Việc thu thập và xử lý dữ liệu thực hiện qua khảo sát. Phương pháp phân tích, mô phỏng và dự phóng ngoại suy được áp dụng. Điều này giúp đánh giá thực trạng và đưa ra dự báo. Luận án đảm bảo tính khoa học và khách quan.

II. Cơ sở lý luận phát hành Trái phiếu Chính phủ

Ngân sách nhà nước là một khái niệm trung tâm trong tài chính công. Ngân sách này bao gồm tổng các khoản thu, chi của Nhà nước. Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt ngân sách. Ngân sách nhà nước hoạt động trong một khoảng thời gian cụ thể. Nó phản ánh các mối quan hệ kinh tế. Ngân sách nhà nước giữ vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế. Nguồn vốn này đảm bảo hoạt động liên tục của bộ máy nhà nước. Ngân sách nhà nước cấp vốn cho các dự án phát triển kinh tế và xã hội, định hình chính sách công.

Trái phiếu chính phủ (TPCP) là công cụ nợ chủ yếu của Nhà nước. Chính phủ phát hành TPCP để huy động vốn cho ngân sách nhà nước. TPCP được xem là tài sản có độ an toàn cao nhất trên thị trường. TPCP có nhiều kỳ hạn khác nhau. Các loại TPCP được phân loại dựa trên kỳ hạn: ngắn hạn, trung hạn, dài hạn. Phân loại cũng dựa trên hình thức trả lãi: lãi suất cố định, lãi suất thả nổi, hoặc chiết khấu. Thị trường trái phiếu chính phủ là nơi diễn ra các giao dịch mua bán TPCP, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chi phí huy động vốn và nợ công.

Hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ áp dụng nhiều phương thức đa dạng. Phương thức đấu thầu là phương pháp phổ biến nhất. Đấu thầu có thể theo hình thức cạnh tranh hoặc không cạnh tranh. Phương thức đại lý phát hành cũng được sử dụng rộng rãi. Phương thức bảo lãnh phát hành ít phổ biến hơn. Mỗi phương thức có những ưu và nhược điểm riêng. Việc lựa chọn phương thức phát hành ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả huy động vốn và lãi suất trái phiếu. Kho bạc Nhà nước thường xuyên tối ưu hóa các phương thức phát hành để đạt hiệu quả cao nhất.

2.1. Khái niệm đặc điểm Ngân sách Nhà nước

Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước. Ngân sách nhà nước được quyết định bởi cơ quan có thẩm quyền. Ngân sách nhà nước thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định. Ngân sách nhà nước phản ánh các mối quan hệ kinh tế. Ngân sách nhà nước có vai trò quan trọng trong điều tiết kinh tế. Nguồn vốn này đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước. Ngân sách nhà nước cấp vốn cho các dự án phát triển kinh tế, xã hội.

2.2. Khái niệm phân loại Trái phiếu Chính phủ

Trái phiếu chính phủ là công cụ nợ do Chính phủ phát hành. Mục đích chính là huy động vốn cho ngân sách nhà nước. Trái phiếu chính phủ được xem là tài sản an toàn nhất. Trái phiếu chính phủ có nhiều kỳ hạn khác nhau. Có thể phân loại TPCP theo kỳ hạn: ngắn hạn, trung hạn, dài hạn. Phân loại theo hình thức trả lãi: lãi suất cố định, lãi suất thả nổi, chiết khấu. Thị trường trái phiếu chính phủ là nơi giao dịch các loại trái phiếu này.

2.3. Các phương thức phát hành Trái phiếu Chính phủ

Hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ có nhiều phương thức. Phương thức đấu thầu là phổ biến nhất. Đấu thầu có thể là đấu thầu cạnh tranh hoặc không cạnh tranh. Phương thức đại lý phát hành cũng được sử dụng. Phương thức bảo lãnh phát hành ít phổ biến hơn. Mỗi phương thức có ưu và nhược điểm riêng. Việc lựa chọn phương thức ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn và lãi suất trái phiếu. Kho bạc Nhà nước thường xuyên tối ưu hóa phương thức phát hành.

III. Kinh nghiệm quốc tế phát hành Trái phiếu Chính phủ

Vương quốc Anh là một điển hình về thị trường trái phiếu chính phủ phát triển. Quốc gia này có lịch sử lâu đời trong phát hành trái phiếu. Anh quốc luôn chú trọng đến tính minh bạch và hiệu quả của các hoạt động đấu thầu. Chính phủ Anh sử dụng nhiều loại công cụ nợ. Các công cụ này bao gồm trái phiếu kỳ hạn dài và trái phiếu chỉ số. Hệ thống đấu thầu trái phiếu của Anh rất chuyên nghiệp. Chính sách nợ công của Anh tập trung vào quản lý rủi ro. Quốc gia này duy trì sự ổn định bền vững của thị trường trái phiếu. Kinh nghiệm này rất đáng để tham khảo cho các nước đang phát triển.

Các quốc gia như Thái Lan, Philippines và Cộng hòa Áo cũng mang lại nhiều bài học giá trị. Thái Lan đã thành công trong phát triển thị trường trái phiếu trong nước. Quốc gia này cải thiện cơ sở hạ tầng và mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Philippines tập trung vào việc hiện đại hóa quy trình phát hành. Các nước này ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả. Áo chú trọng vào quản lý nợ công dài hạn. Các quốc gia này đều tối ưu hóa cơ cấu kỳ hạn trái phiếu. Chính sách minh bạch thông tin là yếu tố then chốt. Việc này giúp thu hút và giữ chân nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu, đảm bảo nguồn huy động vốn ổn định.

Việt Nam có thể học hỏi nhiều bài học quý giá từ kinh nghiệm quốc tế. Điều này giúp hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ trong nước. Cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý hiện hành. Nâng cao tính chuyên nghiệp của hoạt động đấu thầu trái phiếu là cần thiết. Mở rộng cơ sở nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu là ưu tiên. Đa dạng hóa các loại trái phiếu kỳ hạn khác nhau cũng quan trọng. Đặc biệt, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ hiện đại vào quy trình phát hành là yếu tố quyết định. Việc này giúp Kho bạc Nhà nước quản lý nợ công hiệu quả hơn. Mục tiêu cuối cùng là tối ưu hóa chi phí huy động vốn cho ngân sách nhà nước.

3.1. Kinh nghiệm từ Vương quốc Anh

Vương quốc Anh có thị trường trái phiếu chính phủ phát triển lâu đời. Quốc gia này chú trọng tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động đấu thầu. Chính phủ Anh sử dụng đa dạng các công cụ nợ. Các công cụ này gồm trái phiếu kỳ hạn dài và trái phiếu chỉ số. Hệ thống đấu thầu trái phiếu rất chuyên nghiệp. Chính sách nợ công của Anh tập trung vào quản lý rủi ro. Quốc gia này duy trì sự ổn định của thị trường trái phiếu.

3.2. Bài học từ Thái Lan Philippines Áo

Thái Lan đã thành công trong phát triển thị trường trái phiếu. Quốc gia này cải thiện cơ sở hạ tầng, mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Philippines tập trung vào hiện đại hóa quy trình phát hành. Các nước này sử dụng công nghệ để tăng tính hiệu quả. Áo chú trọng vào quản lý nợ công dài hạn. Các nước này tối ưu hóa cơ cấu kỳ hạn trái phiếu. Chính sách minh bạch thông tin là yếu tố then chốt. Việc này giúp thu hút nhà đầu tư vào thị trường trái phiếu.

3.3. Các bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Việt Nam có thể học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế. Cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về phát hành trái phiếu chính phủ. Nâng cao tính chuyên nghiệp của hoạt động đấu thầu. Mở rộng cơ sở nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu. Đa dạng hóa các loại trái phiếu kỳ hạn. Đặc biệt, nghiên cứu ứng dụng công nghệ hiện đại. Việc này giúp Kho bạc Nhà nước quản lý nợ công hiệu quả hơn. Mục tiêu là tối ưu hóa chi phí huy động vốn cho ngân sách nhà nước.

IV. Thực trạng Phát hành Trái phiếu Chính phủ 2010 2021

Giai đoạn 2010-2021 chứng kiến nhiều biến động trong bối cảnh kinh tế Việt Nam. Nhu cầu huy động vốn cho ngân sách nhà nước (NSNN) có xu hướng tăng liên tục. Nhu cầu này chủ yếu phục vụ cho đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng. Nhu cầu cũng nhằm bù đắp bội chi ngân sách. Để đáp ứng nguồn vốn cần thiết, Chính phủ đã tăng cường hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP). Các hoạt động phát hành TPCP diễn ra sôi động. Chúng góp phần quan trọng vào việc ổn định tài chính quốc gia và đảm bảo nguồn vốn cho các dự án trọng điểm.

Quy chế pháp lý về phát hành trái phiếu chính phủ qua đấu thầu đã được hoàn thiện từng bước. Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn chi tiết. Cơ chế đấu thầu được tổ chức công khai và minh bạch. Điều này đảm bảo sự công bằng giữa các nhà đầu tư tham gia. Các quy định về đấu thầu trái phiếu xác định rõ vai trò và trách nhiệm của các bên liên quan. Cơ chế này đã đóng góp tích cực vào sự phát triển ổn định của thị trường trái phiếu. Việc này giúp nâng cao lòng tin của nhà đầu tư và cải thiện hiệu quả huy động vốn.

Trong giai đoạn này, các kỳ hạn trái phiếu chính phủ được đa dạng hóa đáng kể. Các kỳ hạn phổ biến bao gồm 3 năm, 5 năm, 7 năm, 10 năm và các kỳ hạn dài hơn. Khối lượng phát hành TPCP cho thấy sự tăng trưởng ổn định qua các năm. Điều này phản ánh nhu cầu vốn lớn và liên tục của ngân sách nhà nước. Lãi suất trái phiếu biến động linh hoạt theo điều kiện thị trường. Mức lãi suất phản ánh chính sách tiền tệ và sức hấp dẫn của TPCP. Kho bạc Nhà nước luôn nỗ lực tối ưu hóa lãi suất nhằm giảm chi phí huy động vốn cho NSNN, đồng thời duy trì sự cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Bối cảnh kinh tế nhu cầu huy động vốn NSNN

Giai đoạn 2010-2021, kinh tế Việt Nam trải qua nhiều biến động. Nhu cầu huy động vốn cho ngân sách nhà nước liên tục tăng. Nhu cầu này phục vụ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng. Nhu cầu cũng nhằm bù đắp bội chi ngân sách. Chính phủ đã tăng cường phát hành trái phiếu chính phủ. Điều này giúp đáp ứng nhu cầu vốn của quốc gia. Các hoạt động phát hành TPCP diễn ra sôi động trên thị trường.

4.2. Quy chế pháp lý cơ chế đấu thầu TPCP

Quy chế pháp lý về phát hành trái phiếu chính phủ qua đấu thầu đã được hoàn thiện. Kho bạc Nhà nước ban hành nhiều văn bản hướng dẫn. Cơ chế đấu thầu được tổ chức công khai, minh bạch. Đảm bảo sự công bằng giữa các nhà đầu tư. Các quy định về đấu thầu trái phiếu định rõ vai trò các bên tham gia. Cơ chế này góp phần phát triển thị trường trái phiếu.

4.3. Kỳ hạn khối lượng lãi suất phát hành TPCP

Trong giai đoạn này, các kỳ hạn trái phiếu chính phủ được đa dạng hóa. Kỳ hạn 3 năm, 5 năm, 7 năm, 10 năm và dài hơn được phát hành. Khối lượng phát hành TPCP tăng trưởng ổn định. Điều này phản ánh nhu cầu vốn lớn của ngân sách nhà nước. Lãi suất trái phiếu biến động theo thị trường. Lãi suất phản ánh chính sách tiền tệ và mức độ hấp dẫn của TPCP. Kho bạc Nhà nước luôn tìm cách tối ưu hóa lãi suất huy động vốn.

V. Đánh giá hiệu quả Phát hành Trái phiếu Chính phủ

Hoạt động đấu thầu phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP) đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nguồn vốn cho ngân sách nhà nước (NSNN) được huy động kịp thời. Việc này đảm bảo các hoạt động chi tiêu và đầu tư của Chính phủ. Quy mô thị trường trái phiếu sơ cấp tăng trưởng ổn định. Cơ cấu nhà đầu tư trở nên đa dạng hơn. Hệ thống công nghệ thông tin hỗ trợ hoạt động đấu thầu được cải thiện. Tính minh bạch và công bằng trong đấu thầu được nâng cao. Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã thực hiện tốt vai trò quản lý của mình. Những kết quả này góp phần củng cố niềm tin vào thị trường trái phiếu Việt Nam.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, hoạt động đấu thầu vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Quy mô thị trường trái phiếu thứ cấp chưa thực sự sâu rộng. Điều này ảnh hưởng đến tính thanh khoản của một số loại trái phiếu kỳ hạn. Cơ cấu nhà đầu tư vẫn chưa đa dạng hóa triệt để, thiếu sự tham gia của một số phân khúc. Mức độ tham gia của nhà đầu tư nước ngoài còn hạn chế. Chi phí huy động vốn đôi khi chưa đạt mức tối ưu. Những hạn chế này ảnh hưởng đến hiệu quả tổng thể của nợ công. Chúng cần được khắc phục để nâng cao hiệu suất hoạt động.

Nguyên nhân của các hạn chế kể trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Một phần do khung pháp lý vẫn còn cần được hoàn thiện thêm để phù hợp với thông lệ quốc tế. Thị trường trái phiếu Việt Nam vẫn còn non trẻ so với các thị trường phát triển. Sự phát triển chưa đồng bộ của các sản phẩm trên thị trường cũng là một rào cản. Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin cần được đầu tư và nâng cấp mạnh mẽ hơn nữa. Năng lực của một số chủ thể tham gia thị trường còn hạn chế. Các yếu tố kinh tế vĩ mô cũng ảnh hưởng đến lãi suất trái phiếu và quyết định đầu tư của nhà đầu tư. Việc nhận diện rõ các nguyên nhân này là cần thiết để đưa ra giải pháp phù hợp.

5.1. Kết quả đạt được từ hoạt động đấu thầu

Hoạt động đấu thầu phát hành trái phiếu chính phủ đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nguồn vốn cho ngân sách nhà nước được huy động kịp thời. Quy mô thị trường trái phiếu sơ cấp tăng trưởng ổn định. Cơ cấu nhà đầu tư đa dạng hơn. Hệ thống công nghệ thông tin hỗ trợ đấu thầu được cải thiện. Tính minh bạch và công bằng trong đấu thầu được nâng cao. Kho bạc Nhà nước đã thực hiện tốt vai trò của mình.

5.2. Những hạn chế còn tồn tại

Bên cạnh kết quả, hoạt động đấu thầu vẫn còn hạn chế. Quy mô thị trường trái phiếu thứ cấp chưa thực sự sâu rộng. Tính thanh khoản của một số loại trái phiếu kỳ hạn còn thấp. Cơ cấu nhà đầu tư vẫn chưa đa dạng hóa triệt để. Mức độ tham gia của nhà đầu tư nước ngoài còn hạn chế. Chi phí huy động vốn đôi khi chưa tối ưu. Việc này ảnh hưởng đến hiệu quả tổng thể của nợ công.

5.3. Nguyên nhân của các hạn chế

Nguyên nhân của các hạn chế bao gồm nhiều yếu tố. Một phần do khung pháp lý còn cần được hoàn thiện thêm. Thị trường trái phiếu Việt Nam vẫn còn non trẻ. Sự phát triển chưa đồng bộ của các sản phẩm trên thị trường. Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin cần được đầu tư nâng cấp. Năng lực của một số chủ thể tham gia thị trường còn hạn chế. Các yếu tố kinh tế vĩ mô cũng ảnh hưởng đến lãi suất trái phiếu và quyết định đầu tư.

25/04/2026

Xem trước tài liệu

Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách nhà nước

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (242 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI -----      ----- TRẦN ANH DŨNG HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CHO NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN CÔNG NGHIỆP 2. NGUYỄN THỊ VIỆT NGA HÀ NỘI 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án này là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.

Các kết quả nghiên cứu của Luận án có tính độc lập, số liệu và dữ liệu sử dụng trong luận án được trích dẫn đúng quy định. Hà Nội, ngày … tháng … năm 2023 Tác giả cam đoan TRẦN ANH DŨNG i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này tác giả xin cảm ơn GS. Nguyễn Công Nghiệp và PGS. Nguyễn Thị Việt Nga đã tận tình hướng dẫn chỉ bảo.

Xin cảm ơn các thầy cô Viện Sau đại học đã tạo mọi điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu. Trong thời gian nghiên cứu các thầy, cô nhà khoa học đã giúp tác giả tìm hiểu, cung cấp số liệu và hướng dẫn công việc để hiểu được hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ qua đấu thầu nhằm huy động vốn cho ngân sách Nhà nước. Từ đó, tác giả đưa ra những đề xuất cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước. Hà Nội, ngày … tháng … năm 2023 Tác giả luận án TRẦN ANH DŨNG ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC CÁC BẢNG .viii DANH MỤC CÁC HÌNH .viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. ix DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Luận án.

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài Luận án. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Các câu hỏi nghiên cứu của đề tài luận án.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án. Quy trình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu của Luận án. Quy trình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu tại bàn. Phương pháp hệ thống hóa. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp thu thập, phân tích và xử lý dữ liệu.

Phương pháp mô phỏng và dự phóng ngoại suy. Kết cấu của Luận án. 13 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu trong nước.

Các nghiên cứu về phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ. Các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ Blockchain trong hoạt động phát hành và giao dịch trái phiếu. Tình hình nghiên cứu nước ngoài. Các nghiên cứu về phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ.

Các nghiên cứu về ứng dụng công nghệ Blockchain trong hoạt động phát hành trái phiếu. Những khoảng trống nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. 24 Kết luận Chương 1.

28 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CHO NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC. Lý luận về hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của ngân sách Nhà nước. Vai trò huy động vốn cho ngân sách Nhà nước.

Các hình thức huy động vốn cho Ngân sách nhà nước. Hiệu quả huy động vốn và các tiêu chí đánh giá hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước. Lý luận về hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ. Khái niệm về TPCP.

Đặc điểm và các yếu tố cơ bản của TPCP. Phân loại TPCP. Các phương thức phát hành TPCP. Các chủ thể chính tham gia hoạt động phát hành và giao dịch TPCP.

Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ. Nhân tố khách quan. Nhân tố chủ quan. Kinh nghiệm quốc tế về hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước và bài học đối với Việt Nam.

Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Vương Quốc Anh. Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Thái Lan. Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Philippines. Kinh nghiệm hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ của Cộng hòa Áo.

Một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. 67 Kết luận Chương 2. 71 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ. Bối cảnh kinh tế trong nước giai đoạn 2010 – 2021 và nhu cầu huy động vốn cho ngân sách Nhà nước trong giai đoạn tới.

Bối cảnh kinh tế trong nước giai đoạn 2010-2021. Nhu cầu huy động vốn cho NSNN trong giai đoạn tới. Thực trạng hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ qua đấu thầu giai đoạn 2010 – 2021. Quy chế pháp lý về hoạt động phát hành TPCP qua đấu thầu.

Cơ chế tổ chức hoạt động phát hành TPCP qua đấu thầu. Chủ thể và phương thức phát hành TPCP. Kỳ hạn, khối lượng và lãi suất phát hành TPCP. Quy mô thị trường TPCP sơ cấp và cơ cấu nhà đầu tư.

Cơ sở hạ tầng, hệ thống công nghệ thông tin phát hành TPCP. Khảo sát về hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách Nhà nước. Xây dựng bảng câu hỏi. Thu thập và xử lý dữ liệu.

Tổng hợp kết quả trả lời câu hỏi khảo sát. Đánh giá hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ qua đấu thầu giai đoạn 2010 – 2021. Những kết quả đạt được. Những hạn chế tồn tại.

Nguyên nhân của hạn chế. 125 Kết luận Chương 3. 131 CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CHO NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC. Quan điểm, định hướng, giải pháp và mục tiêu phát hành trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2021 – 2030.

Quan điểm, định hướng và giải pháp phát hành trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2021 – 2030. Mục tiêu phát hành TPCP giai đoạn 2021 – 2030. Giải pháp hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho ngân sách nhà nước. Đề xuất nhóm giải pháp vĩ mô.

Đề xuất nhóm giải pháp vi mô. 144 Kết luận Chương 4. 186 KẾT LUẬN CHUNG. 187 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ.

190 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 191 PHỤ LỤC 1: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT. 195 PHỤ LỤC 2: BÀI PHỎNG VẤN SÂU CÁC CHUYÊN GIA. 200 PHỤ LỤC 3: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ.

207 PHỤ LỤC 3A: KINH NGHIỆM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ CỦA CỘNG HÒA LIÊN BANG ĐỨC. 207 vi PHỤ LỤC 3B: KINH NGHIỆM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ CỦA HÀN QUỐC. 211 PHỤ LỤC 4: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ CHUỖI KHỐI BLOCKCHAIN. 216 PHỤ LỤC 5: CÁC HÌNH THỨC HUY ĐỘNG VỐN HIỆN HỮU TRÊN NỀN TẢNG CÔNG NGHỆ CHUỖI KHỐI BLOCKCHAIN.

223 PHỤ LỤC 6: BẢNG SO SÁNH CÁC CHỈ SỐ LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ CỦA. 230 VIỆT NAM, THÁI LAN VÀ PHILIPPINES. 230 vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Các chỉ tiêu giám sát nợ công giai đoạn 2010 – 2021 (%) .2: Các chỉ tiêu kinh tế giai đoạn 2021-2030 .3: Quy mô GDP và vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2021-2030. 4: Cơ cấu nhà đầu tư trong các lần phát hành trái phiếu quốc tế của Việt Nam.

99 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Ứng dụng Blockchain trong hoạt động phát hành TPCP của OeKB.PH - ứng dụng di động phát hành bán lẻ TPCP do Chính phủ Philippines phát triển và vận hành .2: Mô hình cơ bản cho ứng dụng Blockchain trong quy trình phát hành TPCP .3: Giao thức vận hành của Hyperledger Fabric. 4: Cách thức tương tác giữa nhà đầu tư và hệ thống phát hành trái phiếu hoạt động trên nền tảng Hyperledger Fabric. 5: Cách thức các kênh truyền dữ liệu được phân quyền giữa các điểm nút / thành viên trong hệ thống Blockchain .6: Quy trình phát hành TPCP trên nền tảng Blockchain .1: Phương thức hoạt động của Blockchain. 2: Cách thức giao dịch trên mạng lưới Blockchain.

217 viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1: Tốc độ tăng trưởng GDP và CPI giai đoạn 2010 – 2021 .2: Kim ngạch xuất nhập khẩu giai đoạn 2010 – 2021 .3: Vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2010 – 2021 .4: Tình hình bội chi NSNN giai đoạn 2010 -2021 .5: Nợ công và tỷ lệ nợ công/GDP giai đoạn 2010-2021 .6: Tỷ trọng phát hành TPCP theo kỳ hạn giai đoạn 2010 – 2021 .7: Kỳ hạn phát hành bình quân và kỳ hạn bình quân danh mục TPCP giai đoạn 2010 – 2021 .8: Tỷ lệ trúng thầu TPCP giai đoạn 2010 – 2021 .9: Lãi suất phát hành TPCP giai đoạn 2010-2021 .10: Quy mô thị trường trái phiếu so với GDP giai đoạn 2010-2021 .11: Quy mô niêm yết và giá trị huy động giai đoạn 2010-2021 .12: Cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường TPCP giai đoạn 2010 – 2021 .13 : Quy mô thị trường trái phiếu của Việt Nam và số nước trong khu vực theo % GDP (2021).1: Kết quả dự phóng ngoại suy khối lượng phát hành TPCP tăng thêm nhờ ứng dụng Blockchain trong giai đoạn 2026-2030. 170 ix DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 1. Tiếng Việt ADB Ngân hàng phát triển Châu Á BHXH Bảo hiểm Xã hội GDCK Giao dịch chứng khoán HNX Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội KBNN Kho bạc nhà nước NSNN Ngân sách nhà nước TPCP Trái phiếu Chính phủ USD Đô la Mỹ 2. Tiếng Anh GDP Gross Domestic Product (Tổng sản phẩm quốc nội) ODA Official Development Assistance (Viện trợ phát triển chính thức) OECD Organization for Economic Cooperation and Development (Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế) IMF International Money Funds (Quỹ Tiền tệ quốc tế) IIF Institute of International Finance (Viện Tài chính Quốc tế) x MỞ ĐẦU 1.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Hoàn thiện phát hành TPCP, nâng cao hiệu quả huy động vốn NSNN" nghiên cứu về vấn đề gì?

Nghiên cứu giải pháp hoàn thiện hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ, nâng cao hiệu quả huy động vốn, tối ưu nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Luận án "Hoàn thiện phát hành TPCP, nâng cao hiệu quả huy động vốn NSNN" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội. Năm bảo vệ: 2023.

Luận án "Hoàn thiện phát hành TPCP, nâng cao hiệu quả huy động vốn NSNN" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Hoàn thiện phát hành TPCP, nâng cao hiệu quả huy động vốn NSNN" thuộc chuyên ngành Quản trị kinh doanh. Danh mục: Tài Chính - Ngân Hàng.

Luận án "Hoàn thiện phát hành TPCP, nâng cao hiệu quả huy động vốn NSNN" có bao nhiêu trang?

Luận án "Hoàn thiện phát hành TPCP, nâng cao hiệu quả huy động vốn NSNN" có 242 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Hoàn thiện phát hành TPCP, nâng cao hiệu quả huy động vốn NSNN" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter

Mục lục chi tiết

Tóm tắt nội dung